Coachende
gespreksvoering
Artikel - “Transactionele Analyse”
Transactionele analyse (TA) psychologische theorie voor het analyseren van
interacties. Het richt zich op het herkennen van niet-effectief
gedrag en dit om te zetten in effectief gedrag.
Het houdt rekening met de onderliggende dynamische
drijfveren en patronen van communicatie.
Het maakt communicatie- en gedragspatronen in interactie
zichtbaar. Het helpt je constructieve reacties te geven die
bijdragen aan de communicatie. Hierdoor krijg je meer grip op
het eindresultaat van het gesprek.
De communicatie wordt geanalyseerd in termen van
transacties.
Transactie een transactie is eigenlijk een deel van de communicatie tussen
personen. A zegt iets tegen B vanuit zijn egopositie. B reageert daarop
vanuit zijn egopositie. Dat is een transactie. Transacties hebben vaak
een voorspelbaar verloop. Om deze te analyseren gebruiken we
egoposities.
Complementaire transacties transacties waarin de reactie komt
van de egopositie die wordt
aangesproken. (als jij boos vraagt
waar het verslag is (kritische
ouder), kan je een reactie vanuit
aangepast kind verwachten:
sorry…)
Egoposities verschillende zijnswijzen van de mens. (Soort internwerkmodel). Het is
een patroon van voelen en ervaren wat samengaat met het patroon
van je gedragingen.
Om de wijze waarop je reageert op situaties zelf in handen te hebben,
is het een voorwaarde dat je zicht hebt op de egoposities.
TA hanteert 5 egoposities (niet letterlijk ouders en kinderen).
1. Kritische ouder
a. Moralistisch, oordelend en autoritair
2. Voedende ouder
a. Geruststellend, verzorgend, aanmoedigend,
steunend en begrijpend
3. Volwassene
a. Niet oordelend, ruimdenkend, geïnteresseerd,
zelfverzekerd en realistisch
4. Aangepast kind
1
, a. Gehoorzaam en passief
5. Natuurlijk kind
a. Nieuwsgierig, energiek, speels en spontaan
kunnen in bepaalde situaties zowel negatief als positief zijn.
Dramadriehoek is een driehoek die bestaat uit drie verschillende soorten rollen.
1. Slachtoffer
a. Je vindt jezelf minderwaardig en niet-Ok. (Je
terugtrekken)
2. Aanklager
a. Je haalt andere naar beneden en kleineert. Je vindt
ze niet-Ok. (Mopperen)
3. Redder
a. Je vindt de ander niet-Ok en minderwaardig, maar
gaat ze helpen vanuit een superieure positie.
(Iemand helpen terwijl het niet jouw
verantwoordelijkheid is)
Deze driehoek wordt bij TA gebruikt om te kijken in welke rol iemand
zich bevindt. Wanneer mensen zich in een van deze rollen bevinden, is
de communicatie niet constructief.
5 punten die je kunnen helpen om erachter te komen of een situatie
zich in de dramadriekhoek bevindt:
1. Krijg je een gevoel van: daar gaan we weer?
2. Kun je de uitkomst van de situatie voorspellen?
3. Vermoed je dat er sprake is van een onuitgesproken
boodschappen?
4. Houdt een aantal betrokkenen er een slecht gevoel aan over?
5. Gebeurt de communicatie ongemerkt?
Door vanuit de volwassene egopositie te reageren doorbreek je de
driehoek. Dit doe je doormiddel van een ik-boodschap.
Donders – H1 Inleiding
Coach is een persoon die je op een comfortabele manier naar je bestemming brengt.
Allereerst luistert een coach, door samen te vatten en door te vragen. Een
coach reflecteert op de gevoelens die soms benoemd worden, maar soms ook
blijken uit de intonatie en non-verbaal gedrag.
Je doel als coach is dat je cliënt zijn doel kan bereiken en een stap richting de
oplossing zet.
Samenvatting Spreek de samenvatting uit als een vraag (dat is evocatief). Dat nodigt de
cliënt namelijk uit om zijn verhaal verder toe te lichten. Een samenvatting is
KEK: Kort, evocatief en bevat de kern.
Vragen gericht op het doel, open, enkelvoudig, niet met vaktaal en het sluit aan op dat
wat aan de orde is. Je stimuleert dat de ander verteld.
Variabelen van coachen (om het verschil tussen een coach en een therapeut te
verduidelijken)
1. Sturen of volgen
2
gespreksvoering
Artikel - “Transactionele Analyse”
Transactionele analyse (TA) psychologische theorie voor het analyseren van
interacties. Het richt zich op het herkennen van niet-effectief
gedrag en dit om te zetten in effectief gedrag.
Het houdt rekening met de onderliggende dynamische
drijfveren en patronen van communicatie.
Het maakt communicatie- en gedragspatronen in interactie
zichtbaar. Het helpt je constructieve reacties te geven die
bijdragen aan de communicatie. Hierdoor krijg je meer grip op
het eindresultaat van het gesprek.
De communicatie wordt geanalyseerd in termen van
transacties.
Transactie een transactie is eigenlijk een deel van de communicatie tussen
personen. A zegt iets tegen B vanuit zijn egopositie. B reageert daarop
vanuit zijn egopositie. Dat is een transactie. Transacties hebben vaak
een voorspelbaar verloop. Om deze te analyseren gebruiken we
egoposities.
Complementaire transacties transacties waarin de reactie komt
van de egopositie die wordt
aangesproken. (als jij boos vraagt
waar het verslag is (kritische
ouder), kan je een reactie vanuit
aangepast kind verwachten:
sorry…)
Egoposities verschillende zijnswijzen van de mens. (Soort internwerkmodel). Het is
een patroon van voelen en ervaren wat samengaat met het patroon
van je gedragingen.
Om de wijze waarop je reageert op situaties zelf in handen te hebben,
is het een voorwaarde dat je zicht hebt op de egoposities.
TA hanteert 5 egoposities (niet letterlijk ouders en kinderen).
1. Kritische ouder
a. Moralistisch, oordelend en autoritair
2. Voedende ouder
a. Geruststellend, verzorgend, aanmoedigend,
steunend en begrijpend
3. Volwassene
a. Niet oordelend, ruimdenkend, geïnteresseerd,
zelfverzekerd en realistisch
4. Aangepast kind
1
, a. Gehoorzaam en passief
5. Natuurlijk kind
a. Nieuwsgierig, energiek, speels en spontaan
kunnen in bepaalde situaties zowel negatief als positief zijn.
Dramadriehoek is een driehoek die bestaat uit drie verschillende soorten rollen.
1. Slachtoffer
a. Je vindt jezelf minderwaardig en niet-Ok. (Je
terugtrekken)
2. Aanklager
a. Je haalt andere naar beneden en kleineert. Je vindt
ze niet-Ok. (Mopperen)
3. Redder
a. Je vindt de ander niet-Ok en minderwaardig, maar
gaat ze helpen vanuit een superieure positie.
(Iemand helpen terwijl het niet jouw
verantwoordelijkheid is)
Deze driehoek wordt bij TA gebruikt om te kijken in welke rol iemand
zich bevindt. Wanneer mensen zich in een van deze rollen bevinden, is
de communicatie niet constructief.
5 punten die je kunnen helpen om erachter te komen of een situatie
zich in de dramadriekhoek bevindt:
1. Krijg je een gevoel van: daar gaan we weer?
2. Kun je de uitkomst van de situatie voorspellen?
3. Vermoed je dat er sprake is van een onuitgesproken
boodschappen?
4. Houdt een aantal betrokkenen er een slecht gevoel aan over?
5. Gebeurt de communicatie ongemerkt?
Door vanuit de volwassene egopositie te reageren doorbreek je de
driehoek. Dit doe je doormiddel van een ik-boodschap.
Donders – H1 Inleiding
Coach is een persoon die je op een comfortabele manier naar je bestemming brengt.
Allereerst luistert een coach, door samen te vatten en door te vragen. Een
coach reflecteert op de gevoelens die soms benoemd worden, maar soms ook
blijken uit de intonatie en non-verbaal gedrag.
Je doel als coach is dat je cliënt zijn doel kan bereiken en een stap richting de
oplossing zet.
Samenvatting Spreek de samenvatting uit als een vraag (dat is evocatief). Dat nodigt de
cliënt namelijk uit om zijn verhaal verder toe te lichten. Een samenvatting is
KEK: Kort, evocatief en bevat de kern.
Vragen gericht op het doel, open, enkelvoudig, niet met vaktaal en het sluit aan op dat
wat aan de orde is. Je stimuleert dat de ander verteld.
Variabelen van coachen (om het verschil tussen een coach en een therapeut te
verduidelijken)
1. Sturen of volgen
2
