Samenvatting ALMZ - VRHv1: Leerpad B urologische problemen

VPKI – UROLOGISCHE PROBLEMEN
Inleiding
Dwarsleasie
= beschadiging van de ruggenmerg. Hierdoor is er een stoornis in de
communicatie tussen twee locaties, namelijk de blaas en de hersenen.
Ruggenmerg
= Tweerichtingsverkeer d.m.v. banen tussen hersenen en de blaas.
 Sensoriek: verantwoordelijk voor vullingsgraad van de blaas.
 Motoriek: verantwoordelijk voor aansturing van de interne en externe
sfincter van de blaas.
Onderscheid tussen
 Tetraplegie en Paraplegie (plaats van letsel)
o Tetraplegie: Het letsel situeert zich hoger de T2. Patiënt kan armen
niet bewegen. Er kan dus geen zelfsondage plaatsvinden.
o Paraplegie: Het letsel situeert zich lager dan T2. Patiënt kan armen
wel bewegen, zelfsondage is dus een optie.
 Complete en incomplete dwarsleasie
o Complete dwarsleasie: er kan geen signaaloverdracht plaatsvinden.
o Incomplete dwarsleasie: er kan signaaloverdracht gebeuren.

Concreet op urologisch vlak
 Uittredende perifere zenuwen naar de blaas zijn sacraal gesitueerd.
o Geen info v.d. blaas naar de hersenen: volheid van de blaas.
o Geen info v.d. hersenen naar de blaas: aansturen van de sfincter.

Concreet op niet-urologisch vlak
 Gestoorde reflexen onder de vorm van (urethra) spasmen.
 Darmlediging is verstoord: dagelijks manuele verwijdering is noodzakelijk.
 Problemen met de bloeddrukregulatie.
 Geen controle over de lichaamstemperatuur.
 Seksuele disfunctie.
Slappe blaas vs. reflexblaas
De urineproductie blijft doorgaan en de blaas blijft zich verder vullen.
 Reflexblaas: reflexboog is niet beschadigd.
o Reflexmatig antwoord kan uitgelokt worden.
o Er is geen katheterisatie nodig, condoomkatheter is een optie.
 Slappe blaas: reflexboog is beschadigd.
o Er moet steeds gekatheteriseerd worden.
o Spinale shockfase: eerste fase na een ongeval. In deze fase heb je
steeds een slappe blaas, dus steeds afwachten.

Urineretentie (ten gevolge van dwarsleasie)
= patiënt probeert om te plassen, maar is niet in staat zijn om de blaas te
ledigen.

,Symptomen
 Normale vochtinname
 Overvulling van de blaas: globus is zichtbaar
 Soms kleine urinelozingen (overloopincontinentie)
 Gevoel van volheid
 Dysurie
Urineretentie vs. urineresidu
 Urineresidu: kunnen plassen, maar een deel van de urine blijft achter in
de blaas.
 Normaal residu: 10ml.
 Te grote urineresidu: gevaar voor stase en infectie.
Terminologie
 Algemene begrippen
o Diurese: de hoeveelheid urine die je urineert per 24 uur (1-1,5L/ 24
uur).
o Urinedebiet: verzameling van hoeveelheid urine die uitkomt
o Vochtbalans: het verschil tussen wat opgenomen wordt en wat
uitgescheiden wordt.
o Uitzicht urine: lichtgeel, helder, geurloos, pH-6.
 Termen i.v.m. diurese
o Pollakisurie: frequent urineren, maar in kleine hoeveelheden.
o Dysurie: moeilijk urineren, persen om te plassen.
o Algurie: pijn bij het urineren.
 Termen i.v.m. urine
o Pyurie: etter, witte bloedcellen in urine.
o Hematurie: bloed in urine.
o Glucosurie: glucose in urine.
o Ketonurie: ketonen in urine.
o Proteïnurie: eiwitten in urine.

Van diagnose naar interventie
 Diagnostiek: symptomen nagaan en bladderscan uitvoeren.
o Pas sonderen vanaf 500ml urine + voorschrift van arts.
 Mogelijke verpleegkundige interventies: hoe minder katheterisaties, hoe
beter voor de patiënt.
o Eenmalige katheterisatie
o Zelfkatheterisatie
o Appendico-Vesico-stomie (AVS): appendix wordt weggenomen, er
wordt een verbinding gemaakt tussen de navel en de blaas.
o Suprapubische katheter.

Herhaling anatomie en fysiologie (lezen)
 Ureters
 Blaas
o Uitmonding van ureters achteraan.
o Klepmechanisme: verhindert vesico-uretherale reflux.
 Urethra

, o Man: lang, doorheen de prostaat (beter beschermd tegen UWI).
Uitmonding via de meatus.
o Vrouw: kort, groter gevaar voor UWI. Uitmonding t.h.v. de vulva.



Eenmalige katheterisatie
Inleiding
= inbrengen en onmiddellijk verwijderen van eenmalige blaassonde. Dit is een
B2-handeling, voorschrift van arts is vereist.
Indicatie
 Retentie
 Afnemen van urinecultuur: bacteriologische staal.
o Steriel afnemen om ziekteverwekker na te gaan.
o Staal bewaren in koelkast: UWI veroorzakende bacteriën zijn
bestand tegen koude temperaturen, er is dus geen effect op de
samenstelling van urine.
o Geen kamertemperatuur: andere bacteriën kunnen dan de UWI-
veroorzakende bacteriën overgroeien  vals-resultaat.
o Antibiogram na onderzoek: er wordt niet gewacht op het resultaat.
 R: resistent.
 S: sensitief
 Opstart van doelgerichte therapie.
 Bepalen van urineresidu bij urineretentie.
o Pseudo-anurie: volledige retentie
 Pre partum: de blaas moet leeg zijn voor dat de vrouw gaat persen.
o Wanneer dit niet gebeurt kan het vrouw urine verliezen en de
episiotomie (= operatieve verwijding van de schede-ingang door
insnijding van perineum) besmetten.
 Voorbereiding van blaasspoeling/ blaasinstillatie.
 Bij kinderen: blaaspunctie.
Tegenindicatie
We proberen om een blaaskatheterisatie zoveel mogelijk te vermijden omwille
van het feit dat we de zorgvrager moeten beschermen tegen infecties. De VPK
zal andere alternatieven proberen vooraleer over te gaan tot katheterisatie.
 Hematurie
 Bloed t.h.v. de meatus.
Wat zijn de voorwaarden voor een degelijk intiem toilet bij de zorgvrager?
 Man: pH-neutrale zeep, voorhuid naar achter doen, washandje vervangen,
water verversen.
 Vrouw: reinigen van boven naar onder.

Materiaal
Eenmalige katheter
 Maat of Charrière: buitenmaat