Samenvatting Probleem 4 verbintenissenrecht

Probleem 4
1 Wat zijn de vereisten voor schadevergoeding o.g.v. wanprestatie (art. 6:74 BW)  4 vereisten
Inleiding
Art. 6:74 BW: iedere tekortkoming in de nakoming van een verbintenis verplicht de schuldenaar de schade die de
schuldeiser daardoor lijdt te vergoeden, tenzij de tekortkoming de schuldenaar niet kan worden toegerekend.

Met de bepaling wordt aangegeven, dat het gebied van de niet-nakoming uiteenvalt in 2 delen:
 Enerzijds het gedeelte, waarin de niet-nakoming wordt toegerekend aan de schuldenaar met als gevolg de
verplichting tot schadevergoeding;
 Anderzijds het gedeelte, waar de oorzaak van de niet-nakoming niet aan de schuldenaar wordt toegerekend.

Voorwaarden art. 6:74 BW
Tekortkoming
Tekortkoming omvat de gevallen waarin de prestatie achterblijft bij hetgeen de verbintenis vergt.

In tekortkoming zit het verzuim.
Verzuim
Voor zover nakoming niet reeds blijvend onmogelijk is, vindt art. 6:74 lid 1 slechts toepassing met inachtneming van
hetgeen is bepaald in art. 6:81 e.v. (par. 2) betreffende het verzuim van de schuldenaar:
- Opeisbare verbintenis;
- Schuldenaar presteert niet of ondeugdelijk;
- Prestatie is niet blijvend onmogelijk;
- Vertraging kan aan de schuldenaar worden toegerekend;
- Er moet zijn voldaan aan de eisen van artt. 6:82 en 6:83 BW.

Je kijkt dus eerst naar de voorwaarden van 74 lid 1. Vervolgens ga je voor verzuim naar lid 2. Het stopt hier als
nakoming niet meer mogelijk is. Als nakoming nog wel mogelijk is, blijf je dus in lid 1.

Verschil 6:74 lid 2 en 6:81
6:81: verzuim wel mogelijk  nakoming mogelijk.
6:74 lid 2: nakoming niet mogelijk  geen verzuim maar direct schadevergoeding.
Bij lid 2 hoef je dus niet in verzuim te treden. Nakoming is niet meer mogelijk maar je kan dan direct over naar
schadevergoeding zonder in verzuim te treden.

Toerekenbaar
Wanprestatie is toerekenbare niet-nakoming. Bij niet-toerekenbare niet-nakoming wordt gesproken van overmacht.
Maar waar ligt de grens tussen wanprestatie en overmacht?
Dat antwoord ligt in art. 6:75 BW: Een tekortkoming kan de schuldenaar niet worden toegerekend, indien zij niet is
te wijten aan zijn schuld, noch krachtens wet, rechtshandeling of in het verkeer geldende opvattingen voor zijn
rekening komt.

Wel toerekenbaar: wanprestatie  art. 6:76/77
Niet toerekenbaar: overmacht  art. 6:75

Schuld
De schuldenaar is aansprakelijk voor de veroorzaakte schade, wanneer hij bij de uitvoering van de verbintenis niet
voldoende zorg heeft betracht.  De niet-nakoming is dan aan zijn schuld te wijten omdat hem een verwijt kan
worden gemaakt.

Welke maatstaven worden aangelegd om te toetsen of de schuldenaar al dan niet verwijtbaar heeft gehandeld?
De toetsing is in zoverre objectief, dat steeds de zorgvuldige schuldenaar als norm wordt genomen. Doorslaggevend
is echter of déze schuldenaar van de niet-nakoming een verwijt kan worden gemaakt, in zoverre is de toetsing dan
weer subjectief.

Risico
Als er geen sprake is van schuld, wordt er gekeken naar het risico. Art. 6:75 geeft drie gedachtes voor de invulling
daarvan:

,  Wettelijke bepalingen: hierbij zijn de artikelen 6:76 en 77 het meest bekend, die die de gevolgen van fouten
van hulppersonen en van het falen van hulpzaken aan de schuldenaar toerekenen.
- Voor het oordeel of de schuldenaar krachtens art. 6:76 aansprakelijk is voor de gedragingen van zijn
hulppersoon moet men dezelfde maatstaven aanleggen als wanneer de gedragingen van de schuldenaar
zelf zouden worden getoetst.
- Met betrekking tot hulpzaken bevat art. 6:77 drie uitzonderingsgronden waardoor het falen van
hulpzaken niet aan de schuldenaar wordt toegerekend.
- Vb: exoneratie of garantie.

 De rechtshandeling waaruit de verbintenis voortvloeit: rechtshandelingen kunnen op verschillende manieren
invloed hebben op de schadeplichtigheid van de schuldenaar in geval van niet-nakomen
- Een exoneratie kan de schadeplichtigheid bijvoorbeeld verkleinen.
- Maar ook kan de schadeplichtigheid vergoot worden, bijvoorbeeld door bepaalde omstandigheden voor
eigen risico te nemen of door een bepaald resultaat te garanderen.
- Wanneer dit resultaat niet intreedt kan hij geen beroep doen op overmacht, ongeacht door welke
oorzaak het gegarandeerde resultaat uitblijft.

 De in het verkeer geldende opvattingen: deze is niet gemakkelijk te hanteren. Dit heeft verschillende
redenen: omdat niet duidelijk is wat onder ‘in het verkeer geldende opvattingen’ precies moet worden
verstaan. Men zoekt dit vaak in de wet. En ook omdat het raadselachtig is op welke wijze wij
verkeersopvattingen moeten opsporen en vaststellen.
Van een aantal omstandigheden wordt reeds lang aangenomen, dat zij voor risico van de schuldenaar
komen, bijvoorbeeld:
- Voorzienbare verhindering: belemmeringen die op het moment van aangaan daadwerkelijk worden
voorzien, maar ook die hadden kunnen en moeten worden voorzien.
- Geldelijk onvermogen: onverwachts en onvoorzienbaar, toch risico van de schuldenaar.
- Onervarenheid
- Ziekte: moet de prestatie per se door deze schuldenaar worden verricht?
- Overheidsmaatregelen: bijvoorbeeld vervoersverbod dat kan meebrengen dat de prestatie onmogelijk is.
- Werkstaking: vaak zullen de gevolgen van een werkstaking voor rekening van de schuldenaar komen,
zodat hij geen beroep kan doen op overmacht: hetzij omdat de staking te voorzien was, hetzij omdat de
staking de nakoming van de verbintenis door de schuldenaar niet onmogelijk maakt omdat ook op andere
wijze kan worden nagekomen, hetzij omdat het gaat om een staking van door de schuldenaar ingezette
hulppersonen.

Arrest Oerlemans/Driessen
Driessen exploiteert een rozenkwekerij. Als meststof gebruikt hij ondernemer een product genaamd BioFer, wat
onder meer verkocht wordt door Oerlemans. Er ontstaat schade aan de rozen nadat Driessen een vat BioFer in
gebruik had genomen dat verontreinigd bleek te zijn. Driessen heeft Oerlemans aansprakelijk gesteld voor zijn
schade op de grond dat het vat BioFer een herbicide bevat.

Rechtsvraag: is non-conformiteit van een industrieel vervaardigde zaak voor risico van de verkoper?

De rechtbank heeft de vordering van Driessen afgewezen. Het Hof veroordeeld Oerlemans tot vergoeding van
schade, door Driessen geleden als gevolg van de levering door Oerlemans.

De Hoge Raad kwam tot het oordeel dat er sprake was van een tekortkoming in de nakoming (art. 6:74 BW)
omdat het BioFer door de verontreiniging niet aan de overeenkomst beantwoorde. De tekortkoming verplicht tot
schadevergoeding tenzij de tekortkoming de schuldenaar niet kan worden toegerekend. In dit geval moet er van
uitworden gegaan dat de tekortkoming Oerlemans niet kan worden toegerekend. Kan de tekortkoming aan
Oerlemans worden toegerekend aan de hand van de in het verkeer geldende opvattingen (art. 6:75 BW)?

De verkeersopvattingen brengen mee dat in een geval als onderhavige een tekortkoming bestaande in een gebrek
van een verkocht product in beginsel voor rekening van de verkoper komt, ook als deze het gebrek kende noch
behoorde te kennen. Dit zal slechts anders kunnen zijn in geval van bijzondere omstandigheden. Deze bijzondere
omstandigheden zullen niet snel mogen worden aangenomen.