Maes Chelsea 2VBl Geriatrie - chronische zorg
Voeding
Voeding en levensstijl zijn bepalende factoren voor gezondheid en gezond ouder worden
Voedselinname is een complex proces dat multidisciplinair moet aangepakt worden
Kwantiteit + kwaliteit beschikbare voeding
Inname van voeding
Vertering en absorptie
Behoefte van de weefsels
Voedingstoestand
Factoren die de keuze van voeding beïnvloeden:
-Biologische determinanten -> Honger, eetlust en smaak
-Economische determinanten -> Prijs, inkomen, beschikbaarheid
-Fysische determinanten -> Bereikbaarheid, opleiding, vaardigheden (bv koken), tijd
-Sociale determinanten -> Cultuur, familie, leeftijdsgenoten, voedingspatronen
-Psychische determinanten -> Stemming, stress, emoties
-Attituden, overtuigingen, kennis v voeding
Voedselwoestijnen -> Plaatsen waar geen/moeilijk bereikbare winkels zijn, geen rijbewijs, …
Inname van voedsel:
-Smaakhandicaps
-Kauw- en slikproblemen (CVA, …)
-Gebitsproblemen (slecht passend)
-Mondslijmvliesproblemen (stomatitis, …)
Smaakwaarneming gebeurt via
-Gustatie
-Olfactie
-Trigeminatie
-Via gustatie ervaren we 5 basissmaken: Zoet, zout, zuur, bitter, umami (=zoetzuur zoals gandaham)
-Via olfactie ervaren we specifieke smaken die eigenlijk geuren zijn, zoals bv menthol, kaneel,
specifieke vruchten (neus en mond staan in verbinding met elkaar)
-Via trigeminatie ervaren we de hete smaak v peper, bubbel texturen
-Mechanoreceptoren: respond to touch, pressure, vibration, stretch and itch
-Thermoreceptoren: sensitive to changes in temperature
-Photoreceptoren: respond to light energy (bv retina)
1
, Maes Chelsea 2VBl Geriatrie - chronische zorg
-Chemoreceptoren: respond to chemicals (bv smell, taste, changes in blood chemistry)
-Nociceptoren: sensitive to pain-causing stimuli
-Osmoreceptoren: detect changes in concentration of solutes, osmotic activity
-Baroreceptoren: detect changes in fluid pressure
Vertering en absoprtie:
-Slecht gekauwd voedsel
-Bacteriële overgroei
-Gastritis
-Darmmotiliteit
-Gastro intestinale chirurgie
-Malabsorptie syndromen
Behoefte van de weefsels:
-Verouderingsproces
-Gedaalde fysische activiteit
-Ziektetoestand (verhoogde behoefte)
Calorie behoefte:
30 jarige -> 2700 Kcal
80 jarige -> 2100 Kcal
Afwijkende voedingstoestanden:
-Overgewicht tot (morbide) obesitas (ook bij kinderen)
-30% obese volwassenen zijn als kind al te zwaar
Metabool syndroom:
DM type 2 Hypertensie
Obesitas
Dyslipidaemie
-Malnutritie:
-BMI onder de 20
-Meer dan 5% ongewild gewichtsverlies
-Gedaalde voedselinname
2
Voeding
Voeding en levensstijl zijn bepalende factoren voor gezondheid en gezond ouder worden
Voedselinname is een complex proces dat multidisciplinair moet aangepakt worden
Kwantiteit + kwaliteit beschikbare voeding
Inname van voeding
Vertering en absorptie
Behoefte van de weefsels
Voedingstoestand
Factoren die de keuze van voeding beïnvloeden:
-Biologische determinanten -> Honger, eetlust en smaak
-Economische determinanten -> Prijs, inkomen, beschikbaarheid
-Fysische determinanten -> Bereikbaarheid, opleiding, vaardigheden (bv koken), tijd
-Sociale determinanten -> Cultuur, familie, leeftijdsgenoten, voedingspatronen
-Psychische determinanten -> Stemming, stress, emoties
-Attituden, overtuigingen, kennis v voeding
Voedselwoestijnen -> Plaatsen waar geen/moeilijk bereikbare winkels zijn, geen rijbewijs, …
Inname van voedsel:
-Smaakhandicaps
-Kauw- en slikproblemen (CVA, …)
-Gebitsproblemen (slecht passend)
-Mondslijmvliesproblemen (stomatitis, …)
Smaakwaarneming gebeurt via
-Gustatie
-Olfactie
-Trigeminatie
-Via gustatie ervaren we 5 basissmaken: Zoet, zout, zuur, bitter, umami (=zoetzuur zoals gandaham)
-Via olfactie ervaren we specifieke smaken die eigenlijk geuren zijn, zoals bv menthol, kaneel,
specifieke vruchten (neus en mond staan in verbinding met elkaar)
-Via trigeminatie ervaren we de hete smaak v peper, bubbel texturen
-Mechanoreceptoren: respond to touch, pressure, vibration, stretch and itch
-Thermoreceptoren: sensitive to changes in temperature
-Photoreceptoren: respond to light energy (bv retina)
1
, Maes Chelsea 2VBl Geriatrie - chronische zorg
-Chemoreceptoren: respond to chemicals (bv smell, taste, changes in blood chemistry)
-Nociceptoren: sensitive to pain-causing stimuli
-Osmoreceptoren: detect changes in concentration of solutes, osmotic activity
-Baroreceptoren: detect changes in fluid pressure
Vertering en absoprtie:
-Slecht gekauwd voedsel
-Bacteriële overgroei
-Gastritis
-Darmmotiliteit
-Gastro intestinale chirurgie
-Malabsorptie syndromen
Behoefte van de weefsels:
-Verouderingsproces
-Gedaalde fysische activiteit
-Ziektetoestand (verhoogde behoefte)
Calorie behoefte:
30 jarige -> 2700 Kcal
80 jarige -> 2100 Kcal
Afwijkende voedingstoestanden:
-Overgewicht tot (morbide) obesitas (ook bij kinderen)
-30% obese volwassenen zijn als kind al te zwaar
Metabool syndroom:
DM type 2 Hypertensie
Obesitas
Dyslipidaemie
-Malnutritie:
-BMI onder de 20
-Meer dan 5% ongewild gewichtsverlies
-Gedaalde voedselinname
2
