Maes Chelsea 2VBl Geneeskunde Heelkunde Verpleegkundige zorg
Vloeistofanalyse en microscopisch onderzoek
Procedures
Lumbaalpunctie
-Afnemen van staal van liquor om aanwezigheid van micro organismen, rbc of wbc vast te
stellen
Leverbiopsie
-Afnemen van staal om aanwezigheid van tumor of ziekte vast te stellen
Pleurapunctie
-Verwijderen van vloeistof uit de borstkas, afnemen van staal voor celonderzoek
Ascitespunctie
-Verwijderen van vloeistof uit de buikholte, afnemen van staal voor celonderzoek
Beenmergpunctie
-Afnemen van botcellen voor onderzoek
Verpleegkundige zorgplanning (algemeen)
Gegevens verzamelen
-Meet vitale functies om uitgangswaarde te hebben
-Ga vermogen van patiënt na om in juiste houding te liggen (per punctie verschillende
houding, duurt soms lang)
-Vraag na welke informatiebehoefte de patiënt heeft
-Controleer of alle noodzakelijke labo-uitslagen aanwezig zijn
-Observeer patiënt op aanwezigheid van contra-indicaties (is pt ziek, niet geschikt, …)
Stel de indicatie voor het onderzoek vast
-Afnemen van vloeistof of weefsel om aanwezigheid van een infectie of aandoeningen vast
te stellen OF
-Afnemen van lichaamsvloeistoffen voor de analyse van een specifieke aandoening OF
-Opzuigen van een vloeistof om de druk op organen te verlichten
(Elke punctie heeft een ander doel, 1 punctie kan verschillende doelen hebben)
Verpleegkundige interventies en procedures
-Geef patiënt voorlichting over het doel en de procedure tijdens het onderzoek
-Zorg dat patiënt een houding kan aannemen waarin het afnemen van staal mogelijk is met
zo min mogelijk kans op complicaties
-Assisteren bij het uitvoeren van de onderzoeken
Beoogde resultaten
-Patiënt is geestelijk en lichamelijk op de procedure
-Het diagnostisch onderzoek is met een minimum aan ongemak en zonder complicaties
uitgevoerd
-De stalen worden voor onderzoek naar het labo gestuurd volgens beleid van het ziekenhuis
1
, Maes Chelsea 2VBl Geneeskunde Heelkunde Verpleegkundige zorg
in de verpakking en op het juiste tijdsstip (ken dus de protocollen, materiaalbenodigdheden)
Assisteren bij een lumbaalpunctie
Benodigdheden
-Lumbaalpunctiepakket
-Steriele staalflesjes of reageerbuisjes, indien nodig
-Steriele handschoenen
-Materiaal voor (plaatselijke) verdoving
-Onderzoekslamp
-Niet-steriele handschoenen
Werkwijze
1: Leg het doel van het onderzoek uit:
-Een lumbaalpunctie wordt gebruikt voor het vaststellen van tumoren, bloedingen,
infecties en auto-immuunziekten van het centraal zenuwstelsel.
2: Leg de procedure uit:
-Er wordt een holle naald in de subarachnoïdale ruimte tussen L4 en L5 of L5 en S1
gebracht om het meten van de druk van het liquor te vergemakkelijken en vloeistof
voor onderzoek af te nemen. Geef aan dat de huid verdoofd wordt voordat de naald
wordt ingebracht. Vertel de patiënt in welke houding hij moet liggen.
3: Vraag bij de patiënt na of er sprake is van bekende allergieën en wat zijn huidige
medicatie is
4: Laat patiënt urineren
5: Handontsmetting
6: Vraag patiënt om op de zij te liggen met de rug tegen de rand van de onderzoekstafel,
help indien nodig
7: Open het steriele pakket als de arts dat vraagt en giet de anti-septische vloeistof in het
steriele bekken indien nodig
8: Vraag de patiënt om de knieën tegen de buik te trekken en de kin op de borst te leggen.
Deze houding vergroot de ruimte tussen de lendenwervels, zo kan de naald makkelijker
worden ingebracht.
9: Leg kussens tussen de knieën. Dit voorkomt dat de bovenbenen van de onderbenen
afglijden
10: Ondersteun de patiënt met ontspanningsoefeningen of laat hem diep en langzaam te
doen ademen. Stel patiënt op zijn gemak.
11: Leg uit aan patiënt dat hij tijdens het onderzoek stil moet blijven liggen, zonder te
bewegen.
12: Trek niet-steriele handschoenen aan en assisteer de arts volgens zijn aanwijzingen:
-De arts verdooft de huid
-De arts brengt de lumbaalpunctienaald 4-6cm in zodat liquor kan opgevangen
worden
-Als de liquordruk gemeten moet worden, laat de arts de vloeistof in een slangetje
lopen en kijkt hij hoe hoog de vloeistof staat, dit weerspiegelt de druk
2
Vloeistofanalyse en microscopisch onderzoek
Procedures
Lumbaalpunctie
-Afnemen van staal van liquor om aanwezigheid van micro organismen, rbc of wbc vast te
stellen
Leverbiopsie
-Afnemen van staal om aanwezigheid van tumor of ziekte vast te stellen
Pleurapunctie
-Verwijderen van vloeistof uit de borstkas, afnemen van staal voor celonderzoek
Ascitespunctie
-Verwijderen van vloeistof uit de buikholte, afnemen van staal voor celonderzoek
Beenmergpunctie
-Afnemen van botcellen voor onderzoek
Verpleegkundige zorgplanning (algemeen)
Gegevens verzamelen
-Meet vitale functies om uitgangswaarde te hebben
-Ga vermogen van patiënt na om in juiste houding te liggen (per punctie verschillende
houding, duurt soms lang)
-Vraag na welke informatiebehoefte de patiënt heeft
-Controleer of alle noodzakelijke labo-uitslagen aanwezig zijn
-Observeer patiënt op aanwezigheid van contra-indicaties (is pt ziek, niet geschikt, …)
Stel de indicatie voor het onderzoek vast
-Afnemen van vloeistof of weefsel om aanwezigheid van een infectie of aandoeningen vast
te stellen OF
-Afnemen van lichaamsvloeistoffen voor de analyse van een specifieke aandoening OF
-Opzuigen van een vloeistof om de druk op organen te verlichten
(Elke punctie heeft een ander doel, 1 punctie kan verschillende doelen hebben)
Verpleegkundige interventies en procedures
-Geef patiënt voorlichting over het doel en de procedure tijdens het onderzoek
-Zorg dat patiënt een houding kan aannemen waarin het afnemen van staal mogelijk is met
zo min mogelijk kans op complicaties
-Assisteren bij het uitvoeren van de onderzoeken
Beoogde resultaten
-Patiënt is geestelijk en lichamelijk op de procedure
-Het diagnostisch onderzoek is met een minimum aan ongemak en zonder complicaties
uitgevoerd
-De stalen worden voor onderzoek naar het labo gestuurd volgens beleid van het ziekenhuis
1
, Maes Chelsea 2VBl Geneeskunde Heelkunde Verpleegkundige zorg
in de verpakking en op het juiste tijdsstip (ken dus de protocollen, materiaalbenodigdheden)
Assisteren bij een lumbaalpunctie
Benodigdheden
-Lumbaalpunctiepakket
-Steriele staalflesjes of reageerbuisjes, indien nodig
-Steriele handschoenen
-Materiaal voor (plaatselijke) verdoving
-Onderzoekslamp
-Niet-steriele handschoenen
Werkwijze
1: Leg het doel van het onderzoek uit:
-Een lumbaalpunctie wordt gebruikt voor het vaststellen van tumoren, bloedingen,
infecties en auto-immuunziekten van het centraal zenuwstelsel.
2: Leg de procedure uit:
-Er wordt een holle naald in de subarachnoïdale ruimte tussen L4 en L5 of L5 en S1
gebracht om het meten van de druk van het liquor te vergemakkelijken en vloeistof
voor onderzoek af te nemen. Geef aan dat de huid verdoofd wordt voordat de naald
wordt ingebracht. Vertel de patiënt in welke houding hij moet liggen.
3: Vraag bij de patiënt na of er sprake is van bekende allergieën en wat zijn huidige
medicatie is
4: Laat patiënt urineren
5: Handontsmetting
6: Vraag patiënt om op de zij te liggen met de rug tegen de rand van de onderzoekstafel,
help indien nodig
7: Open het steriele pakket als de arts dat vraagt en giet de anti-septische vloeistof in het
steriele bekken indien nodig
8: Vraag de patiënt om de knieën tegen de buik te trekken en de kin op de borst te leggen.
Deze houding vergroot de ruimte tussen de lendenwervels, zo kan de naald makkelijker
worden ingebracht.
9: Leg kussens tussen de knieën. Dit voorkomt dat de bovenbenen van de onderbenen
afglijden
10: Ondersteun de patiënt met ontspanningsoefeningen of laat hem diep en langzaam te
doen ademen. Stel patiënt op zijn gemak.
11: Leg uit aan patiënt dat hij tijdens het onderzoek stil moet blijven liggen, zonder te
bewegen.
12: Trek niet-steriele handschoenen aan en assisteer de arts volgens zijn aanwijzingen:
-De arts verdooft de huid
-De arts brengt de lumbaalpunctienaald 4-6cm in zodat liquor kan opgevangen
worden
-Als de liquordruk gemeten moet worden, laat de arts de vloeistof in een slangetje
lopen en kijkt hij hoe hoog de vloeistof staat, dit weerspiegelt de druk
2
