Vereiste aangifte
Het is duidelijk dat de belastingplichtige niet de vereiste aangifte doet indien hij het aan hem
toegezonden aangiftebiljet niet of oningevuld terug stuurt naar de belastingdienst. Daarnaast is geen
sprake van de vereiste aangifte indien het aangiftebiljet op formeel onjuiste wijze is ingevuld (bijv.
niet ondertekend of niet alle vragen duidelijk, stellig en zonder voorbehoud heeft ingevuld) maar ook
indien de inspecteur in het aangiftebiljet en/of de verstrekte bijlagen onvoldoende gegevens heeft
aangetroffen om het inkomen te kunnen bepalen. Van de vereiste aangifte in evenmin sprake indien
één of meer inkomstenbestanddelen niet zijn opgenomen en de niet aangegeven inkomsten zowel in
relatieve als in absolute zin van meer dan geringe betekenis zijn.
Omkering en verzwaring van de bewijslast
Indien belastingplichtige door de inspecteur op grond van artikel 6 van de Algemene Wet inzake
Rijksbelastingen (hierna: AWR) is uitgenodigd tot het doen van aangifte, ontstaat niet alleen de
verplichting aangifte te de doen op basis van artikel 8 AWR maar is belastingplichtige gehouden de
vereiste aangifte te doen. Heeft belastingplichtige nagelaten de vereiste aangifte te doen dan kent de
AWR verschillende sancties. Van deze sancties zal in dit kader alleen de omkering en verzwaring van
de bewijslast worden belicht. De belastingplichtige die niet de vereiste aangifte heeft gedaan, zal
op grond van artikel 25 lid 3 AWR in bezwaar moeten doen blijken dat de opgelegde aanslag
onjuist is. Niet voldoende is derhalve dat belastingplichtige aannemelijk maakt dat de aanslag
onjuist is. Bewijsrechtelijk komt belastingplichtige derhalve in een aanzienlijk moeilijkere positie te
verkeren. De inspecteur hoeft immers niet te bewijzen dat de aanslag juist is maar op
belastingplichtige rust de last om te bewijzen dat de aanslag onjuist is. Belastingplichtige bevindt
zich in zo’n geval dus in een niet te benijden situatie. Echter, de Hoge Raad heeft op 30 oktober 2009
in een aantal arresten gewezen waarin de voorwaarden worden gegeven waaraan voldaan moet zijn
om tot omkering en verzwaring van bewijslast te komen.
Conclusie (BNB 2010/47)
Belastingplichtige die geconfronteerd worden met omkering en verzwaring van de bewijslast,
bevinden zich in een weinig benijdenswaardige positie. De Hoge Raad heeft echter een aantal
duidelijke voorwaarden geformuleerd waaraan voldaan moet worden om het dwangmiddel van de
omkering en verzwaring van de bewijslast te kunnen toepassen. Kort gezegd komen de voorwaarden
er op neer dat:
A. de inspecteur volgens de normale regels van bewijslastverdeling de onjuistheden dient te
bewijzen;
b. de belastingplichtige zich tijdens het doen van de aangifte bewust is of had moeten zijn van de
onjuistheden;
C. door de onjuistheden, waarvan de belastingplichtige zich bewust is of had moeten zijn, een
aanzienlijk bedrag (zowel absoluut als relatief) aan belasting niet geheven zou zijn;
d. de aangifte in zijn geheel moet worden beoordeeld waarbij zowel bijtellingen als aftrekposten in
aanmerking worden genomen
Fiscale informatiebeschikking
Eenieder is verplicht de door de belastinginspecteur gevraagde informatie en gegevens te
verstrekken als die redelijkerwijs van belang kunnen zijn voor de Nederlandse belastingheffing.
Administratieplichtigen zijn daarnaast verplicht om desgevraagd informatie te verstrekken over
derden. De bevoegdheden van de inspecteur om informatie op te vragen zijn echter niet onbeperkt.
Informatieverzoeken leiden dan ook regelmatig tot een verschil van inzicht tussen de
belastingplichtige en de Belastingdienst over de rechtmatigheid van de gevorderde informatie.
Als een belastingplichtige weigert de gevraagde informatie te verstrekken, omdat hij meent dat
daartoe geen wettelijke verplichting bestaat, dan kan de inspecteur een fiscale informatiebeschikking
vaststellen. Tegen een fiscale informatiebeschikking staat bezwaar en vervolgens beroep open. Door
de fiscale informatiebeschikking kan de belastingplichtige de juistheid van een informatieverzoek aan
1
Het is duidelijk dat de belastingplichtige niet de vereiste aangifte doet indien hij het aan hem
toegezonden aangiftebiljet niet of oningevuld terug stuurt naar de belastingdienst. Daarnaast is geen
sprake van de vereiste aangifte indien het aangiftebiljet op formeel onjuiste wijze is ingevuld (bijv.
niet ondertekend of niet alle vragen duidelijk, stellig en zonder voorbehoud heeft ingevuld) maar ook
indien de inspecteur in het aangiftebiljet en/of de verstrekte bijlagen onvoldoende gegevens heeft
aangetroffen om het inkomen te kunnen bepalen. Van de vereiste aangifte in evenmin sprake indien
één of meer inkomstenbestanddelen niet zijn opgenomen en de niet aangegeven inkomsten zowel in
relatieve als in absolute zin van meer dan geringe betekenis zijn.
Omkering en verzwaring van de bewijslast
Indien belastingplichtige door de inspecteur op grond van artikel 6 van de Algemene Wet inzake
Rijksbelastingen (hierna: AWR) is uitgenodigd tot het doen van aangifte, ontstaat niet alleen de
verplichting aangifte te de doen op basis van artikel 8 AWR maar is belastingplichtige gehouden de
vereiste aangifte te doen. Heeft belastingplichtige nagelaten de vereiste aangifte te doen dan kent de
AWR verschillende sancties. Van deze sancties zal in dit kader alleen de omkering en verzwaring van
de bewijslast worden belicht. De belastingplichtige die niet de vereiste aangifte heeft gedaan, zal
op grond van artikel 25 lid 3 AWR in bezwaar moeten doen blijken dat de opgelegde aanslag
onjuist is. Niet voldoende is derhalve dat belastingplichtige aannemelijk maakt dat de aanslag
onjuist is. Bewijsrechtelijk komt belastingplichtige derhalve in een aanzienlijk moeilijkere positie te
verkeren. De inspecteur hoeft immers niet te bewijzen dat de aanslag juist is maar op
belastingplichtige rust de last om te bewijzen dat de aanslag onjuist is. Belastingplichtige bevindt
zich in zo’n geval dus in een niet te benijden situatie. Echter, de Hoge Raad heeft op 30 oktober 2009
in een aantal arresten gewezen waarin de voorwaarden worden gegeven waaraan voldaan moet zijn
om tot omkering en verzwaring van bewijslast te komen.
Conclusie (BNB 2010/47)
Belastingplichtige die geconfronteerd worden met omkering en verzwaring van de bewijslast,
bevinden zich in een weinig benijdenswaardige positie. De Hoge Raad heeft echter een aantal
duidelijke voorwaarden geformuleerd waaraan voldaan moet worden om het dwangmiddel van de
omkering en verzwaring van de bewijslast te kunnen toepassen. Kort gezegd komen de voorwaarden
er op neer dat:
A. de inspecteur volgens de normale regels van bewijslastverdeling de onjuistheden dient te
bewijzen;
b. de belastingplichtige zich tijdens het doen van de aangifte bewust is of had moeten zijn van de
onjuistheden;
C. door de onjuistheden, waarvan de belastingplichtige zich bewust is of had moeten zijn, een
aanzienlijk bedrag (zowel absoluut als relatief) aan belasting niet geheven zou zijn;
d. de aangifte in zijn geheel moet worden beoordeeld waarbij zowel bijtellingen als aftrekposten in
aanmerking worden genomen
Fiscale informatiebeschikking
Eenieder is verplicht de door de belastinginspecteur gevraagde informatie en gegevens te
verstrekken als die redelijkerwijs van belang kunnen zijn voor de Nederlandse belastingheffing.
Administratieplichtigen zijn daarnaast verplicht om desgevraagd informatie te verstrekken over
derden. De bevoegdheden van de inspecteur om informatie op te vragen zijn echter niet onbeperkt.
Informatieverzoeken leiden dan ook regelmatig tot een verschil van inzicht tussen de
belastingplichtige en de Belastingdienst over de rechtmatigheid van de gevorderde informatie.
Als een belastingplichtige weigert de gevraagde informatie te verstrekken, omdat hij meent dat
daartoe geen wettelijke verplichting bestaat, dan kan de inspecteur een fiscale informatiebeschikking
vaststellen. Tegen een fiscale informatiebeschikking staat bezwaar en vervolgens beroep open. Door
de fiscale informatiebeschikking kan de belastingplichtige de juistheid van een informatieverzoek aan
1
