Samenvatting Examen aardrijkskunde
1. Hoe is het leven op aarde geëvolueerd? EVOLUCY
Waarom is er geen leven mogelijk in de eerste 500 miljoen jaar na het ontstaan van de
Aarde?
- Omdat tijdens deze fase de planeten nog volop gevormd werden. Een planeet zo
groot als Mars, genaamd Theia, botst met de Aarde en op dat moment ontstaat de
Maan.
Wat is de oorsprong van het water op Aarde?
- inslaande meteorieten
“Stromatolieten waren de eerste organismen die door fotosynthese zuurstof konden
produceren. “
Waarom duurde het nog lang voor er voldoende zuurstof in de atmosfeer aanwezig was om
het aantal soorten niet alleen in het water, maar ook op het land te laten exploderen?
- Eerst werd alle zuurstof gebruikt om het ijzer dat in de oceanen aanwezig was te
oxideren. Pas daarna kon er zuurstof ontsnappen naar de atmosfeer.
Wat kunnen we met aanwezige fossielen?
We kunnen de juiste volgorde van het verschijnen en verdwijnen van soorten aflezen, maar
we kunnen ook afleiden wanneer de verschillende lagen werden afgezet.
We dateren op twee manieren:
- met relatieve datering of
- met absolute datering
1
,Aan welke voorwaarden moeten gesteentelagen
voldoen om gebruikt te worden voor het opslaan van
aardgas?
- Aardgas is een fossiele brandstof en bestaat uit korte ketens van koolwaterstof.
Deze zijn ontstaan uit sedimenten rijk aan organisch materiaal die in het geologische
verleden zijn gevormd en daarna onder invloed van de afzetting van nieuwe
sedimentpakketten (grondlafen) op de eerdere brongesteenten zijn gekookt.
Wat is koolstof datering?
Is een absolute dateringsmethode waarmee de leeftijd van organisch materiaal kan worden
vastgesteld.
Straling van zon maakt stikstof in C-14 atomen → instabiele stof en wordt na een tijd
omgevormd naar stikstof.
Hoe lang duurt dit ongeveer?
5 730 jaar voordat de helft van 14C vervallen is tot stikstof.
Hoe noemt men deze tijdsduur?
Halveringstijd.
Koolstof blijft in planten hangen bij fotosynthese
↪ dieren eten planten, alles wordt opgenomen
Skeletten bevatten C-14. Afhankelijk van de hoeveelheid kunnen ze leeftijd achterhalen
2
, Hoe is het leven in de oceaan en in het land ontstaan? Wat gebeurde er in het cambrium?
Aardewerk, de geologie van Europa
Wat is een geologische kaart?
Het geeft ons informatie over de gesteenten die aan de oppervlakte komen (= dagzomen).
We vinden er de ouderdom van de lagen op terug en zo kunnen we de gelaagdheden
afleiden.
Wat is een geologische eenheid?
Het is een gesteentepakket of een deel daarvan dat op basis van waarneembare
eigenschappen een eenheid vormt en als zodanig in kaart gebracht kan worden.
Op de geologische kaart van Europa worden bijvoorbeeld verschillende massieven en
bekkens vermeld.
Wat is het verschil tussen een massief en bekken?
- Massief
is een gebied waar oude gesteenten dicht bij of aan het oppervlak komen. → bestaan
uit harde gesteenten, vaak ook sokkels genoemd. Ze zijn door tektonische
bewegingen omhooggekomen ten opzichte van omringende gebieden
- Bekken
Het is een gebied dat topografisch lager gelegen is dan de omgeving en waar
sedimentatie plaatsvindt. De jonge gesteentelagen zijn niet geplooid en hellen zacht
af naar het centrum van het bekken.
3
1. Hoe is het leven op aarde geëvolueerd? EVOLUCY
Waarom is er geen leven mogelijk in de eerste 500 miljoen jaar na het ontstaan van de
Aarde?
- Omdat tijdens deze fase de planeten nog volop gevormd werden. Een planeet zo
groot als Mars, genaamd Theia, botst met de Aarde en op dat moment ontstaat de
Maan.
Wat is de oorsprong van het water op Aarde?
- inslaande meteorieten
“Stromatolieten waren de eerste organismen die door fotosynthese zuurstof konden
produceren. “
Waarom duurde het nog lang voor er voldoende zuurstof in de atmosfeer aanwezig was om
het aantal soorten niet alleen in het water, maar ook op het land te laten exploderen?
- Eerst werd alle zuurstof gebruikt om het ijzer dat in de oceanen aanwezig was te
oxideren. Pas daarna kon er zuurstof ontsnappen naar de atmosfeer.
Wat kunnen we met aanwezige fossielen?
We kunnen de juiste volgorde van het verschijnen en verdwijnen van soorten aflezen, maar
we kunnen ook afleiden wanneer de verschillende lagen werden afgezet.
We dateren op twee manieren:
- met relatieve datering of
- met absolute datering
1
,Aan welke voorwaarden moeten gesteentelagen
voldoen om gebruikt te worden voor het opslaan van
aardgas?
- Aardgas is een fossiele brandstof en bestaat uit korte ketens van koolwaterstof.
Deze zijn ontstaan uit sedimenten rijk aan organisch materiaal die in het geologische
verleden zijn gevormd en daarna onder invloed van de afzetting van nieuwe
sedimentpakketten (grondlafen) op de eerdere brongesteenten zijn gekookt.
Wat is koolstof datering?
Is een absolute dateringsmethode waarmee de leeftijd van organisch materiaal kan worden
vastgesteld.
Straling van zon maakt stikstof in C-14 atomen → instabiele stof en wordt na een tijd
omgevormd naar stikstof.
Hoe lang duurt dit ongeveer?
5 730 jaar voordat de helft van 14C vervallen is tot stikstof.
Hoe noemt men deze tijdsduur?
Halveringstijd.
Koolstof blijft in planten hangen bij fotosynthese
↪ dieren eten planten, alles wordt opgenomen
Skeletten bevatten C-14. Afhankelijk van de hoeveelheid kunnen ze leeftijd achterhalen
2
, Hoe is het leven in de oceaan en in het land ontstaan? Wat gebeurde er in het cambrium?
Aardewerk, de geologie van Europa
Wat is een geologische kaart?
Het geeft ons informatie over de gesteenten die aan de oppervlakte komen (= dagzomen).
We vinden er de ouderdom van de lagen op terug en zo kunnen we de gelaagdheden
afleiden.
Wat is een geologische eenheid?
Het is een gesteentepakket of een deel daarvan dat op basis van waarneembare
eigenschappen een eenheid vormt en als zodanig in kaart gebracht kan worden.
Op de geologische kaart van Europa worden bijvoorbeeld verschillende massieven en
bekkens vermeld.
Wat is het verschil tussen een massief en bekken?
- Massief
is een gebied waar oude gesteenten dicht bij of aan het oppervlak komen. → bestaan
uit harde gesteenten, vaak ook sokkels genoemd. Ze zijn door tektonische
bewegingen omhooggekomen ten opzichte van omringende gebieden
- Bekken
Het is een gebied dat topografisch lager gelegen is dan de omgeving en waar
sedimentatie plaatsvindt. De jonge gesteentelagen zijn niet geplooid en hellen zacht
af naar het centrum van het bekken.
3
