Samenvatting Uitgewerkte leerdoelen Strafrecht

Hoorcollege Strafrecht
week 1
Indeling in het Nederlands recht
Privaatrecht
 Vermogensrecht  Goederenrecht, Verbintenissenrecht, Bedrijfs- en handelsrecht
 Personen- en familierecht
 Erfrecht
Publiekrecht
 Internationaal publiekrecht
 Staats- en bestuur(proces)recht
 Straf(proces)recht 
Materieel strafrecht: Wat is strafbaar en welke personen zijn hier strafbaar? Het gaat om
een strafbaar feit (doodslag, poging tot diefstal, noodweersituatie, medeplichtig bij).
Formeel strafrecht: Wat zijn de bevoegdheden van, en de regels voor de verschillende
organen (OM, rechters, politie, verdachte) gaat over procedures. ( Verhoren, aanhouden,
eisen dagvaarding, klacht niet vervolging).



Leerdoelen
De student kan vier doelen van het Nederlands strafrecht opnoemen en uitleggen
wat deze doelen inhouden. (1)
 Vergelding  terugbetaling door leedtoevoeging. Dit vergeldingsaspect kan zorgen
voor een morele genoegdoening: de dader heeft kwaad afgeroepen over de
samenleving en daarom roept de samenleving kwaad af over hem. Iemand die een
boete krijgt maakt het voelbaar dat hij een strafrechtelijke norm heeft overschreden.
 Resocialisatie  terugbrengen in de maatschappij, gedetineerde laten wennen aan
de maatschappij.
 Voorkomen van eigenrichting  voorkomen dat mensen doen wat ze willen door
bijvoorbeeld dingen in het nieuws te brengen zoals: ‘’jaar cel geëist tegen 18-jarige
pedojager uit Rozendaal, betrokken bij fatale mishandeling van oud-docent Jan (73) )
 Preventie (speciale en generale)
Speciale preventie  de gedachte achter speciale preventie is dat een dader die in
aanraking is gekomen met de gevolgen van het overschrijden van een strafrechtelijke norm
wel twee keer zal nadenken, voordat hij nog een eens iets dergelijks doet. Speciale
preventie moet dus voorkomen of ontmoedigen dat de gestrafte wederom in de fout gaat.

,Generale preventie  heeft als uitgangspunt dat ook anderen dan de gestrafte lering
trekken uit het feit dat er voor het plegen van een strafbaar feit straf opgelegd kan worden.
De gestrafte moet een voorbeeld zijn dat de potentiële wetsovertreders afschrikt.



De student kan 8 vragen van het rechterlijke beslissingsmodel van art. 348 en 350 Sv
en de bijbehorende uitspraken van de rechter met behulp van de wet opsommen. (2)
Het rechterlijke beslissingsmodel (rijtje met 8 vragen) is het uitgangspunt voor alle partijen:
OM, advocaat en rechter. De volgorde van de 8 vragen (voor- en hoofdvragen) staan vast.
Uitspraken staan in art. 349, 351 en 352 Sv.
Voorvragen, artikelen 348 en 349 Sv
1. Is de dagvaarding geldig (uitspraak rechter: nietigheid van de dagvaarding)
2. Is de rechter bevoegd? (uitspraak rechter: onbevoegdheid van de rechter)
3. Is de OvJ ontvankelijk? (uitspraak rechter: niet-ontvankelijkheid van de OvJ)
4. Is er een reden tot schorsing der vervolging? (schorsing van de vervolging)
Hoofdvragen, artikelen 350,351 en 352 Sv
5. Kan de tenlastelegging bewezen worden? (nee  vrijspraak)
6. Levert het bewezen verklaarde een strafbaar feit op? (nee  OVAR (ontslag van alle
rechtsvervolging) wegens niet strafbaarheid van het feit)
7. Is de dader strafbaar? (nee  OVAR wegens niet strafbaarheid van de dader)
8. Welke straf of maatregel moet er worden opgelegd? (Veroordeling, art 351 Sv)



De student kan met behulp van de wet uitleggen of een delict valt onder een misdrijf
of overtreding en waarom dit onderscheid van belang is voor het strafrecht. (3)
Rechtvaardigheidsgrond  zijn omstandigheden waardoor een strafbaar feit, op basis
waarvan een verdachte normaal gesproken veroordeeld zou kunnen worden, zijn
wederrechtelijke karakter verliest. Bijvoorbeeld wanneer het gaat om een noodweersituatie
(zelfverdediging)
Schulduitsluitingsgrond  Is een omstandigheid waardoor de verwijtbaarheid (schuld) van
een verdachte aan een bepaalde feitelijke handeling ontbreekt. Bijvoorbeeld als een
persoon ontoerekeningsvatbaar is.
Het verschil tussen misdrijven en overtredingen  Misdrijven bevatten vaak een intentie van
de dader en overtredingen niet.
Bij misdrijven treft men altijd subjectieve delictsbestanddelen aan (opzet of schuld)

, Misdrijven
 Zwaardere feiten
 Poging/voorbereiding wel strafbaar
 Medeplichtigheid is wel strafbaar
 Voorlopige hechtenis mogelijk
 Wel een gevangenisstraf
 Berechting door de rechtbank
Overtredingen
 Lichte feiten
 Poging/voorbereiding niet strafbaar
 Medeplichtigheid is niet strafbaar
 Geen voorlopige hechtenis
 Geen gevangenisstraf
 Berechting door kantonrechter
Hoe weet je dan of het een misdrijf of overtreding is?
Boek 1.  Algemene bepalingen art. 1-91 Sr
Boek 2.  Misdrijven art. 92-421 Sr
Boek 3.  Overtredingen
Beide boeken bevatten ook bijzondere wetten: 2 WED, 55 WWM, 13 Opw, 178 WvW etc.
Deze zijn ergens in de wet opgenomen.



De student kan uitleggen wat het legaliteitsbeginstel inhoudt. (4)
In het strafproces wordt onderzocht of een verdachte een strafbaar feit heeft begaan.
Hiervoor worden onderzoek handelingen verricht die ingrijpend zijn voor de personen die
het voorwerp van onderzoek zijn. Door veer opsporingshandelingen wordt de uitoefening
van mensenrechten beperkt. Bijvoorbeeld, iemand wordt aangehouden, opgehouden om
verhoord te worden en in verzekering gesteld. Hierdoor wordt hij beperkt in zijn
bewegingsvrijheid. In principe staat het opsporingsambtenaren vrij die handelingen te
verrichten die zij noodzakelijk achten in het kader van de opsporing. Er zijn echter grenzen.
Wanneer die handelingen personen beperken in de uitoefening van hun mensenrechten, zal
er steeds een wettelijke bepaling moeten zijn die bevoegd maakt tot dat specifieke
optreden, een bevoegdheid verlenende norm. Dit uitgangspunt wordt het legaliteitsbeginsel
genoemd.
Het legaliteitsbeginsel gaat over twee dingen: ten eerste moet alles wat de overheid doet,
gebaseerd zijn op de wet. Ten tweede mogen (de meeste) nieuwe wetten niet met
terugwerkende kracht worden toegepast. Elk handelen van de overheid moet een basis
hebben in de wet.