Samenvatting Mens en Leren 2

Mens en Leren 2

1. Les 1: Introductie 9
1.1. Handelingsgerichte diagnostiek 9
1.2. HGW : 7 uitgangspunten 9
1.3. Faire diagnostiek 10

2. Les 2: Gesprekken met kinderen en ouders 11
2.1. Gesprekken met kinderen 11
2.2. Gesprekken met kinderen/ jongeren 11
2.3. Gesprekken met ouders 11
2.4. Ontwikkelingsstoornis vs probleem 13

3. Les 3 en 4: Ontwikkelingsstoornis ASS 14
3.1. ASS 14
3.1.1. Primaire gedragskenmerken 15
3.1.2. Secundaire gedragskenmerken 15
3.1.3. Neuropsychologische kenmerken 16
3.1.4. Prevalentie 16
3.1.5. Comorbiditeit (70 - 80%) 17
3.1.6. Beloop en prognose 17
3.1.7. Etiologie 17
3.1.8. Casus 17
3.2. Diagnostiek 18
3.3. HGD 18
3.3.1. Begeleiding 18
3.4. Aanpak 18
3.5. Verschillen en gelijkenissen tussen jongens en meisjes met ASS 22

5. Les 5 en 6: gespreksvoering, begeleiding en onders- teuning van personen met ASS 23
5.1. ASS : Volwassenen 23
5.1.1. Sexuele ontwikkeling 23
5.1.2. Executieve ontwikkeling 24
5.1.3. Diagnostiek 25
5.1.4. Behandeling 25
5.1.5. Aanpassen van begeleiding 26
5.1.6. Tussentijdse evaluatie 26

7. Les 7, 8 en 9: Ontwikkelingsstoornis ADHD en begeleiding 27
7.1. Definitie 27
7.2. Kenmerken 27
7.2.1. Kenmerken 1 28

, 7.2.2. Kenmerken 1 - Overwegend onoplettendheid 28
7.2.3. Kenmerken 1 - Overwegend hyperactief 28
7.2.4. Kenmerken 1 - Gecombineerd type 28
7.2.5. Kenmerken 2 28
7.2.6. Neuropsychologische kenmerken 29
7.3. Comorbiditeit: 50 tot 80% 29
7.4. Diagnostiek 29
7.5. Beloop en prognose 31
7.6. Etiologie 32
7.7. Behandeling 32
7.7.1. Beslisboom 33
7.7.2. EVIDENCE-BASED BEHANDELING op verschillende domeinen 34
7.7.3. Tips voor ouders 36
7.7.4. Lesgeven aan kinderen met ADHD 37
7.7.5. Plan van aanpak 37
8. ADHD als volwassene: een apart verhaal 38
8.1. Vaak voorkomende comorbiditeiten 39
8.2. ADHD bij volwassenen: relaties 39
8.2.1. Seksualiteit en ADHD 39
8.3. ADHD bij volwassenen: gezin 40
8.4. ADHD bij volwassenen: werk 40
8.5. ADHD bij volwassenen: Diagnostiek 41
8.6. ADHD bij volwassenen: behandeling 41
8.6.1. ADHD bij volwassenen: vaardigheidstraining 42
8.6.2. Aandachtspunten bij behandeling 42
8.7. Belangrijk 42

10. Les 10: ODD en CD 43
10.1. ODD (p108, gedragsproblemen in de klas) 43
10.1.1. Kenmerken ODD 43
10.1.2. Comorbiditeit 44
10.1.3. Risicofactoren 44
10.2. CD (p112, gedragsproblemen in de klas) 45
10.2.1. Kenmerken CD 45
10.3. Diagnostiek 45
10.3.1. Aanbevolen instrumenten diagnostiek ODD/CD 46
10.3.2. CBCL voor ouders 46
10.4. Behandeling / begeleiding 46
10.4.1. Behandelmethoden 46
10.5. Disruptieve stoornis in de klas (p 113, gedragsproblemen in de klas) 47
10.6. Disruptieve stoornis - conflicten (p 118, gedragsproblemen in de klas) 47
10.7. Disruptieve stoornis - gevolgen (p 120, gedragsproblemen in de klas) 48

11. Les 11: Gespreksvoering, begeleiding en ondersteuning van personen met ADHD,
ODD en CD 49

,12. Les 12: Hechtingsproblemen en -stoornissen 50
12.1. Hechting 50
12.1.1. Kenmerken hechtingsproblemen/stoornissen 51
12.1.2. Symptomen hechtingsproblemen/stoornissen 51
12.1.3. Gevoelens en drijfveren 52
12.1.4. hechtingsstoornis 52
12.2. DSM V en DSM IV : verschillen 52
12.2.1. Reactieve Hechtingsstoornis (DSM V) 52
12.2.2. Ontremd sociaal contactstoornis (DSM V) 53
12.3. Prevalentie - bij wie (minder dan 10%) 53
12.4. Differentiële diagnostiek 53
12.4.1. Screeningsvragen 54
12.5. Risicofactoren voor onveilige hechting 54
12.6. Gevolgen onveilige hechting 54
12.7. Gedrag in de klas 55

13. Les 13: gedragsproblemen en -stoornissen door externe factoren 57
13.1. Verlieservaring 57
13.1.1. Doodsbegrip bij kinderen 57
13.1.2. Rouw 57
13.1.3. Op school 58
13.2. Mishandeling 58
13.2.1. Gevolgen op korte termijn 59
13.2.2. Gevolgen op lange termijn 59
13.2.3. Mishandeling 59
13.3. Seksueel misbruik 60
13.3.1. Psychologische gevolgen 60
13.3.2. Seksueel misbruik 61
13.4. PostTraumatische StressStoornis 61
13.4.1. Wat is PTSS? 61
13.4.2. Oorzaken 61
13.4.3. Op hormonaal en hersenniveau 61
13.4.4. Symptomen 62
13.4.5. Concrete symptomen in de klas 62
13.4.6. Diagnostiek 62
13.4.7. Wat kan je doen? 63
13.4.8. Behandelingen 63
13.5. Window of tolerance 64

14. Les 14: Agressie 65
14.1. Wat is agressie? 65
14.2. Soorten agressie 65
14.3. Veranderingen in agressie 66
14.3.1. Fases in agressie 66
14.3.2. Verandering in agressie 67

, 14.3.3. Verloop van agressie 67
14.4. Oorzaken 67
14.4.1. “ our inner ape: een biologisch-evolutionaire verklaring” 67
14.4.2. Neuropsychologische verklaringen 68
14.4.3. Persoonlijkheid 68
14.4.4. Agressie en .. 68
14.4.5. Omgevingsfactoren 69
14.4.6. Games en televisie? 70
14.5. Wat te doen? 70
14.5.1. Preventief? 70
14.5.2. Wat te doen als er sprake is van agressie? 70
14.5.3. Wat te doen als er sprake is van agressie: hardnekkige problemen 71

15. Les 15 en 16: Leerstoornissen: dyslexie, dyscalculie en NLD 73
15.1. Dyslexie 74
15.1.1. Definitie 74
15.1.2. Hoe leert een kind lezen en schrijven? 74
15.1.3. Primaire gedragskenmerken 75
15.1.4. Fenotypes 75
15.1.5. Primaire gedragskenmerken 76
15.1.6. Neuropsychologische kenmerken 76
15.1.7. Prevalentie en comorbiditeit 77
15.1.8. Beloop en prognose 77
15.1.9. Etiologie 77
15.2. Dyscalculie 78
15.2.1. Definitie 78
15.2.2. Hoe leert een kind rekenen? 78
15.2.3. Primaire gedragskenmerken 78
15.2.4. Fenotypes 79
15.2.5. Secundaire gedragskenmerken 79
15.2.6. Neuropsychologische kenmerken 79
15.2.7. Prevalentie en comorbiditeit 80
15.2.8. Beloop en prognose 80
15.2.9. Etiologie 80
15.3. Diagnostiek bij leerstoornissen 80
15.3.1. Onderkennende diagnostiek 80
15.3.2. Criteria leerstoornis: Consensus Vlaanderen en Nederland 81
15.3.3. Criteria leerstoornis: DSM-5 81
15.3.4. Onderkennende diagnostiek 82
15.3.5. Verklarende diagnostiek 82
15.3.6. Handelingsgerichte diagnostiek 82
15.4. Begeleiding leerstoornissen 83
15.4.1. Functietraining 83
15.4.2. Ter opfrissing: ICF-model 84
15.4.3. Vaardigheidstraining: binnen de klas/school 84