1. sociaal economische gezondheidsverschillen
⟹ er zijn systematische verschillen in de gezondheid, niet tussen de 2 individuen
en dit is herhaaldelijk aan te tonen
- Er is verschil tussen de sociale groepen bv. inkomen, opleiding
o Waarbij sociale processen als onderliggende mechanisme spelen
o Het is vermijdbaar en onrechtvaardig
- Verklaring?
o Er is discriminatie en sociale uitsluiting
o Ziek maakt arm en arm maakt ziek (dit door grotere blootstelling aan
gezondheidsrisico’s
o Vroeger werden er nog mensen geweigerd voor een verzekering, nu
mag dit niet meer
2. sociale determinanten van gezondheid
⟹ deze factoren gaan de gezondheid bepalen bv. vocht in huis,
veel stress als mantelzorger,…
- Sociale ongelijkheid:
o Er is indirecte invloed via determinanten van
gezondheid
Er is meer blootstelling/groter impact van
gezondheidsschadende determinanten
o Levensloop-effect
o Link met te theorie: psychologie van de schaarste
Er is tunneling van verwerken van informatie/beperkte
bandbreedte = is een onbewuste en automatische evolutie bij
confrontatie met de schaarste
mensen met armoede ervaren net heel veel stress, het is vaak
ook de oorzaak van chronische stress → het feit dat je wordt
geconfronteerd met stress is al 1 punt.
Er is geen uit-knop, de rekeningen blijven komen, de
bankrekening blijft op rood staan,…
o Mattheus effect of inverse care law - Hoe meer kwetsbaarder
mensen zijn, hoe meer nood aan hulp ze hebben → wie?
Mensen met lage SES
Mensen met migratieachtergrond
Mensen met psychiatrische problematiek
Alleenstaande ouders
Ouderen
Daklozen
Gevangenen, ex-gedetineerden
Mensen met verstandelijke/fysieke beperkingen
3. wat is toegankelijke zorg?
⟹ toegankelijkheid is een perfecte match tussen de nood van de pt en het te
verkrijgen van de zorg → ‘general concept that summarizes a set of more specific
dimensions describing the fit between the patiënt and the health care system’
- Het is een kenmerk van kwaliteit van zorg (IOM)
1