Samenvatting - Medische wetenschappen - Gynaecologie

Medische wetenschappen deel 3


Gynaecologie:

Diagnose van gynaecologische aandoeningen
1. Gynaecologisch jargon
Gynaecologie = houdt zich bezig met het onderzoek, de diagnose en de behandeling van
aandoeningen v/d vrouwelijke geslachtsorganen.
Gynaecologische anamnese + gynaecologisch onderzoek
= erg delicate + intieme handelingen
= zeer respectvol mee omgaan




2. Anamnese
 Intiem onderwerp  Rustig, sereen
 Openheid creëren  Gevoel dat alles bespreekbaar is
 Strikt scheiden van gynaecologisch onderzoek  Zeer onaangenaam vragen te
moeten beantwoorden indien halfnaakt  anamnese volledig voor gynaecologisch
onderzoek
 3 delen: de hulpvraag, de reproductieve anamnese, de systeemanamnese

Hulpvraag:
 Vrouw formuleert haar klachten
 Tijd geven
 Emoties observeren
 Ruimte geven voor emoties
Reproductieve anamnese:
 Vragen stellen (menopauze, spotting, menstruatie, anticonceptie, seksualiteit,
kinderwens, …)
 Verloskundige geschiedenis




Systeemanamnese:
 Zicht krijgen op belangrijke antecedenten en beïnvloedende factoren
 ATCD (abdoninale ingrepen, carcinomen, chronische ziekten, trombo-embolie, beroep)
 Beïnvloedbare factoren (gewichtsveranderingen, abusus zoals nicotine of alcohol, farma
zoals antibiotica, sociofamiliale anamnese, relevante antecedenten)


1

,Medische wetenschappen deel 3

3. Gynaecologisch (klinisch) onderzoek
 Algemeen lichamelijk onderzoek
 Borstonderzoek
 Gynaecologisch onderzoek
 Veroorzaakt vaak onaangenaam gevoel  voldoende uitleg  geruststellend
 Bij onderzoek genitaliën  onderlichaam ontbloten
 Bij onderzoek borsten  bovenlichaam ontbloten

Algemeen lichamelijk onderzoek
INSPECTIE
 Obesitas, ondergewicht, acne, littekens, …
PALPATIE van het abdomen
 Zwelling, pijn, spierweerstand, …
Gewicht, lengte, BMI, bloeddruk, …

Borstonderzoek:
INSPECTIE
 Zittende of staande houding
 Handen boven het hoofd
 Aandrukken v/d handen op de heupkam
 Opsporen van asymmetrie, huidretractie, oedeem, zwelling, tepelvochtverlies, …
PALPATIE
 Zittende houding, handen op de heupkam
 Of liggende houding, handen onder het hoofd
 Met de vingers cirkelvormige bewegingen maken en borst aftasten
 Ook okselregio, hals en clavicularegio palperen
 Voelen naar tekenen van infectie (zwelling, pijn, warmte), zwelling (hard, zacht, mobiel,
verkleefd, bilateraal, …), klieren, tepelvochtverlies

Gynaecologisch onderzoek:
INSPECTIE
 Inspectie v/d vulva, perineum, vaginaopening, …  grote verschillen in de omvang v/d
labia minora
 Opsporen van littekens, roodheid, fluor, zwelling, …
SPECULUMONDERZOEK
 Metalen specula (koud, sterilisatieproces)
 Meer en meer vervangen door wegwerpbare PVC specula (warmer, goedkoper, ook
vaginawand zichtbaar gezien ze doorschijnend zijn)
 Juiste type en maat kiezen
 Met warm water of met geringe hoeveelheid glijmiddel bevochtigen
 Voorverwarmd inbrengen!
DOEL SPECULUMONDERZOEK
 Inspectie v/d vaginawand en cervix
 Opsporen van aanwezigheid van: Bloed, Corpus alienum, Hoeveelheid, kleur en
consistentie v/d fluor vaginalis
 Staalafname voor cultuur en direct onderzoek
 Uitstrijkje voor cytologisch onderzoek

2

, Medische wetenschappen deel 3

BIMANUEEL INWENDIG ONDERZOEK
 Vaginaal toucher

Overlopen van de klachten en de bevindingen van het onderzoek!!!
Verdere beleid bespreken nadat de patiënt is aangekleed.

4. Aanvullend onderzoek
Rechtstreeks microscopisch onderzoek
 Candida albicans
Cytologisch onderzoek (uitstrijkje)
 Onderzoek van cellen
 Cytologisch onderzoek v/d cellen v/d cervixopening  Uitstrijkje
 Screenen op cervixcarcinoom
o Doelgroep: ♀ 25-64 j die ooit seksueel actief waren
o Screeningsinterval
1ste 2 uitstrijkjes: 1 jaar
Nadien: om de 3 (tot 5) jaar
Histologisch onderzoek (biopsie)
 Cervixbiopsie
Weefselonderzoek (groep cellen)
Microbiologisch onderzoek (wisser afnemen)
Venapunctie
 Hematologisch onderzoek
o Anemie bij bloedverlies?
o Infectieparameters?
o Tumormarkers?
 Hormonale bepalingen
o Zwangerschap?
o Cyclusstoornis?
Echografie
 Transvaginale echografie
o Belangrijkste beeldvormend onderzoek in de gynaecologie
o Uterus, ovaria en andere organen in pelvis (blaas, …) zeer goed in beeld brengen
o Opsporen van cyclische veranderingen, tumoren, …
o Evaluatie v/d zwangerschap (tot 14w)
 Abdominale echografie
Radiologie
 Mammografie
 CT-scan
 MRI
Colposcopie
= onderzoek v/d lagere genitale tractus
 Via een vergrotend lenssysteem kunnen plaatsen met afwijkend epitheel zichtbaar
gemaakt worden
 Macroscopisch onderzoek v/d vagina en de portio uteri
 Diagnostische kleuringen  Oplichten verdachte zones
 Evt biopsiename

3