Module 8: Rapid diagnostic tests
8.1 Malaria control strategies en Rapid Diagnostic Tests
8.1.1 De transmissie cyclus malaria
Zoals jullie wellicht weten uit de klinische les malaria, wordt de malariaparasiet overgedragen
door een mug (Anopheles). Er zijn 5 soorten malariaparasieten die de mens kunnen
infecteren:
Indien je het nodig hebt kan je snel je kennis over de malaria-cyclus bijspijkeren, bijvoorbeeld
via de US CDC website of de paper van Maltha 2011 (zie hieronder en ook in
achtergrondliteratuur). Jessica Maltha and Jan Jacobs. The diagnosis of imported
malaria in children.
8.1.2 Malaria Control Strategies, rolling out and scaling up
In Module 7 zagen we dat de wereldwijde omvang en mortaliteit van malaria de laatste 20
jaar ernstig teruggedrongen is (hoewel de voortgang de laatste jaren minder intens geweest
is). Het terugdringen van malaria is toe te schrijven aan een combinatie van control strategies
(Figuur 1-2):
1. insecticide treated bed nets (ITN): voorkomt contact met de mug
2. indoor residual spraying (IRS): aanbrengen van langwerkend insecticide binnenshuis
3. verbeterde diagnose door microscopie en Rapid Diagnostic Tests RDT)
4. parasite-based treatment met artemisinin-based combination therapy (ACT) (voor P.
falciparum)
1
,Parasite-based diagnosis and treatment is door WHO ingevoerd in 2010: dit betekent dat
behandeling voor malaria alleen kan ingesteld worden indien er bevestiging van de diagnose
is met microscopie of RDT1. Deze parasite-based diagnosis and treatment verbetert de kansen
voor de patiënt en vermindert het gebruik van malaria-medicatie en daarmee het risico op
resistente. Artemisinin derivaten zijn de hoeksteen van de behandeling, ze worden
gecombineerd met medicatie van een andere klasse (bv. lumefantrin) om resistentie-vorming
tijdens behandeling tegen te gaan2. Noteer dat prompte behandeling van patiënten met
malaria (d.w.z. binnen 24u na start symptomen) als public health effect heeft dat zij
uitgeschakeld worden als bron van besmetting naar andere patiënten (via muggen) – vandaar
het effect op de verspreiding (“control”).
De hoger beschreven control strategies werken uitsluitend als ze consistent en op grote
(internationale) schaal toegepast worden. ITN, IRS, RDTs en ACT (de zogenaamde
“commodities” van malaria control)3 moeten dus in grote hoeveelheden geproduceerd en
geïmplementeerd worden. Dit wordt technisch aangeduid door de termen “rolling-out, roll-
out, scaling-up, scale-up” (Figuur 3).
2
, Aankoop van commodities gebeurt door regeringen (Ministry of Health) of door
internationale donoren (zie verder) volgens de regels van internationale aanbesteding: de
koper lanceert een “bid” (offerte-aanvraag) die alle details bevat (product, aantallen) maar
ook de lead time (levertermijn). Leveranciers (suppliers, vendors (in het geval van diagnostica:
manufacturers) kunnen intekenen en hun bid response (offerte) insturen. Voor ITN, ACT maar
vooral voor RDTs gaat dit vaak om grote orders (verschillende miljoenen testen) en korte lead
times. In principe wordt de beste offerte (dit is meestal de goedkoopste) weerhouden voor
contract. We zullen verder zien dat dit nog aangepast kan worden in verband met
kwaliteitsgaranties en markt-evenwichten.
8.1.3 Microscopie voor malaria-diagnose is niet overal mogelijk
Malaria wordt gediagnosticeerd door microscopie en hier stellen zich vele problemen:
• In health centers (indien ze al op korte afstand liggen en goed bereikbaar zijn) is er
meestal geen laboratorium. Vaak is er ook geen elektriciteit (Figuur 4).
• In de referral hospitals is urgente microscopie 24/7 in de praktijk vaak niet mogelijk.
• Microscopie is ook complex en goede kwaliteit is moeilijk te bereiken en vraagt:
o Equipment: een functionele en goed onderhouden microscoop).
o Consumables: werkzame Giemsa-kleuring, gedistilleerd water, bufferoplossing
draagglaasjes en immersie-olie. Giemsa-kleuring bevat alcohol en is aldus
geklasseerd als een dangerous good bij internationaal luchtvaart transport.
Lokale bereiding uit poeder is moeilijk en substandard producten komen voor.
Gedistilleerd water en buffer tabletten zijn moeilijk te bekomen of te
controleren, en ook objectglaasjes voor microscopie kunnen aangetast worden
door vocht en onbruikbaar worden (Figuur 5 - 6)
3
8.1 Malaria control strategies en Rapid Diagnostic Tests
8.1.1 De transmissie cyclus malaria
Zoals jullie wellicht weten uit de klinische les malaria, wordt de malariaparasiet overgedragen
door een mug (Anopheles). Er zijn 5 soorten malariaparasieten die de mens kunnen
infecteren:
Indien je het nodig hebt kan je snel je kennis over de malaria-cyclus bijspijkeren, bijvoorbeeld
via de US CDC website of de paper van Maltha 2011 (zie hieronder en ook in
achtergrondliteratuur). Jessica Maltha and Jan Jacobs. The diagnosis of imported
malaria in children.
8.1.2 Malaria Control Strategies, rolling out and scaling up
In Module 7 zagen we dat de wereldwijde omvang en mortaliteit van malaria de laatste 20
jaar ernstig teruggedrongen is (hoewel de voortgang de laatste jaren minder intens geweest
is). Het terugdringen van malaria is toe te schrijven aan een combinatie van control strategies
(Figuur 1-2):
1. insecticide treated bed nets (ITN): voorkomt contact met de mug
2. indoor residual spraying (IRS): aanbrengen van langwerkend insecticide binnenshuis
3. verbeterde diagnose door microscopie en Rapid Diagnostic Tests RDT)
4. parasite-based treatment met artemisinin-based combination therapy (ACT) (voor P.
falciparum)
1
,Parasite-based diagnosis and treatment is door WHO ingevoerd in 2010: dit betekent dat
behandeling voor malaria alleen kan ingesteld worden indien er bevestiging van de diagnose
is met microscopie of RDT1. Deze parasite-based diagnosis and treatment verbetert de kansen
voor de patiënt en vermindert het gebruik van malaria-medicatie en daarmee het risico op
resistente. Artemisinin derivaten zijn de hoeksteen van de behandeling, ze worden
gecombineerd met medicatie van een andere klasse (bv. lumefantrin) om resistentie-vorming
tijdens behandeling tegen te gaan2. Noteer dat prompte behandeling van patiënten met
malaria (d.w.z. binnen 24u na start symptomen) als public health effect heeft dat zij
uitgeschakeld worden als bron van besmetting naar andere patiënten (via muggen) – vandaar
het effect op de verspreiding (“control”).
De hoger beschreven control strategies werken uitsluitend als ze consistent en op grote
(internationale) schaal toegepast worden. ITN, IRS, RDTs en ACT (de zogenaamde
“commodities” van malaria control)3 moeten dus in grote hoeveelheden geproduceerd en
geïmplementeerd worden. Dit wordt technisch aangeduid door de termen “rolling-out, roll-
out, scaling-up, scale-up” (Figuur 3).
2
, Aankoop van commodities gebeurt door regeringen (Ministry of Health) of door
internationale donoren (zie verder) volgens de regels van internationale aanbesteding: de
koper lanceert een “bid” (offerte-aanvraag) die alle details bevat (product, aantallen) maar
ook de lead time (levertermijn). Leveranciers (suppliers, vendors (in het geval van diagnostica:
manufacturers) kunnen intekenen en hun bid response (offerte) insturen. Voor ITN, ACT maar
vooral voor RDTs gaat dit vaak om grote orders (verschillende miljoenen testen) en korte lead
times. In principe wordt de beste offerte (dit is meestal de goedkoopste) weerhouden voor
contract. We zullen verder zien dat dit nog aangepast kan worden in verband met
kwaliteitsgaranties en markt-evenwichten.
8.1.3 Microscopie voor malaria-diagnose is niet overal mogelijk
Malaria wordt gediagnosticeerd door microscopie en hier stellen zich vele problemen:
• In health centers (indien ze al op korte afstand liggen en goed bereikbaar zijn) is er
meestal geen laboratorium. Vaak is er ook geen elektriciteit (Figuur 4).
• In de referral hospitals is urgente microscopie 24/7 in de praktijk vaak niet mogelijk.
• Microscopie is ook complex en goede kwaliteit is moeilijk te bereiken en vraagt:
o Equipment: een functionele en goed onderhouden microscoop).
o Consumables: werkzame Giemsa-kleuring, gedistilleerd water, bufferoplossing
draagglaasjes en immersie-olie. Giemsa-kleuring bevat alcohol en is aldus
geklasseerd als een dangerous good bij internationaal luchtvaart transport.
Lokale bereiding uit poeder is moeilijk en substandard producten komen voor.
Gedistilleerd water en buffer tabletten zijn moeilijk te bekomen of te
controleren, en ook objectglaasjes voor microscopie kunnen aangetast worden
door vocht en onbruikbaar worden (Figuur 5 - 6)
3
