BEOORDELING VAN FYSIEKE FITHEID
DEFINITIE
Fysieke fitheid:
* Een fysiologische staat van welzijn die het risico op hypokinetische aandoeningen vermindert
* Een basis voor deelname aan sport en een goede gezondheid, waardoor men de taken van het dagelijks
leven kan voltooien
- Zonder fitheid kan je geen lichamelijke activiteit uitoefenen
* Onderdelen zijn:
- Cardiorespiratoir uithoudingsvermogen
- Spierkracht
- Uithoudingsvermogen
- Flexibiliteit
- Lichaamssamenstelling
Health related: hebben te maken met je gezondheid
Skill related: laat toe om beter te zijn in een specifieke
activiteit
Gezondheid gerelateerde fysieke fitness staat in
relatie met fysieke activiteit: je hebt fysieke fitheid
nodig om fysiek actief te kunnen zijn
En ook in relatie met gezondheid: mensen met een
betere fitheid hebben een betere gezondheid en
betere prognose
300 Als je iets meet, bespreek de resultaten dan met je patiënt →
communicatie is heel belangrijk → waarom je dit hebt beoordeeld
200
en wat de resultaten betekenen
QF (N)
Voorbeeld:
100 * Jongere mensen hebben betere quadriceps spierkracht in
vergelijking met oudere
0 * Verschil in mannen en vrouwen
50 60 70 80 90
* Gebruik dus voorspelde waarden (op basis van leeftijd,
Age (Yrs)
geslacht,…)
* Gebruik betekenisvolle eenheden (bijv. METS voor VO2)
* Voorbeeld links: 150Nm/0,35m = 428N → 43 kg
1
,BEOORDELING FYSIEKE FITHEID
WAAROM?
* Informeer patiënten over hun HRPF (health-related PF) gerelateerd aan leeftijd en geslacht afgestemde
normen om zo nodig actie te kunnen ondernemen (vergelijk Cholesterol, Bloeddruk, andere biomarkers)
* Ontwikkel een individueel trainingsvoorschrift om alle relevante gezondheids-fitnesscomponenten aan
te pakken
* Verzamel informatie om opvolging mogelijk te maken (voortgang of achteruitgang)
* Motiveer deelnemers (patiënten) om een redelijk haalbaar doel vast te stellen.
- Kinesitherapie is een trage therapie, het vraagt vele tijd van de patiënt dus het is belangrijk dat
ze gemotiveerd blijven door regelmatig een doel gehaald te hebben via objectieve resultaten
- P herinneren zich vaak niet hoe ze zich enkele weken geleden voelden à door fitheid te meten
aan begin van de sessies en hun progressie te tonen op het einde, gaan ze gemotiveerd zijn om
na de interventie actief te blijven
* Leg de nadruk op globale patiëntgezondheid in plaats van specifiek patiënt gerelateerd probleem (bijv.
mobiliteitsbeperking, pijn)
ALGEMENE BEOORDELINGSPRINCIPES
* Meetfout
- Gewoonlijk is een enkele waarneming moeilijk te interpreteren. Het heeft context nodig (bijv.
klachten, andere maatregelen, herhaalde observaties)
- Sommige afkapwaarden kunnen klinisch relevant zijn (bijv. voor BMI)
* Kalibratie (!)
* Standaardisatie (op dezelfde manier testen)
* Normale waarden (procent voorspeld of percentiel → ondergrens van normaal)
ANAMNESE ROND FITNESSBEOORDELING
* Waarom raadplegen?
* Huidige PA/PF (hoogste niveau)
- Vragenlijsten (VB: PA Vital Sign Questionnaire)
• Correlatie met PA is bescheiden
• Goede identificatie van inactieve patiënten
• Minder nauwkeurig om actieve patiënten te identificeren
• Eenvoudige snelle screening
• Wanneer vitale functies worden beoordeeld, wordt betere begeleiding en advies rond
PA geboden
- Activiteitstrackers
* Medische problemen
- CV/Resp/Metabool/Neurologisch/Musculair
• CAVE niet-gediagnosticeerde chronische ziekte met impact op inspanning!
» Vaak bij rokers of chronisch inactieve P
» Vaak doen deze mensen niet veel aan fysieke activiteit à hebben geen klachten
» Vraag wanneer ze aan fysieke activiteit doen, welke symptomen ze dan ervaren
• Kijk ook naar risicoprofielen (roken-obesitas-verborgen klachten)
• Documenteer daadwerkelijke medicatie (en zoek hun functie op!)
- Contra-indicaties voor inspanningstesten
2
, * Inspannings symptomen
- Pijn?
- Kortademigheid
- Zwakte/vermoeidheid/uitputting
- Duizeligheid, flauwvallen
* Eerdere ervaring met sporten
- Positieve ervaringen uit het verleden?
- Blessures of negatieve ervaring?
* Eventuele specifieke omstandigheden
- Prostetiek
- Geneesmiddelen
LEG DE GEPLANDE FITNESS ASSESSMENT UIT
* Doel van de test
* Beschrijf de procedures
* Beschrijf mogelijk risico en ongemak
* Beschrijf de voordelen
* Beschrijf alternatieven (indien aanwezig)
* Beschrijf de verantwoordelijkheden van de cliënt/patiënt
* Moedig vragen aan
* Gegevensverwerking uitleggen (vertrouwelijkheid/GDPR)
* Leg uit dat het intrekken van toestemming voor testen een optie is
FYSIEKE FITHEID IN KAART BRENGEN
Laboratory Children
Practice Setting Age Adolescent
Home/hospice Elderly
School, sport Geriatric (frail)
Habits/customs
Tests of choice?
Aerobic
Anaerobic (athl)
Strength
Endurance
Pathology Property Flexibility
Neuromotor skills
Healthy/sports
Flexibility
Disease
Neuromotor skills (balance)
Limitation
Functional performance
Motivation/cooperation
COMPONENTEN VAN FITNESS IN DE KLINISCHE PRAKTIJK
Health related fitness
Body Cardio- Muscle Muscle Flexibility
composition respiratory strength endurance
fitness
3
, LICHAAMSSAMENSTELLING – MORFOLOGISCH
Beoordeling: afhankelijk van de setting en welke informatie je te weten wilt komen, kan je een simpele of meer
complexe techniek kiezen
* Lichaamsmassa (in verhouding tot lengte) à probleem: geen onderscheid tussen vet, spieren, …
- BMI (kg/m2)
- % ideaal lichaamsgewicht
* Totale lichaamssamenstelling (BIA meer dan huidplooien)
- Vetmassa
- Vetvrije (magere) massa
• FFMi < 17 kgm2 (mannen) of < 15 kgm2 = te weinig!!
* Gepartitioneerde lichaamssamenstelling
- DXA (botmineraaldichtheid + lichaamssamenstelling)
- Tailleomtrek (buikvet)
- Appendiculaire spier massa (4 ledematen) = ASM (kg) → ASM/lengte2 = SMI
MORFOLOGISCHE/METABOLE FENOTYPES
Normal Cachectic
Obese Obese/Sarcopenia
Abnormale metabole fenotypes en gerelateerd voedingsrisico bij chronische obstructieve longziekte.
a) Gezond (referentie) met: normale BMI, normale FFMi
b) Cachexie: lage BMI, laag FFMi
c) Obesitas: hoge BMI, (soms) hoge FFMi (veel spieren nodig om het lichaam te dragen)
d) Sarcopenie en verborgen obesitas: dikke buik en dunne armen en nek → zullen normale BMI hebben
maar FFMi zal zeggen dat er een probleem is bij deze patiënten (weinig spieren)
4
DEFINITIE
Fysieke fitheid:
* Een fysiologische staat van welzijn die het risico op hypokinetische aandoeningen vermindert
* Een basis voor deelname aan sport en een goede gezondheid, waardoor men de taken van het dagelijks
leven kan voltooien
- Zonder fitheid kan je geen lichamelijke activiteit uitoefenen
* Onderdelen zijn:
- Cardiorespiratoir uithoudingsvermogen
- Spierkracht
- Uithoudingsvermogen
- Flexibiliteit
- Lichaamssamenstelling
Health related: hebben te maken met je gezondheid
Skill related: laat toe om beter te zijn in een specifieke
activiteit
Gezondheid gerelateerde fysieke fitness staat in
relatie met fysieke activiteit: je hebt fysieke fitheid
nodig om fysiek actief te kunnen zijn
En ook in relatie met gezondheid: mensen met een
betere fitheid hebben een betere gezondheid en
betere prognose
300 Als je iets meet, bespreek de resultaten dan met je patiënt →
communicatie is heel belangrijk → waarom je dit hebt beoordeeld
200
en wat de resultaten betekenen
QF (N)
Voorbeeld:
100 * Jongere mensen hebben betere quadriceps spierkracht in
vergelijking met oudere
0 * Verschil in mannen en vrouwen
50 60 70 80 90
* Gebruik dus voorspelde waarden (op basis van leeftijd,
Age (Yrs)
geslacht,…)
* Gebruik betekenisvolle eenheden (bijv. METS voor VO2)
* Voorbeeld links: 150Nm/0,35m = 428N → 43 kg
1
,BEOORDELING FYSIEKE FITHEID
WAAROM?
* Informeer patiënten over hun HRPF (health-related PF) gerelateerd aan leeftijd en geslacht afgestemde
normen om zo nodig actie te kunnen ondernemen (vergelijk Cholesterol, Bloeddruk, andere biomarkers)
* Ontwikkel een individueel trainingsvoorschrift om alle relevante gezondheids-fitnesscomponenten aan
te pakken
* Verzamel informatie om opvolging mogelijk te maken (voortgang of achteruitgang)
* Motiveer deelnemers (patiënten) om een redelijk haalbaar doel vast te stellen.
- Kinesitherapie is een trage therapie, het vraagt vele tijd van de patiënt dus het is belangrijk dat
ze gemotiveerd blijven door regelmatig een doel gehaald te hebben via objectieve resultaten
- P herinneren zich vaak niet hoe ze zich enkele weken geleden voelden à door fitheid te meten
aan begin van de sessies en hun progressie te tonen op het einde, gaan ze gemotiveerd zijn om
na de interventie actief te blijven
* Leg de nadruk op globale patiëntgezondheid in plaats van specifiek patiënt gerelateerd probleem (bijv.
mobiliteitsbeperking, pijn)
ALGEMENE BEOORDELINGSPRINCIPES
* Meetfout
- Gewoonlijk is een enkele waarneming moeilijk te interpreteren. Het heeft context nodig (bijv.
klachten, andere maatregelen, herhaalde observaties)
- Sommige afkapwaarden kunnen klinisch relevant zijn (bijv. voor BMI)
* Kalibratie (!)
* Standaardisatie (op dezelfde manier testen)
* Normale waarden (procent voorspeld of percentiel → ondergrens van normaal)
ANAMNESE ROND FITNESSBEOORDELING
* Waarom raadplegen?
* Huidige PA/PF (hoogste niveau)
- Vragenlijsten (VB: PA Vital Sign Questionnaire)
• Correlatie met PA is bescheiden
• Goede identificatie van inactieve patiënten
• Minder nauwkeurig om actieve patiënten te identificeren
• Eenvoudige snelle screening
• Wanneer vitale functies worden beoordeeld, wordt betere begeleiding en advies rond
PA geboden
- Activiteitstrackers
* Medische problemen
- CV/Resp/Metabool/Neurologisch/Musculair
• CAVE niet-gediagnosticeerde chronische ziekte met impact op inspanning!
» Vaak bij rokers of chronisch inactieve P
» Vaak doen deze mensen niet veel aan fysieke activiteit à hebben geen klachten
» Vraag wanneer ze aan fysieke activiteit doen, welke symptomen ze dan ervaren
• Kijk ook naar risicoprofielen (roken-obesitas-verborgen klachten)
• Documenteer daadwerkelijke medicatie (en zoek hun functie op!)
- Contra-indicaties voor inspanningstesten
2
, * Inspannings symptomen
- Pijn?
- Kortademigheid
- Zwakte/vermoeidheid/uitputting
- Duizeligheid, flauwvallen
* Eerdere ervaring met sporten
- Positieve ervaringen uit het verleden?
- Blessures of negatieve ervaring?
* Eventuele specifieke omstandigheden
- Prostetiek
- Geneesmiddelen
LEG DE GEPLANDE FITNESS ASSESSMENT UIT
* Doel van de test
* Beschrijf de procedures
* Beschrijf mogelijk risico en ongemak
* Beschrijf de voordelen
* Beschrijf alternatieven (indien aanwezig)
* Beschrijf de verantwoordelijkheden van de cliënt/patiënt
* Moedig vragen aan
* Gegevensverwerking uitleggen (vertrouwelijkheid/GDPR)
* Leg uit dat het intrekken van toestemming voor testen een optie is
FYSIEKE FITHEID IN KAART BRENGEN
Laboratory Children
Practice Setting Age Adolescent
Home/hospice Elderly
School, sport Geriatric (frail)
Habits/customs
Tests of choice?
Aerobic
Anaerobic (athl)
Strength
Endurance
Pathology Property Flexibility
Neuromotor skills
Healthy/sports
Flexibility
Disease
Neuromotor skills (balance)
Limitation
Functional performance
Motivation/cooperation
COMPONENTEN VAN FITNESS IN DE KLINISCHE PRAKTIJK
Health related fitness
Body Cardio- Muscle Muscle Flexibility
composition respiratory strength endurance
fitness
3
, LICHAAMSSAMENSTELLING – MORFOLOGISCH
Beoordeling: afhankelijk van de setting en welke informatie je te weten wilt komen, kan je een simpele of meer
complexe techniek kiezen
* Lichaamsmassa (in verhouding tot lengte) à probleem: geen onderscheid tussen vet, spieren, …
- BMI (kg/m2)
- % ideaal lichaamsgewicht
* Totale lichaamssamenstelling (BIA meer dan huidplooien)
- Vetmassa
- Vetvrije (magere) massa
• FFMi < 17 kgm2 (mannen) of < 15 kgm2 = te weinig!!
* Gepartitioneerde lichaamssamenstelling
- DXA (botmineraaldichtheid + lichaamssamenstelling)
- Tailleomtrek (buikvet)
- Appendiculaire spier massa (4 ledematen) = ASM (kg) → ASM/lengte2 = SMI
MORFOLOGISCHE/METABOLE FENOTYPES
Normal Cachectic
Obese Obese/Sarcopenia
Abnormale metabole fenotypes en gerelateerd voedingsrisico bij chronische obstructieve longziekte.
a) Gezond (referentie) met: normale BMI, normale FFMi
b) Cachexie: lage BMI, laag FFMi
c) Obesitas: hoge BMI, (soms) hoge FFMi (veel spieren nodig om het lichaam te dragen)
d) Sarcopenie en verborgen obesitas: dikke buik en dunne armen en nek → zullen normale BMI hebben
maar FFMi zal zeggen dat er een probleem is bij deze patiënten (weinig spieren)
4
