PLAN VAN AANPAK
MOTIVERENDE GESPREKSVOERING
THEORETISCH KADER
Motiverende gespreksvoering
Dit plan van aanpak is gemaakt op basis van motiverende
gespreksvoering. Deze gespreksvorm is gericht op samenwerking en werkt
doelgericht met aandacht voor verandertaal (Schippers, 2017). Het doel
van motiverende gespreksvoering is om de persoonlijke motivatie van een
cliënt te versterken en hiermee gedragsverandering op gang te brengen.
De focus ligt bij MGV voornamelijk op de stap ‘willen’ uit het Stages of
Change Model. Deze stap komt na ‘openstaan’ en ‘begrijpen’. Iemand is
dus bereid om een keuze te maken, en heeft de motivatie en de wil om te
veranderen.
Ambivalentie
Ambivalentie is een stap naar verandering en past in de fase
‘precontemplatie’ van het Stages of Change Model. Ambivalentie houdt in
dat er conflicterende belangen naast elkaar bestaan. De cliënt wil aan de
ene kant wel, maar aan de andere kant ook weer niét veranderen. Hij of zij
wordt heen en weer getrokken tussen voor- en nadelen van de huidige en
de nieuwe situatie. Iemand die ambivalent is maakt hierdoor vaak geen
keuze waardoor nieuw gedrag uitblijft en de oude situatie blijft voortleven
(Motiverende Gespreksvoering, 2017).
Er zijn 4 soorten ambivalentie:
Toenaderen/Toenaderen: twee positieve keuzes, win-win situatie,
minst stressvol
Keuze maken tussen pizza of pasta.
Ontwijken/Ontwijken: twee onplezierige alternatieven, kiezen voor het
minst kwade
Kiezen tussen de afwas doen of stofzuigen.
Toenaderen/Ontwijken: één keuze met zowel zwaarwegende positieve
als negatieve aspecten
Wel of niet in het buitenland studeren.
Dubbel toenaderen/Ontwijken: twee keuzes met allebei positieve als
negatieve aspecten, meest stressvol
Kiezen voor studie 1 of studie 2.
ORBSV-techniek
,Als zorgverlener kan je tijdens motiverende gespreksvoering de ORBSV-
techniek toepassen (Schippers, 2017). Dit is een techniek die 5
competenties van motiverende gespreksvoering omvat:
Open vragen stellen
Open vragen stellen nodigt de cliënt uit om een uitgebreider antwoord
te geven en geeft iemand de ruimte om te reflecteren.
Reflectief luisteren
Reflectieve uitspraken die de bedoelingen van de cliënt raden,
waardoor je als zorgvrager weet of je de cliënt goed begrijpt. Ook laat
je de cliënt opnieuw nadenken over hun gevoelens en gedachten.
Bevestigen
Herkennen, ondersteunen en stimuleren van de sterke kanten en de
inzet van de cliënt. Bijvoorbeeld door complimenten te geven of door
uitingen van waardering en begrip
Samenvatten
Samenvatten geeft een goed overzicht van hetgeen dat met de cliënt
besproken is.
Verandertaal uitlokken
Behoud- en verandertaal
Ambivalentie wordt gekenmerkt door twee soorten taal door elkaar heen:
verandertaal en behoudtaal (Miller & Rollnick, 2014).
Behoudtaal kun je herkennen aan de argumenten van de cliënt om niét te
veranderen en de status quo, dus de huidige situatie, te behouden. Het
zijn dus uitspraken die tégen verandering pleiten en vaak ook wrijving
kunnen veroorzaken in de samenwerkingsrelatie tussen cliënt en
zorgverlener.
Bij motiverende gespreksvoering is het fantastisch als de cliënt
verandertaal laat horen. Dit betekent namelijk dat de cliënt uitspraken
doet die pleiten vóór verandering, en daarmee dus de motivatie tot
verandering versterken (Wat is verandertaal?, 2022).
Concreet zijn er 4 soorten verandertaal te benoemen: de nadelen van de
huidige situatie, de voordelen van verandering, optimisme over
verandering en het voornemen om te veranderen (Movisie, 2018).
De vier processen in MGV
Binnen motiverende gespreksvoering zijn vier processen te herkennen die
structuur geven aan het gesprek (Miller & Rollnick, 2014): engageren,
focussen, ontlokken en plannen. Motiverende gespreksvoering wordt het
beste omschreven door de samenloop van deze processen, gezien ze
opeenvolgend, repeterend en ondersteunend zijn.
De nadruk wordt in een motiverend gesprek altijd eerst gelegd op
engageren, wat betekent dat er een werkrelatie wordt opgebouwd tussen
hulpverlener en cliënt. Engageren doe je door het gehele gesprek heen.
Het is belangrijk dat de cliënt zich comfortabel voelt en het gevoel heeft
een actieve deelnemer te zijn aan het gesprek. Een goed engagement
zorgt voor een goede samenwerking (Miller & Rollnick, 2014).
, MGV is doelgericht, dus tijdens het gesprek sla je een specifieke weg in
richting een doel. Je brengt dus als zorgverlener focus aan in het gesprek.
Ontlokken is het derde proces in motiverende gespreksvoering (Miller &
Rollnick, 2014). Het gaat om ontlokken wat al aanwezig is, en niet om iets
aanbrengen wat ontbreekt. Door het uitlokken van verandertaal
vermindert de ambivalentie, waardoor een keuze makkelijker gemaakt kan
worden (Motiverende gespreksvoering, 2021).
Het vierde proces in MGV is plannen, wat de koppeling is tussen
verandertaal en verandergedrag. Iemand is bijvoorbeeld vastbesloten om
te veranderen en er wordt aan de hand hiervan een actieplan
geformuleerd. Er wordt dus een plan ontwikkeld om de verandering
daadwerkelijk te realiseren.
KALE PLAN VAN AANPAK
Door het hele gesprek heen (engageren):
Intentie
ORBS
MOTIVERENDE GESPREKSVOERING
THEORETISCH KADER
Motiverende gespreksvoering
Dit plan van aanpak is gemaakt op basis van motiverende
gespreksvoering. Deze gespreksvorm is gericht op samenwerking en werkt
doelgericht met aandacht voor verandertaal (Schippers, 2017). Het doel
van motiverende gespreksvoering is om de persoonlijke motivatie van een
cliënt te versterken en hiermee gedragsverandering op gang te brengen.
De focus ligt bij MGV voornamelijk op de stap ‘willen’ uit het Stages of
Change Model. Deze stap komt na ‘openstaan’ en ‘begrijpen’. Iemand is
dus bereid om een keuze te maken, en heeft de motivatie en de wil om te
veranderen.
Ambivalentie
Ambivalentie is een stap naar verandering en past in de fase
‘precontemplatie’ van het Stages of Change Model. Ambivalentie houdt in
dat er conflicterende belangen naast elkaar bestaan. De cliënt wil aan de
ene kant wel, maar aan de andere kant ook weer niét veranderen. Hij of zij
wordt heen en weer getrokken tussen voor- en nadelen van de huidige en
de nieuwe situatie. Iemand die ambivalent is maakt hierdoor vaak geen
keuze waardoor nieuw gedrag uitblijft en de oude situatie blijft voortleven
(Motiverende Gespreksvoering, 2017).
Er zijn 4 soorten ambivalentie:
Toenaderen/Toenaderen: twee positieve keuzes, win-win situatie,
minst stressvol
Keuze maken tussen pizza of pasta.
Ontwijken/Ontwijken: twee onplezierige alternatieven, kiezen voor het
minst kwade
Kiezen tussen de afwas doen of stofzuigen.
Toenaderen/Ontwijken: één keuze met zowel zwaarwegende positieve
als negatieve aspecten
Wel of niet in het buitenland studeren.
Dubbel toenaderen/Ontwijken: twee keuzes met allebei positieve als
negatieve aspecten, meest stressvol
Kiezen voor studie 1 of studie 2.
ORBSV-techniek
,Als zorgverlener kan je tijdens motiverende gespreksvoering de ORBSV-
techniek toepassen (Schippers, 2017). Dit is een techniek die 5
competenties van motiverende gespreksvoering omvat:
Open vragen stellen
Open vragen stellen nodigt de cliënt uit om een uitgebreider antwoord
te geven en geeft iemand de ruimte om te reflecteren.
Reflectief luisteren
Reflectieve uitspraken die de bedoelingen van de cliënt raden,
waardoor je als zorgvrager weet of je de cliënt goed begrijpt. Ook laat
je de cliënt opnieuw nadenken over hun gevoelens en gedachten.
Bevestigen
Herkennen, ondersteunen en stimuleren van de sterke kanten en de
inzet van de cliënt. Bijvoorbeeld door complimenten te geven of door
uitingen van waardering en begrip
Samenvatten
Samenvatten geeft een goed overzicht van hetgeen dat met de cliënt
besproken is.
Verandertaal uitlokken
Behoud- en verandertaal
Ambivalentie wordt gekenmerkt door twee soorten taal door elkaar heen:
verandertaal en behoudtaal (Miller & Rollnick, 2014).
Behoudtaal kun je herkennen aan de argumenten van de cliënt om niét te
veranderen en de status quo, dus de huidige situatie, te behouden. Het
zijn dus uitspraken die tégen verandering pleiten en vaak ook wrijving
kunnen veroorzaken in de samenwerkingsrelatie tussen cliënt en
zorgverlener.
Bij motiverende gespreksvoering is het fantastisch als de cliënt
verandertaal laat horen. Dit betekent namelijk dat de cliënt uitspraken
doet die pleiten vóór verandering, en daarmee dus de motivatie tot
verandering versterken (Wat is verandertaal?, 2022).
Concreet zijn er 4 soorten verandertaal te benoemen: de nadelen van de
huidige situatie, de voordelen van verandering, optimisme over
verandering en het voornemen om te veranderen (Movisie, 2018).
De vier processen in MGV
Binnen motiverende gespreksvoering zijn vier processen te herkennen die
structuur geven aan het gesprek (Miller & Rollnick, 2014): engageren,
focussen, ontlokken en plannen. Motiverende gespreksvoering wordt het
beste omschreven door de samenloop van deze processen, gezien ze
opeenvolgend, repeterend en ondersteunend zijn.
De nadruk wordt in een motiverend gesprek altijd eerst gelegd op
engageren, wat betekent dat er een werkrelatie wordt opgebouwd tussen
hulpverlener en cliënt. Engageren doe je door het gehele gesprek heen.
Het is belangrijk dat de cliënt zich comfortabel voelt en het gevoel heeft
een actieve deelnemer te zijn aan het gesprek. Een goed engagement
zorgt voor een goede samenwerking (Miller & Rollnick, 2014).
, MGV is doelgericht, dus tijdens het gesprek sla je een specifieke weg in
richting een doel. Je brengt dus als zorgverlener focus aan in het gesprek.
Ontlokken is het derde proces in motiverende gespreksvoering (Miller &
Rollnick, 2014). Het gaat om ontlokken wat al aanwezig is, en niet om iets
aanbrengen wat ontbreekt. Door het uitlokken van verandertaal
vermindert de ambivalentie, waardoor een keuze makkelijker gemaakt kan
worden (Motiverende gespreksvoering, 2021).
Het vierde proces in MGV is plannen, wat de koppeling is tussen
verandertaal en verandergedrag. Iemand is bijvoorbeeld vastbesloten om
te veranderen en er wordt aan de hand hiervan een actieplan
geformuleerd. Er wordt dus een plan ontwikkeld om de verandering
daadwerkelijk te realiseren.
KALE PLAN VAN AANPAK
Door het hele gesprek heen (engageren):
Intentie
ORBS
