1
les 1 : deel 1 kernboodschap
hoofdstuk 1 staat
➢ ontstaan
➢ belgië ontstaan
➢ voorwaarden staat
➢ gevolgen als staat
inleiding
recht =
privaatrecht: de situatie van en de relaties tussen particuliere (rechts)personen
publiekrecht: de situatie van en de relaties tussen overheid en particuliere (rechts)personen
en overheden onderling
kernboodschap
meergelaagde democratische rechtsstaat in Europa
belgische staat
hoe ontstaat een staat?
oorspronkelijk; terra nullius of kolonisatie
afgeleid;
< dekolonisatie dus zelfbeschikking
< secessie (= een bevolking onttrekt grondgebied van bestaande staat en vormt nieuwe met
eigen overheid bv Kosovo onttrokken van Servië en eigen staat) bv België heeft zich
afgescheurd van de Nederlanden
< 1 staat valt uiteen in meerdere staten (=dismembratio bv Tsjecho Slowakije wordt T en S)
< fusie (bv oost en west duitsland wordt duitsland = meerdere staten worden 1 staat)
hoe ontstaat België?
Congres van Wenen 1814
alle grote leiders komen samen om orde op zaken te stellen (na Napoleon was verslagen
dus willen stabiliteit herstellen)
willen bufferstaat creëren om Frankrijk te temmen (expansief geweest) & Pruisen
koninkrijk der nederlanden (1815) ondemocratische grondwet dus ontevreden groepen in
samenleving door
➔ geen persvrijheid door autoritaire Willem 1 (FR meer ingesijpeld ideeën in zuiden)
➔ taalconflict nl officiële taal in noorden (taal bestuur) vs franse elite in zuiden
➔ koning wil hem bemoeien met katholieke kerk die onderwijs organiseerde
➔ in politiek was Zuiden ondervertegenwoordigd (centralistisch + financieel benadeeld)
➔ economische tegenstellingen handel vs industrie
➔ andere identiteit protestants vs katholiek
allemaal afkeer nederlandse staat (dit hadden ze gemeenschappelijk dus bracht hen samen)
ook al heterogene groepen
=> monsterverbond
opstand na stomme van portici augustus 1830
, 2
septemberdagen 1830 schilderij
4 oktober 1830 belgische onafhankelijkheidsverklaring door voorlopig bewind (aan de
macht en besturen staat)
voorwaarden staat?
4 constitutieve (in theorie);
permanente bevolking (onderdanen = nationaliteit en niet-onderdanen op hun
grondgebied)
afgebakende grondgebied < grenzen vastgelegd in verdrag van Maastricht 1843, daarop is
gezagsuitoefening exclusief < rechtszekerheid en gelijkheid
effectieve overheid = afdoende daadwerkelijke wijze wetten maken, besturen en
rechtspreken = bij ons de lokale, deelstatelijke en nationale overheden
onafhankelijke staat = op eigen gezag betrekkingen met andere staten te onderhouden bv
lid int org of ambassadeurs uitzenden/ontvangen
1 belangrijke voorwaarde in de praktijk = politieke voorwaarde
internationale erkenning (= rechtshandeling door andere staat die bestaan andere staat
bevestigd dus nieuwe staat krijgt in ogen van bestaande staat internationale
rechtspersoonlijkheid ) staat wil met nieuwe staat interageren enz => declaratieve
handeling, dus bevestiging van bestaande realiteit, kan niet constitutief want hoeveel andere
staten moeten erkennen?...
terugwerkende kracht (dus niet ongedaan maken)
is politieke kwestie zie Kosovo en Palestina
eenzijdig + niet verplicht
kan impliciet (ambassadeurs uitwisselen of verdragen sluiten) of expliciet
erkennen staten geen regeringen
België definitief internationale erkend in verdrag van Londen 1839
(voorwaarde dat België neutraal zal blijven in zijn functie als bufferstaat was zo tot WO2 bv
in WO1 wou Duitsland Belgie binnen maar beroepte zich op die neutraliteit, nam dus niet
deel aan offensief met Frankrijk enz)
(Nederland ontkende lang België haar bestaan dus onze moederstaat erkende ons niet,
zorgde voor problemen tot 1839)
gevolg als staat
- rechtspersoonlijkheid
extern = optreden tegenover andere staten (dus tav buitenwereld) bv afspraken maken,
verdragen met andere staten
intern = optreden binnen de staat dus is afzonderlijk optredende juridische entiteit bv
belastingen in eigen naam en voor eigen rekening
- soevereiniteit
extern = ongestoord functioneren zonder dwang/geweld (gelijkheid onder alle staten) art 2
HVN, non-interventiebeginsel, geen andere staat mag iets opleggen aan andere staat
intern = staten mogen zelf kiezen hoe ze vorm geven aan hun rechtsordening (bv eigen
recht bepalen, hoe besturen,...) zie
les 1 : deel 1 kernboodschap
hoofdstuk 1 staat
➢ ontstaan
➢ belgië ontstaan
➢ voorwaarden staat
➢ gevolgen als staat
inleiding
recht =
privaatrecht: de situatie van en de relaties tussen particuliere (rechts)personen
publiekrecht: de situatie van en de relaties tussen overheid en particuliere (rechts)personen
en overheden onderling
kernboodschap
meergelaagde democratische rechtsstaat in Europa
belgische staat
hoe ontstaat een staat?
oorspronkelijk; terra nullius of kolonisatie
afgeleid;
< dekolonisatie dus zelfbeschikking
< secessie (= een bevolking onttrekt grondgebied van bestaande staat en vormt nieuwe met
eigen overheid bv Kosovo onttrokken van Servië en eigen staat) bv België heeft zich
afgescheurd van de Nederlanden
< 1 staat valt uiteen in meerdere staten (=dismembratio bv Tsjecho Slowakije wordt T en S)
< fusie (bv oost en west duitsland wordt duitsland = meerdere staten worden 1 staat)
hoe ontstaat België?
Congres van Wenen 1814
alle grote leiders komen samen om orde op zaken te stellen (na Napoleon was verslagen
dus willen stabiliteit herstellen)
willen bufferstaat creëren om Frankrijk te temmen (expansief geweest) & Pruisen
koninkrijk der nederlanden (1815) ondemocratische grondwet dus ontevreden groepen in
samenleving door
➔ geen persvrijheid door autoritaire Willem 1 (FR meer ingesijpeld ideeën in zuiden)
➔ taalconflict nl officiële taal in noorden (taal bestuur) vs franse elite in zuiden
➔ koning wil hem bemoeien met katholieke kerk die onderwijs organiseerde
➔ in politiek was Zuiden ondervertegenwoordigd (centralistisch + financieel benadeeld)
➔ economische tegenstellingen handel vs industrie
➔ andere identiteit protestants vs katholiek
allemaal afkeer nederlandse staat (dit hadden ze gemeenschappelijk dus bracht hen samen)
ook al heterogene groepen
=> monsterverbond
opstand na stomme van portici augustus 1830
, 2
septemberdagen 1830 schilderij
4 oktober 1830 belgische onafhankelijkheidsverklaring door voorlopig bewind (aan de
macht en besturen staat)
voorwaarden staat?
4 constitutieve (in theorie);
permanente bevolking (onderdanen = nationaliteit en niet-onderdanen op hun
grondgebied)
afgebakende grondgebied < grenzen vastgelegd in verdrag van Maastricht 1843, daarop is
gezagsuitoefening exclusief < rechtszekerheid en gelijkheid
effectieve overheid = afdoende daadwerkelijke wijze wetten maken, besturen en
rechtspreken = bij ons de lokale, deelstatelijke en nationale overheden
onafhankelijke staat = op eigen gezag betrekkingen met andere staten te onderhouden bv
lid int org of ambassadeurs uitzenden/ontvangen
1 belangrijke voorwaarde in de praktijk = politieke voorwaarde
internationale erkenning (= rechtshandeling door andere staat die bestaan andere staat
bevestigd dus nieuwe staat krijgt in ogen van bestaande staat internationale
rechtspersoonlijkheid ) staat wil met nieuwe staat interageren enz => declaratieve
handeling, dus bevestiging van bestaande realiteit, kan niet constitutief want hoeveel andere
staten moeten erkennen?...
terugwerkende kracht (dus niet ongedaan maken)
is politieke kwestie zie Kosovo en Palestina
eenzijdig + niet verplicht
kan impliciet (ambassadeurs uitwisselen of verdragen sluiten) of expliciet
erkennen staten geen regeringen
België definitief internationale erkend in verdrag van Londen 1839
(voorwaarde dat België neutraal zal blijven in zijn functie als bufferstaat was zo tot WO2 bv
in WO1 wou Duitsland Belgie binnen maar beroepte zich op die neutraliteit, nam dus niet
deel aan offensief met Frankrijk enz)
(Nederland ontkende lang België haar bestaan dus onze moederstaat erkende ons niet,
zorgde voor problemen tot 1839)
gevolg als staat
- rechtspersoonlijkheid
extern = optreden tegenover andere staten (dus tav buitenwereld) bv afspraken maken,
verdragen met andere staten
intern = optreden binnen de staat dus is afzonderlijk optredende juridische entiteit bv
belastingen in eigen naam en voor eigen rekening
- soevereiniteit
extern = ongestoord functioneren zonder dwang/geweld (gelijkheid onder alle staten) art 2
HVN, non-interventiebeginsel, geen andere staat mag iets opleggen aan andere staat
intern = staten mogen zelf kiezen hoe ze vorm geven aan hun rechtsordening (bv eigen
recht bepalen, hoe besturen,...) zie
