Hoofdstuk 3 klassenmanagement
Samenvatting
Inrichting klaslokaal
- Ordelijkheid en overzichtelijkheid
- Vertrouwde, huiselijke sfeer
- Aansluiten op de belevingswereld
- Duidelijker looproutes
Bij het beheer van de ruimte is het belangrijk een indeling te maken in: instructieruimte,
materiaalruimte, loopruimte en werkruimte.
Klassenmanagementtools: teken voor ‘uitgestelde aandacht’, stiltesignaal, time-timer, hulpkaartjes,
blokjes, niet-storenbord of koptelefoon, digibordtools.
Regels, afspraken en routines zijn de ‘lijm’ die de organisatie bij elkaar houdt. Regels zijn positief
geformuleerd, beschrijven gewenst gedrag en worden samen met de leerlingen opgesteld.
Basisvoorwaarden van zelfstandig werken:
- Veilig pedagogisch klimaat
- Duidelijke regels en afspraken
- Een ordelijk ingericht lokaal
- Een goede planning en voorbereiding
- Een positieve groep
Algemene aandachtspunten bij het zelfstandigwerken:
- Inrichting van het klas lokaal geschikt maken voor zelfstandig werken
- Regels en afspraken van het zelfstandig werken bespreken
- Vaste rondes lopen
- Afsluiting van de werkperiode (evaluatie en reflectie)
- Begeleiden van leerlingen bij het proces van zelfsturing
Er is een fasering in het zelfstandig werken:
1 zelfstandig verwerken
2 zelfstandig samenwerken en coöperatief leren
3 zelfstandig leren
4 zelfverantwoordelijk leren
Metacognitieve vaardigheden en zelfsturing spelen een belangrijke rol bij het zelfstandig kunnen
werken.
Aandachtspunten voor de leraar bij zelfstandig werken:
- Positieve houding (sensitief en responsief)
- Aandacht hebben voor taakbeleving en attributies (taakafstemming)
- Proces van zelfstandig werken aanleren: benoemen van verwachtingen, afspraken, lopen van
rondes voordoen, reflecteren en complimenten geven
- Eigen verantwoordelijkheid geven en leerkrachtsturing afbouwen
, - Zelfstandig werken evalueren en reflecteren op het leerproces
- Observeren en pedagogisch-didactisch handelen afstemmen op observaties
Aandachtpunten bij de leerling bij zelfstandig werken:
- Zelfstandig attitude en intrinsieke motivatie
- Kunnen omgaan met uitgestelde aandacht
- Inzicht hebben in eigen kunnen
- Elkaar helpen en samenwerken
- Zelf problemen kunnen oplossen
- Eigen werk plannen, controleren en registreren
Organisatie modellen om zelfstandig werken differentiëren te organiseren:
- GIP-model
- Divergent organisatiemodel als er voornamelijk individueel gewerkt wordt
- Convergent organisatiemodel bij een jaargroep en vier subgroepen
- Convergent organisatiemodel bij een combinatiegroep
- Divergent organisatiemodel bij een combinatiegroep
Convergent: differentiatie wordt gestreefd naar het behalen van minimumdoelen voor alle leerlingen.
Heterogene groepen verdienen bij convergente diverentiatie de voorkeur boven homogene groepen
Divergent: differentiatie gelden verschillende doelen voor verschillenden (groepen) leerlingen.
Basisregels klasseninrichting
- Alle kinderen zijn goed zichtbaar
- De kinderen kunnen de leerkracht en het bord goed zien
- Er zijn duidelijke looproutes
- De leermiddelen zijn direct te gebruiken
Heterogene groepen: 6,7,8 combiklassen
Homogene groepen: op basis van overeenkomst. Leeftijd of leerniveau
Regels opstellen:
- Kinderen voelen zich serieus genomen: je geeft ze een stem
- De regels en afspraken die je maakt moeten duidelijk, redelijk en uitvoerbaar zijn
Soorten regels:
- Het gedrag van leerlingen
- Het gebruik van het lokaal, materialen en apparatuur
- Het begin en einde van de dag
- Overgangen en onderbrekingen
- Activiteiten die door de leraar worden begeleid
- Zelfstand werken en samenwerken
Leiding geven en communiceren:
Lichaamstaal, 80 % is non verbaal
Samenvatting
Inrichting klaslokaal
- Ordelijkheid en overzichtelijkheid
- Vertrouwde, huiselijke sfeer
- Aansluiten op de belevingswereld
- Duidelijker looproutes
Bij het beheer van de ruimte is het belangrijk een indeling te maken in: instructieruimte,
materiaalruimte, loopruimte en werkruimte.
Klassenmanagementtools: teken voor ‘uitgestelde aandacht’, stiltesignaal, time-timer, hulpkaartjes,
blokjes, niet-storenbord of koptelefoon, digibordtools.
Regels, afspraken en routines zijn de ‘lijm’ die de organisatie bij elkaar houdt. Regels zijn positief
geformuleerd, beschrijven gewenst gedrag en worden samen met de leerlingen opgesteld.
Basisvoorwaarden van zelfstandig werken:
- Veilig pedagogisch klimaat
- Duidelijke regels en afspraken
- Een ordelijk ingericht lokaal
- Een goede planning en voorbereiding
- Een positieve groep
Algemene aandachtspunten bij het zelfstandigwerken:
- Inrichting van het klas lokaal geschikt maken voor zelfstandig werken
- Regels en afspraken van het zelfstandig werken bespreken
- Vaste rondes lopen
- Afsluiting van de werkperiode (evaluatie en reflectie)
- Begeleiden van leerlingen bij het proces van zelfsturing
Er is een fasering in het zelfstandig werken:
1 zelfstandig verwerken
2 zelfstandig samenwerken en coöperatief leren
3 zelfstandig leren
4 zelfverantwoordelijk leren
Metacognitieve vaardigheden en zelfsturing spelen een belangrijke rol bij het zelfstandig kunnen
werken.
Aandachtspunten voor de leraar bij zelfstandig werken:
- Positieve houding (sensitief en responsief)
- Aandacht hebben voor taakbeleving en attributies (taakafstemming)
- Proces van zelfstandig werken aanleren: benoemen van verwachtingen, afspraken, lopen van
rondes voordoen, reflecteren en complimenten geven
- Eigen verantwoordelijkheid geven en leerkrachtsturing afbouwen
, - Zelfstandig werken evalueren en reflecteren op het leerproces
- Observeren en pedagogisch-didactisch handelen afstemmen op observaties
Aandachtpunten bij de leerling bij zelfstandig werken:
- Zelfstandig attitude en intrinsieke motivatie
- Kunnen omgaan met uitgestelde aandacht
- Inzicht hebben in eigen kunnen
- Elkaar helpen en samenwerken
- Zelf problemen kunnen oplossen
- Eigen werk plannen, controleren en registreren
Organisatie modellen om zelfstandig werken differentiëren te organiseren:
- GIP-model
- Divergent organisatiemodel als er voornamelijk individueel gewerkt wordt
- Convergent organisatiemodel bij een jaargroep en vier subgroepen
- Convergent organisatiemodel bij een combinatiegroep
- Divergent organisatiemodel bij een combinatiegroep
Convergent: differentiatie wordt gestreefd naar het behalen van minimumdoelen voor alle leerlingen.
Heterogene groepen verdienen bij convergente diverentiatie de voorkeur boven homogene groepen
Divergent: differentiatie gelden verschillende doelen voor verschillenden (groepen) leerlingen.
Basisregels klasseninrichting
- Alle kinderen zijn goed zichtbaar
- De kinderen kunnen de leerkracht en het bord goed zien
- Er zijn duidelijke looproutes
- De leermiddelen zijn direct te gebruiken
Heterogene groepen: 6,7,8 combiklassen
Homogene groepen: op basis van overeenkomst. Leeftijd of leerniveau
Regels opstellen:
- Kinderen voelen zich serieus genomen: je geeft ze een stem
- De regels en afspraken die je maakt moeten duidelijk, redelijk en uitvoerbaar zijn
Soorten regels:
- Het gedrag van leerlingen
- Het gebruik van het lokaal, materialen en apparatuur
- Het begin en einde van de dag
- Overgangen en onderbrekingen
- Activiteiten die door de leraar worden begeleid
- Zelfstand werken en samenwerken
Leiding geven en communiceren:
Lichaamstaal, 80 % is non verbaal
