ORGAANPATHOLOGIE &
TERATOLOGIE
UITGEWERKTE LESSEN
0
,Orgaanpathologie en teratologie
Les 1
We gaan kijken naar de verschillende organen en orgaanstelsels. Een ontsteking in de darm is iets
heel anders dan een ontsteking van het CZS, dus we gaan in deze cursus kijken naar de verschillende
afwijkingen in de orgaanstelsels en weefsels en dat dus linken met het klinische beeld.
Paard op slide 2: paard staat onder zich, ook opgetrokken buik, de ruggenstrekkers zijn helemaal weg
en weinig bespiering in de nek. Eiwit uit de spieren is afgebroken om energie van te maken. Je ziet
dat de spieren in de rug weg zijn en in de schouder is minder bespiering. Je ziet een bijzonder beeld,
ook omdat de spieren in de rug veel minder uitgesproken zijn dan in de heupen. Dit was een paard
met EMND = equine lower motor neuron disease. Deze ziekte geneest niet en bij lijkschouwing vind
je niks, behalve dat er weinig spieren zijn. Het enige dat je vindt als belangrijke afwijking is in de
ventrale hoorn van het ruggenmerg vind je een klein groepje cellen in de ventrale hoorn = astrocytair
litteken. Soms vind je dus minieme afwijkingen in organen met spectaculaire klinische gevolgen en
vice versa. Dus je moet gaan interpreteren wat het klinisch belang is van letsels met de
symptomatologie dat je ziet aan het dier.
We gaan in de lessen kijken naar orgaan- en weefsel ‘disposities’, dus die meer gevoelig zijn aan
afwijkingen door een mutatie in een gen. Niet per se een erfelijke ziekte, maar gewoon meer
gevoelig zijn voor een pathogeen dat kan zijn door bijv. een mutatie. Prof wil nadruk leggen op
klinisch belangrijke letsels, dus we gaan ons focussen op basisprincipes en dingen die je direct in de
kliniek kan gebruiken. Heel belangrijk daarbij is dat je afwijkingen leert zien en in woorden kan
omzetten wat je ziet, dus proberen correct te formuleren door te beschrijven wat je ziet. Ook daarbij
denken wat je normaal had gezien.
Tumoren niet behandeld, want worden in de 2e master behandeld.
Prof wil nadruk leggen op een patiënt in de kliniek of bij de lijkschouwing dan kan de patiënt
gestorven zijn in het acute stadium of het chronische stadium en dat kan een heel ander beeld
geven. het kan ook zijn dat je enkel nog maar complicaties vindt. Daarom is het belangrijk dat je
realiseert dat een letsel altijd een momentopname is uit een dynamisch gebeuren!! Prof verwacht
dat je een goed idee hebt hoe letsels evolueren, EXAMEN!! Want is gunstig om iets te kunnen zeggen
over de prognose. Als iets later is geregenereerd is dat een andere prognose dan iets dat later letaal
gaat aflopen.
EXAMEN: 5 open vragen, schriftelijk examen.
1. Het ademhalingsstelsel
1.1. De luchtwegen
1.1.1 Congenitale afwijkingen (gaan we het niet veel over hebben)
De luchtwegen zijn afgelijnd over heel de lengte met een pseudomeerlagig cilindrisch
trilhaarepitheel. Dergelijke mucosa is vanaf de neusholte t/m bronchiolen verantwoordelijk voor het
epitheel. Er is daar lichtpassage en in het longparenchym luchtuitwisseling. Een infectie in de
bovenste AH-wegen is prognostisch minder erg, want in de diepe luchtwegen kan de infectie
1
, uitbreiden naar het longparenchym. Bepaalde noxen (virussen) gaan specifiek de bovenste AH-
wegen en andere noxen specifiek de diepere luchtwegen.
Verhaaltje over slide met veulen. Het is een groot veulen in een te kleine baarmoeder geweest en het
veulen zat onder spanning aan het einde van de dracht en is geboren met kromme lidmaten. In dit
geval een kromme snoet. Als de snoet heel krom is kan het problemen geven en zie je dat deze
veulens moeilijkheden hebben om te zuigen en het uiteindelijk niet gaan halen. Als de kromming mild
is merk je dat de weefsels door de plasticiteit nog kunnen evolueren. Als de afwijking beperkt is dan
kan het nog gecorrigeerd worden. Niet zo heel belangrijk. Enkel de klinisch belangrijke zaken
behandeld.
BELANGRIJK: mopshond met een Brachycephalic airway syndrome. Is een syndroom bij kortsnuitige
honden. Dit is een congenitale afwijking dat is verheven tot een raskenmerk. Wanneer men
selecteert op brachycephalie is het opvallend dat andere fenomenen mee geselecteerd worden en
dat leidt tot een stenose (vernauwing) van de luchtwegen omdat de neuswegen heel klein zijn en ook
dieper heb je een stenose. Wat vind je bij deze dieren met Brachycephalic airway syndrome:
1. Stenose van de neusgaten
2. Hypoplasie van de trachea. De trachea is heel nauw, dus heeft een nauwe diameter.
3. De aangezichtsbeenderen zijn korter, maar de weke weefsels niet dus het zachte gehemelte
is daardoor abnormaal langer in verhouding en dat geeft problemen
4. Het zakje van Morgagni gaat i.p.v. een uitpuiling naar binnen omstulpen en een vernauwing
geven van de larynx en daardoor kunnen de dieren in ademsnood komen = complicatie. Deze
dieren belasten het hart heel erg, omdat ze geen extra zuurstof op kunnen nemen en
daardoor ook secundair hartdilatatie en hartinsufficiëntie.
Het zachte verhemelte kan gaan flapperen in het gehemelte en daardoor krijgen de dieren vooral bij
inspanning een grommend geluid. Normaal moet de epiglottis tijdens het ademen het zachte
verhemelte naar beneden houden. Dat is de normale situatie tijdens het ademen bij alle dieren (en
mensen). Het probleem bij dieren met een abnormale verhouding tussen de lengte van het zachte
verhemelte en de epiglottis, is dat het eruit ontsnapt omdat het slap en lang is en dus ontsnapt het
zachte verhemelte vanonder de epiglottis en het zachte gehemelte gaat dan fladderen in de
luchtwegen tijdens het ademen. Daaraan merk je dat deze dieren vnl. tijdens de inspanning een
grollende ademing vertonen. Dat komt dus door het zachte gehemelte.
Een protrusie van het zakje van Morgagni kan je doen. De dieren moeten een hoge inspanning doen
om lucht in te zuigen, dus door de negatieve druk wordt aan de mucosa getrokken en daardoor kan
de mucosa uitstulpen en dan gaan als het lang duurt de weefsels uitstulpen en dat geeft knobbels die
vnl. bestaan uit collageen = protrusie van het zakje van Morgagni.
2
TERATOLOGIE
UITGEWERKTE LESSEN
0
,Orgaanpathologie en teratologie
Les 1
We gaan kijken naar de verschillende organen en orgaanstelsels. Een ontsteking in de darm is iets
heel anders dan een ontsteking van het CZS, dus we gaan in deze cursus kijken naar de verschillende
afwijkingen in de orgaanstelsels en weefsels en dat dus linken met het klinische beeld.
Paard op slide 2: paard staat onder zich, ook opgetrokken buik, de ruggenstrekkers zijn helemaal weg
en weinig bespiering in de nek. Eiwit uit de spieren is afgebroken om energie van te maken. Je ziet
dat de spieren in de rug weg zijn en in de schouder is minder bespiering. Je ziet een bijzonder beeld,
ook omdat de spieren in de rug veel minder uitgesproken zijn dan in de heupen. Dit was een paard
met EMND = equine lower motor neuron disease. Deze ziekte geneest niet en bij lijkschouwing vind
je niks, behalve dat er weinig spieren zijn. Het enige dat je vindt als belangrijke afwijking is in de
ventrale hoorn van het ruggenmerg vind je een klein groepje cellen in de ventrale hoorn = astrocytair
litteken. Soms vind je dus minieme afwijkingen in organen met spectaculaire klinische gevolgen en
vice versa. Dus je moet gaan interpreteren wat het klinisch belang is van letsels met de
symptomatologie dat je ziet aan het dier.
We gaan in de lessen kijken naar orgaan- en weefsel ‘disposities’, dus die meer gevoelig zijn aan
afwijkingen door een mutatie in een gen. Niet per se een erfelijke ziekte, maar gewoon meer
gevoelig zijn voor een pathogeen dat kan zijn door bijv. een mutatie. Prof wil nadruk leggen op
klinisch belangrijke letsels, dus we gaan ons focussen op basisprincipes en dingen die je direct in de
kliniek kan gebruiken. Heel belangrijk daarbij is dat je afwijkingen leert zien en in woorden kan
omzetten wat je ziet, dus proberen correct te formuleren door te beschrijven wat je ziet. Ook daarbij
denken wat je normaal had gezien.
Tumoren niet behandeld, want worden in de 2e master behandeld.
Prof wil nadruk leggen op een patiënt in de kliniek of bij de lijkschouwing dan kan de patiënt
gestorven zijn in het acute stadium of het chronische stadium en dat kan een heel ander beeld
geven. het kan ook zijn dat je enkel nog maar complicaties vindt. Daarom is het belangrijk dat je
realiseert dat een letsel altijd een momentopname is uit een dynamisch gebeuren!! Prof verwacht
dat je een goed idee hebt hoe letsels evolueren, EXAMEN!! Want is gunstig om iets te kunnen zeggen
over de prognose. Als iets later is geregenereerd is dat een andere prognose dan iets dat later letaal
gaat aflopen.
EXAMEN: 5 open vragen, schriftelijk examen.
1. Het ademhalingsstelsel
1.1. De luchtwegen
1.1.1 Congenitale afwijkingen (gaan we het niet veel over hebben)
De luchtwegen zijn afgelijnd over heel de lengte met een pseudomeerlagig cilindrisch
trilhaarepitheel. Dergelijke mucosa is vanaf de neusholte t/m bronchiolen verantwoordelijk voor het
epitheel. Er is daar lichtpassage en in het longparenchym luchtuitwisseling. Een infectie in de
bovenste AH-wegen is prognostisch minder erg, want in de diepe luchtwegen kan de infectie
1
, uitbreiden naar het longparenchym. Bepaalde noxen (virussen) gaan specifiek de bovenste AH-
wegen en andere noxen specifiek de diepere luchtwegen.
Verhaaltje over slide met veulen. Het is een groot veulen in een te kleine baarmoeder geweest en het
veulen zat onder spanning aan het einde van de dracht en is geboren met kromme lidmaten. In dit
geval een kromme snoet. Als de snoet heel krom is kan het problemen geven en zie je dat deze
veulens moeilijkheden hebben om te zuigen en het uiteindelijk niet gaan halen. Als de kromming mild
is merk je dat de weefsels door de plasticiteit nog kunnen evolueren. Als de afwijking beperkt is dan
kan het nog gecorrigeerd worden. Niet zo heel belangrijk. Enkel de klinisch belangrijke zaken
behandeld.
BELANGRIJK: mopshond met een Brachycephalic airway syndrome. Is een syndroom bij kortsnuitige
honden. Dit is een congenitale afwijking dat is verheven tot een raskenmerk. Wanneer men
selecteert op brachycephalie is het opvallend dat andere fenomenen mee geselecteerd worden en
dat leidt tot een stenose (vernauwing) van de luchtwegen omdat de neuswegen heel klein zijn en ook
dieper heb je een stenose. Wat vind je bij deze dieren met Brachycephalic airway syndrome:
1. Stenose van de neusgaten
2. Hypoplasie van de trachea. De trachea is heel nauw, dus heeft een nauwe diameter.
3. De aangezichtsbeenderen zijn korter, maar de weke weefsels niet dus het zachte gehemelte
is daardoor abnormaal langer in verhouding en dat geeft problemen
4. Het zakje van Morgagni gaat i.p.v. een uitpuiling naar binnen omstulpen en een vernauwing
geven van de larynx en daardoor kunnen de dieren in ademsnood komen = complicatie. Deze
dieren belasten het hart heel erg, omdat ze geen extra zuurstof op kunnen nemen en
daardoor ook secundair hartdilatatie en hartinsufficiëntie.
Het zachte verhemelte kan gaan flapperen in het gehemelte en daardoor krijgen de dieren vooral bij
inspanning een grommend geluid. Normaal moet de epiglottis tijdens het ademen het zachte
verhemelte naar beneden houden. Dat is de normale situatie tijdens het ademen bij alle dieren (en
mensen). Het probleem bij dieren met een abnormale verhouding tussen de lengte van het zachte
verhemelte en de epiglottis, is dat het eruit ontsnapt omdat het slap en lang is en dus ontsnapt het
zachte verhemelte vanonder de epiglottis en het zachte gehemelte gaat dan fladderen in de
luchtwegen tijdens het ademen. Daaraan merk je dat deze dieren vnl. tijdens de inspanning een
grollende ademing vertonen. Dat komt dus door het zachte gehemelte.
Een protrusie van het zakje van Morgagni kan je doen. De dieren moeten een hoge inspanning doen
om lucht in te zuigen, dus door de negatieve druk wordt aan de mucosa getrokken en daardoor kan
de mucosa uitstulpen en dan gaan als het lang duurt de weefsels uitstulpen en dat geeft knobbels die
vnl. bestaan uit collageen = protrusie van het zakje van Morgagni.
2
