Opvoeden: Operante conditionering
1 Operante conditionering
Grondlegger is Frederic Skinner
- Amerikaanse psycholoog
- 1904-1990
Skinner gaat er vanuit dat bijna alle menselijke gedragingen aangeleerd zijn
- Aangeleerd door opbouwen van associatietekens
Mensen en dieren leren verbanden leggen tussen gedragingen die ze vertonen en de
gevolgen daarvan
Regel: gedragingen met een onplezierig gevolg verdwijnen uit het gedragsrepertoire
en gedragingen met een plezierig gevolg krijgt een frequentie
Skinner ziet de mens als een beïnvloedbaar wezen dat te veranderen is
- Enkel de controle voor nodig over de beloningen en straffen
Beïnvloeden de kans op herhaling van het gedrag waarop ze volgen
Skinner vind dat de wetenschap zich enkel moet bezighouden met zaken die te observeren zijn
- Gelooft het pas als hij het kan zien
1.1 Instrumentele/operante conditionering
Verschil tussen klassieke en operante conditionering
- Klassieke conditionering wordt een nieuwe gedragsreeks geleerd
Geen nieuw gedrag want het geleerde gedrag behoord al tot het gedragsrepertoire
Stimulus of prikkel is gewijzigd
Leren van de voorspelbaarheid
- Operante/instrumentele conditionering is verband tussen wat het organisme doet en wat er
als consequentie/resultaat op volgt
Associatie tussen gedragingen en gevolgen
Menselijk gedrag is aangeleerd
Invloed van de omgeving, namelijk straffen en belonen
Kans op herhaling
Gedrag is observeerbaar
Leren van verbanden (associatief leren) tussen gedrag en gevolg
Gedrag veranderd ---- controleerbaarheid
Bij de operante/instrumentele conditionering stimulus = bekrachtiger (reinforcer)
- Symbolisch de Sr
- Positieve en negatieve bekrachtigers
Kunnen stimuli met positieve of negatieve valentie aanduiden
Gaat om het leren van controleerbaarheid
- Organisme kan doorheen zijn gedrag invloed uitoefenen op de omgeving
Is onmogelijk bij de klassieke conditionering
1.2 Thorndike
Eerste persoon die systematisch de instrumentele/operante conditionering bestudeerde
- Prototype zorgde voor onderzoek naar de puzzelbox instrumentele conditionering
Prototypisch experiment
- Hongerige kat in de kist en door aan de lus te trekken kon de kat het deurtje van de kist
openen en aan de vis komen (Sr)
- Één van de gedragingen wordt gevolgd door een beloning (trekken aan de lus)
1 Operante conditionering
Grondlegger is Frederic Skinner
- Amerikaanse psycholoog
- 1904-1990
Skinner gaat er vanuit dat bijna alle menselijke gedragingen aangeleerd zijn
- Aangeleerd door opbouwen van associatietekens
Mensen en dieren leren verbanden leggen tussen gedragingen die ze vertonen en de
gevolgen daarvan
Regel: gedragingen met een onplezierig gevolg verdwijnen uit het gedragsrepertoire
en gedragingen met een plezierig gevolg krijgt een frequentie
Skinner ziet de mens als een beïnvloedbaar wezen dat te veranderen is
- Enkel de controle voor nodig over de beloningen en straffen
Beïnvloeden de kans op herhaling van het gedrag waarop ze volgen
Skinner vind dat de wetenschap zich enkel moet bezighouden met zaken die te observeren zijn
- Gelooft het pas als hij het kan zien
1.1 Instrumentele/operante conditionering
Verschil tussen klassieke en operante conditionering
- Klassieke conditionering wordt een nieuwe gedragsreeks geleerd
Geen nieuw gedrag want het geleerde gedrag behoord al tot het gedragsrepertoire
Stimulus of prikkel is gewijzigd
Leren van de voorspelbaarheid
- Operante/instrumentele conditionering is verband tussen wat het organisme doet en wat er
als consequentie/resultaat op volgt
Associatie tussen gedragingen en gevolgen
Menselijk gedrag is aangeleerd
Invloed van de omgeving, namelijk straffen en belonen
Kans op herhaling
Gedrag is observeerbaar
Leren van verbanden (associatief leren) tussen gedrag en gevolg
Gedrag veranderd ---- controleerbaarheid
Bij de operante/instrumentele conditionering stimulus = bekrachtiger (reinforcer)
- Symbolisch de Sr
- Positieve en negatieve bekrachtigers
Kunnen stimuli met positieve of negatieve valentie aanduiden
Gaat om het leren van controleerbaarheid
- Organisme kan doorheen zijn gedrag invloed uitoefenen op de omgeving
Is onmogelijk bij de klassieke conditionering
1.2 Thorndike
Eerste persoon die systematisch de instrumentele/operante conditionering bestudeerde
- Prototype zorgde voor onderzoek naar de puzzelbox instrumentele conditionering
Prototypisch experiment
- Hongerige kat in de kist en door aan de lus te trekken kon de kat het deurtje van de kist
openen en aan de vis komen (Sr)
- Één van de gedragingen wordt gevolgd door een beloning (trekken aan de lus)
