Hoofdstuk 4: Farmacotherapie van hooikoorts, netelroos en angio-oedeem
Allergie
Een allergie is een stoornis van het immuunsysteem waarbij onnodig een excessieve hoeveelheid aan
bioactieve inflammatie-mediatoren wordt vrijgezet uit mast cellen op een IgE-afhankelijke wijze. De
cursieve woorden in deze definitie zijn essentieel! Voorbeelden van allergieën zijn seizoensgebonden
rhino-conjunctivitis, urticaria, astma, eczeem of een reactie op bijen- en wespensteken.
Allergische reactie
Hoe werkt nu precies zo’n allergische reactie? Wanneer er een eerste blootstelling is van een
antigen, zullen de cellen van het immuunsysteem antilichamen aanmaken gericht tegen dit antigen.
De antilichamen zullen zich fixeren op de membraan van een mast cel. Wanneer er nu een nieuwe
(tweede) blootstelling is van hetzelfde antigen, kan dit antigen binden aan de antilichamen op de
mast cel. We zien een massieve vrijzetting van bioactieve ontstekingsmediatoren, de belangrijkste
hiervan is histamine. Dus, bij een eerste blootstelling aan een antigen, zien we geen allergische
reactie. Dit komt pas voor bij herhaalde blootstellingen.
Meest voorkomende allergenen
Geneesmiddelen, denk aan NSAIDs bijvoorbeeld
Berk- en graspollen kunnen leiden tot hooikoorts
Latex
Nikkel: een metaal die je vindt in goedkope juwelen, dit kan contactallergie geven bij contact
met de huid
Voedingsbestanddelen
Huisdieren: wanneer mensen allergisch zijn voor katten, zijn ze allergisch voor FelD1, een
glycoproteïne die wordt uitgescheiden via de speeksel van de kat
Inflammatoire mediatoren vrijgezet uit mastcellen
De inflammatoire mediatoren die worden vrijgezet bij een herhaalde blootstelling zijn histamine,
leukotriënen, prostaglandines, interferonen, interleukinen, TNF- en GM-CSF. Onthoudt vooral
histamine. De meeste medicatie tegen allergieën zijn geneesmiddelen die de
werking van histamine blokkeren. Hiernaast zie je de structuur van
histamine. De vrijzetting gebeurt wanneer het antigen zal interageren met
het IgE-antilichaam die is gebonden aan de Fc-receptor (FcRI). De
voornaamste reacties van histamine zijn de bronchospasme en hypotensie.
Maar, histamine heeft ook een regulerend effect op de maagzuursecretie door de pariëtale cellen.
Daarnaast functioneert histamine ook als belangrijke neurotransmitter in het centraal zenuwstelsel:
Het regelt hier onze waakzaamheid.
Klinische symptomen
De klinische symptomen die hieronder beschreven worden, kan je zien als typische symptomen die
mensen associëren met hooikoorts.
Neus: zwelling van de nasale mucosa, congestie, neusloop
Ogen: roodheid en jeuk conjunctiva (= netvlies)
Luchtwegen: bronchospasmen, hoesten, niezen
Bloedvaten: dilatatie hypotensie. Bij een anafylactische reactie kan de massieve
vrijzetting van histamine de bloeddruk zo erg verlagen dat men in shock raakt
Huid: jeuk, eczeem, urticaria
Gastro-intestinaal systeem: abdominale pijn, diarree, nausea, maar dit komt in mindere mate
voor
Oren: druk op de buis van Eustachius
Pagina 1 van 5
Allergie
Een allergie is een stoornis van het immuunsysteem waarbij onnodig een excessieve hoeveelheid aan
bioactieve inflammatie-mediatoren wordt vrijgezet uit mast cellen op een IgE-afhankelijke wijze. De
cursieve woorden in deze definitie zijn essentieel! Voorbeelden van allergieën zijn seizoensgebonden
rhino-conjunctivitis, urticaria, astma, eczeem of een reactie op bijen- en wespensteken.
Allergische reactie
Hoe werkt nu precies zo’n allergische reactie? Wanneer er een eerste blootstelling is van een
antigen, zullen de cellen van het immuunsysteem antilichamen aanmaken gericht tegen dit antigen.
De antilichamen zullen zich fixeren op de membraan van een mast cel. Wanneer er nu een nieuwe
(tweede) blootstelling is van hetzelfde antigen, kan dit antigen binden aan de antilichamen op de
mast cel. We zien een massieve vrijzetting van bioactieve ontstekingsmediatoren, de belangrijkste
hiervan is histamine. Dus, bij een eerste blootstelling aan een antigen, zien we geen allergische
reactie. Dit komt pas voor bij herhaalde blootstellingen.
Meest voorkomende allergenen
Geneesmiddelen, denk aan NSAIDs bijvoorbeeld
Berk- en graspollen kunnen leiden tot hooikoorts
Latex
Nikkel: een metaal die je vindt in goedkope juwelen, dit kan contactallergie geven bij contact
met de huid
Voedingsbestanddelen
Huisdieren: wanneer mensen allergisch zijn voor katten, zijn ze allergisch voor FelD1, een
glycoproteïne die wordt uitgescheiden via de speeksel van de kat
Inflammatoire mediatoren vrijgezet uit mastcellen
De inflammatoire mediatoren die worden vrijgezet bij een herhaalde blootstelling zijn histamine,
leukotriënen, prostaglandines, interferonen, interleukinen, TNF- en GM-CSF. Onthoudt vooral
histamine. De meeste medicatie tegen allergieën zijn geneesmiddelen die de
werking van histamine blokkeren. Hiernaast zie je de structuur van
histamine. De vrijzetting gebeurt wanneer het antigen zal interageren met
het IgE-antilichaam die is gebonden aan de Fc-receptor (FcRI). De
voornaamste reacties van histamine zijn de bronchospasme en hypotensie.
Maar, histamine heeft ook een regulerend effect op de maagzuursecretie door de pariëtale cellen.
Daarnaast functioneert histamine ook als belangrijke neurotransmitter in het centraal zenuwstelsel:
Het regelt hier onze waakzaamheid.
Klinische symptomen
De klinische symptomen die hieronder beschreven worden, kan je zien als typische symptomen die
mensen associëren met hooikoorts.
Neus: zwelling van de nasale mucosa, congestie, neusloop
Ogen: roodheid en jeuk conjunctiva (= netvlies)
Luchtwegen: bronchospasmen, hoesten, niezen
Bloedvaten: dilatatie hypotensie. Bij een anafylactische reactie kan de massieve
vrijzetting van histamine de bloeddruk zo erg verlagen dat men in shock raakt
Huid: jeuk, eczeem, urticaria
Gastro-intestinaal systeem: abdominale pijn, diarree, nausea, maar dit komt in mindere mate
voor
Oren: druk op de buis van Eustachius
Pagina 1 van 5
