Table of Contents
1 INLEIDING: ......................................................................................................................................2
1 INLEIDING: Romano-Byzantijnse invloeden ......................................................................................3
2 ROMANO-BYZANTIJNSE CHRISTELIJKE ARCHITECTUUR: Christendom als staatsgodsdienst in het
Romeinse Rijk .........................................................................................................................................3
2.1 CHRISTENDOM ALS STAATSGODSDIENST IN HET ROMEINSE RIJK: WRR ................................................. 4
2.2 CHRISTENDOM ALS STAATSGODSDIENST IN HET ROMEINSE RIJK: ORR .................................................. 9
3 ARCHITECTUUR VAN KIEV-RUS: CHRISTELIJKE INSPIRATIE TUSSEN OOST EN WEST ..........................13
4 RELIGIE EN HEERSCHAPPIJ: DE KAROLINGISCHE RENAISSANCE: DE HERSCHEPPING VAN HET ROME
VAN CONSTANTIJN IN HET FRANKISCHE RIJK .........................................................................................16
5 ROMAANSE ARCHITECTUUR HET CREËREN VAN EEN GODDELIJKE (WERELD)ORDE ..........................22
5.1 DE MODULAIRE TRAVÉ ....................................................................................................................... 23
5.2 DE PELGRIMSKERKEN: HET TONEN EN ZIEN VAN RELIEKEN .................................................................. 25
5.3 PURITEINSE VROOMHEID VS LITURGISCHE PRACHT: HET MERCANTILISME VAN DE PELGRIMSKERKEN . 27
,Pre romaans en Romaans: religieus imperialisme
of de verspreiding van het christendom
Versnippering van het West-Romeinse Rijk (val in 476)
1 INLEIDING:
- Val WRR
o → Oost en west
o = institutioneel want laat Romeinse cultuur leeft door:
▪ Oost-Romeinse (Byzantijnse Rijk) tot 1453
▪ Architectuur
▪ Inwoners (merendeel inheems vs minderheid “Germaanse” invallers)
▪ Assimilatie (acculturatie)
▪ Religie: Christendom blijft staatsgodsdienst, bisschoppen waren vaak leden van
oude Romeinse aristocratische families
o Rom cultuur blijft bestaan (val is vooral institutioneel)
o Oost rom: noemden zz romeinen, zien zz als rechtstreekse opvolgers van??
- Zegelring van Childerick
- Vader van Merovingische Koning Clovis; stelt zichzelf voor
als Romeinse bevelhebber
, Koning Clovis (ca. 466-511) laat zich dopen, hij zal alle Frankische
stammen verenigen in Frankische Rijk (481-887)
éénheid binnen de geopolitieke versnippering na de val van het West-
Romeinse Rijk:
2 belangrijke drijfveren:
- Christelijke Geloof: christelijk imperium
- de herinnering aan de macht van het Romeinse Rijk
→ in arch:
1. Vnl. nadruk op religieuze architectuur (kerkenbouw) waarbij
experiment geleidelijk aan zal leiden tot standaardisering en
internationale verspreiding: grondplan (Latijns kruis, centraalbouw, al dan
niet met apsis)
2. Creëren van romanitas door herinterpretatie van de klassieke
vormentaal en haar typologieën door de combinatie van architectuur van Klassieke Oudheid met
Germaanse (invallers) en Oosterse (heilige land, Byzantijnse rijk) invloeden: vormentaal,
constructiemethode, spolia
1 INLEIDING: Romano-Byzantijnse invloeden
Zowel de Byzantijnse als de West-Romeinse traditie en cultuur vormden legitieme inspiratiebronnen en
modellen voor het creëren van romanitas. Het is correcter om van Romano-Byzantijnse invloeden te
spreken.
Stijl, vormentaal en constructie:
ROMANO-BYZANTIJNSE KENMERKEN
- Germaanse inbreng
o Vooral decoratie
▪ Sierspeld
▪ Decoratie kapiteel
2 ROMANO-BYZANTIJNSE CHRISTELIJKE ARCHITECTUUR:
Christendom als staatsgodsdienst in het Romeinse Rijk
Christelijke architectuur vóór de legalisatie (verstopt)
- Christelijke ontmoetingscentra (verstopt in huizen)
- Catacomben, ondergrondse massabegraafplaatsen
- Martyria, monumenten voor martelaars
Christendom ontwikkelt zich vanaf ca. 350 onder Keizer Constantijn
3de eew: economische instabiliteit: burgeroorlog
Religies uit oosten werden overgenomen met wisselend succes:
- 312 Visioen brandend kruis aan de Milvische Brug (Constantijn verslaat Maxentius)
- 313 Edict van Milaan: erkenning en legalisatie Christendom = eerste kerken
- 326 Erkenning Christendom als staatsgodsdienst
1 INLEIDING: ......................................................................................................................................2
1 INLEIDING: Romano-Byzantijnse invloeden ......................................................................................3
2 ROMANO-BYZANTIJNSE CHRISTELIJKE ARCHITECTUUR: Christendom als staatsgodsdienst in het
Romeinse Rijk .........................................................................................................................................3
2.1 CHRISTENDOM ALS STAATSGODSDIENST IN HET ROMEINSE RIJK: WRR ................................................. 4
2.2 CHRISTENDOM ALS STAATSGODSDIENST IN HET ROMEINSE RIJK: ORR .................................................. 9
3 ARCHITECTUUR VAN KIEV-RUS: CHRISTELIJKE INSPIRATIE TUSSEN OOST EN WEST ..........................13
4 RELIGIE EN HEERSCHAPPIJ: DE KAROLINGISCHE RENAISSANCE: DE HERSCHEPPING VAN HET ROME
VAN CONSTANTIJN IN HET FRANKISCHE RIJK .........................................................................................16
5 ROMAANSE ARCHITECTUUR HET CREËREN VAN EEN GODDELIJKE (WERELD)ORDE ..........................22
5.1 DE MODULAIRE TRAVÉ ....................................................................................................................... 23
5.2 DE PELGRIMSKERKEN: HET TONEN EN ZIEN VAN RELIEKEN .................................................................. 25
5.3 PURITEINSE VROOMHEID VS LITURGISCHE PRACHT: HET MERCANTILISME VAN DE PELGRIMSKERKEN . 27
,Pre romaans en Romaans: religieus imperialisme
of de verspreiding van het christendom
Versnippering van het West-Romeinse Rijk (val in 476)
1 INLEIDING:
- Val WRR
o → Oost en west
o = institutioneel want laat Romeinse cultuur leeft door:
▪ Oost-Romeinse (Byzantijnse Rijk) tot 1453
▪ Architectuur
▪ Inwoners (merendeel inheems vs minderheid “Germaanse” invallers)
▪ Assimilatie (acculturatie)
▪ Religie: Christendom blijft staatsgodsdienst, bisschoppen waren vaak leden van
oude Romeinse aristocratische families
o Rom cultuur blijft bestaan (val is vooral institutioneel)
o Oost rom: noemden zz romeinen, zien zz als rechtstreekse opvolgers van??
- Zegelring van Childerick
- Vader van Merovingische Koning Clovis; stelt zichzelf voor
als Romeinse bevelhebber
, Koning Clovis (ca. 466-511) laat zich dopen, hij zal alle Frankische
stammen verenigen in Frankische Rijk (481-887)
éénheid binnen de geopolitieke versnippering na de val van het West-
Romeinse Rijk:
2 belangrijke drijfveren:
- Christelijke Geloof: christelijk imperium
- de herinnering aan de macht van het Romeinse Rijk
→ in arch:
1. Vnl. nadruk op religieuze architectuur (kerkenbouw) waarbij
experiment geleidelijk aan zal leiden tot standaardisering en
internationale verspreiding: grondplan (Latijns kruis, centraalbouw, al dan
niet met apsis)
2. Creëren van romanitas door herinterpretatie van de klassieke
vormentaal en haar typologieën door de combinatie van architectuur van Klassieke Oudheid met
Germaanse (invallers) en Oosterse (heilige land, Byzantijnse rijk) invloeden: vormentaal,
constructiemethode, spolia
1 INLEIDING: Romano-Byzantijnse invloeden
Zowel de Byzantijnse als de West-Romeinse traditie en cultuur vormden legitieme inspiratiebronnen en
modellen voor het creëren van romanitas. Het is correcter om van Romano-Byzantijnse invloeden te
spreken.
Stijl, vormentaal en constructie:
ROMANO-BYZANTIJNSE KENMERKEN
- Germaanse inbreng
o Vooral decoratie
▪ Sierspeld
▪ Decoratie kapiteel
2 ROMANO-BYZANTIJNSE CHRISTELIJKE ARCHITECTUUR:
Christendom als staatsgodsdienst in het Romeinse Rijk
Christelijke architectuur vóór de legalisatie (verstopt)
- Christelijke ontmoetingscentra (verstopt in huizen)
- Catacomben, ondergrondse massabegraafplaatsen
- Martyria, monumenten voor martelaars
Christendom ontwikkelt zich vanaf ca. 350 onder Keizer Constantijn
3de eew: economische instabiliteit: burgeroorlog
Religies uit oosten werden overgenomen met wisselend succes:
- 312 Visioen brandend kruis aan de Milvische Brug (Constantijn verslaat Maxentius)
- 313 Edict van Milaan: erkenning en legalisatie Christendom = eerste kerken
- 326 Erkenning Christendom als staatsgodsdienst
