Samenvatting risicomanagement: Risicomanagement (Windesheim)

Samenvatting risicomanagement: Risicomanagement (Windesheim). Hoofdstuk 1: risico’s n risico management – introductie/ ontwikkeling 1.1 behoefte aan zekerheid: Abraham Maslow  vijf fundamentele typen van menselijke behoeften, wanneer basisbehoeften aan de onderkant van de hiërarchie niet zijn bevredigd, eisen die zijn aandacht op en laten de overige behoeften hem min of meer koud. Fysieke behoefte (eten,drinken, slapen)  veiligheid ( bescherming, economische zekerheid)  liefde, sociale contacten  waardering  zelfontplooing = groei motieven, sociale motieven en overlevingsmotieven. Risico’s zijn er altijd geweest. Deskundigen hebben echter systemen gebouwd en structuren geschapen waardoor de kans om getroffen te worden is afgenomen. Mensen proberen risico’s te interpreteren vanuit hun ervaringskader.  vaak betekent dat dat ze verschijnselen terugbrengen tot gebeurtenissen die al vaker hebben plaatsgevonden. 1.2 Introductie begrip risico: Wat is een risico? Risico is de mogelijkheid dat zich een gebeurtenis voordoet in een gegeven periode en situatie, die een negatief effect heeft, waarde creatie verhindert of bestaande waarden uitholt.  Het is een mogelijkheid  niet zeker  onzekerheid  Gevaar van schade of verlies. 1.3 Globale begripsbepaling van risicomanagement: Risicomanagement is een vlag die verschillende lading dekt. Financieel: Analyse en de beheersing van financiële risico’s Industriële sector: alle maatregelen die zijn gericht op het borgen van de kwaliteit, continuïteit en veiligheid van processen en producten Accountancy: betrekking op het al dan niet voldoen aan voorschriften voor de bedrijfsvoering en verslaglegging. Projectmatig in bouw- of ICT sector: bescherming van de project doelstellingen in termen van budget, tijd en kwaliteit. 1.4 Redenen voor risicomanagement: Risicomanagement komt voort uit de behoefte aan veiligheid en zekerheid. Ook maatschappelijke ontwikkelingen en wetgeving hebben een impuls gegeven. Wetgeving: Wetgeving waar risicomanagement direct uit voortvloeit - Aansprakelijkheidswetgeving: kent partijen die benadeeld worden door een derde, rechten toe voor verhaal van schade. Dit dwingt organisaties de risico’s van het toebrengen van schade aan deerden goed te beheersen - Corporate governance regelgeving legt aan (beursgenoteerde) ondernemingen onder meer op dat zij aantoonbaar een gestructureerd risico management dienen te voeren - IFRS eisen: leggen bepalingen op voor de wijze waarop beursgenoteerde ondernemingen om kunnen gaan met risico’s in hun verslaglegging - Basel-akkoorden: stellen regels aan banken ten aanzien van risico’s van kredietverlening lOMoARcPSD| Verzekeringsindustrie:  oorsprong risicomanagement: Heeft een belangrijke invloed gehad op de ontwikkeling van risico management Dit is te verklaren uit het feit dat de deinstevelring van de verzekeringsindustrie bestaat uit het bieden van financiële compensatie in het geval dat een verzekerd evenement tot schade leidt. Om voor een bepaalde verzekering een premie te kunne bepalen moet de verzekeraar zich verdiepen in de aard van het risico en de kans dat dit tot schade leidt. Verzekeraars bieden zij het aangaan en de verlening van de betreffende verzekering tegenwoordig in toenemende mate de deskundigheid, die ze hebben opgedaan, aan klanten aan in de vorm van risicomanagement advisering en aanverwante dienstverlening. 1.5 ontwikkeling van risicomanagement: aanvankelijk werd risicomanagement sterk gedomineerd door het verzekering denken. Met zijn oorsprong uit het verzekeringswezen heeft risico management de nadruk op de beheersing van strategische risico’s  risico’s die alleen een neerwaartse dimensie hebben (gebeurtenis die leidt tot een verlies.) in jaren negentig steeds meer gebruik van: holistic risk management of enterprise risk management.  focus wordt verlegd van beheersing van operationele verzekerbare risico’s naar alle risico’s die de realisatie van de doelstellingen van een organisatie bedreigen, inclusief financiële, strategische, organisatorische en commerciële risico’s.  beheersing alle risico’s  dynamsiche risico’s (ondernemingsrisico’s) en strategische risico’s lOMoARcPSD| Hoofdstuk 2: Risico’s nader beschouwd: 2.1 definities en beschouwingen van risico’s: Wat is een risico? Risico is de mogelijkheid dat zich een gebeurtenis voordoet in een gegeven periode en situatie, die een negatief effect heeft, waarde creatie verhindert of bestaande waarden uitholt.  Kansen en onzekerheid Risico wordt in grote lijnen bepaald door de kans van optreden van de gebeurtenis en het gevolg van deze gebeurtenis. Risicoformule: Risico = kans * gevolg 2.1.2 bedreigingen: Risico’s ontstaan doordat ondernemingen of instellingen onderhevig zijn aan allerlei bedreigingen. Bedreiging = aanweizgheid van een of meer omstandigheden waaruit mogelijk aantasting van waarde, schade, verlies of letsel kan ontstaan. Elementen van een bedreiging: 1. Een belang dat geschaad kan worden, een persoon die letsel kan oplopen of een doelstelling die mogelijk niet wordt gerealiseerd 2. De gevaren of krachten die de schade of het letsel veroorzaken 3. Het gevolg van de schade 2.2 Dynamische en strategische risico’s: Soorten risico’s: Dynamische risico’s Statische risico’s (zuivere of natuurlijke risico ) Worden bewust opgeroepen Zijn ongewenst Kans op verlies, maar ook op winst Alleen kans op verlies In de regel niet te verzekeren In principe wel te verzekeren Voorbeelden: Investeringsrisico, Marktrisico, Beleggingsrisico Voorbeelden: Brand, Inbraak, Aansprakelijkheid Statische risico’s onderscheiden zich van dynamische risico’s doordat zij zich in het algemeen steeds weer opnieuw voordoen wanneer de omstandigheden in hoofdzaak gelijk zijn. lOMoARcPSD| 2.3 soorten risico’s en risico categorieën: Onderscheid interne en externe risico’s: - Interne risico’s: hebben hun oorsprong in de organisatie van het bedrijf of de instelling zelf = endogene risico’s - Externe risico’s: komen voort uit de omgeving van het bedrijf of de instelling = exogene risico Risico categorieën: • Thema's waarbinnen risico's worden benoemd en gegroepeerd • Waarom? – Structureren – Uniforme 'risicotaal' ‒ herkenning – Volledigheid 2.4 indeling van risico’s naar grootte: Of een risico als groot of klein wordt beoordeeld, hangt mede af van de uitkomt van de hiervoor aangehaalde risicoformule, die luidde: “Het risico is gelijk aan de kans dat een gedefinieerde gebeurtenis tot een negatief effect leidt vermenigvuldigd met de waarde van het effect. Omvang van risico’s: Inschatting impact op de organisatie Bepaling noodzaak beheersing Stellen van prioriteiten ten aanzien van