Hoofdstuk 1
Etiquette is niet tuttig, maar nuttig!
Doel van etiquette = creëren aangename samenleving
Middelen voor het doel = regels creëren/maken
Etiquette is er niet om het leven ingewikkeld te maken, maar om het leven makkelijker en
overzichtelijker te maken
Pierre Bourdien = Franse socioloog die etiquette, en de mensen die dat beheersen, benoemt tot het
bezitten van ‘cultureel kapitaal’
Een samenleving is prettig met:
- Economisch kapitaal
- Sociaal kapitaal
- Cultureel kapitaal
Beschaving waar mensen zich aan regels houden
Beheersing en schroom (terugdeinzen voor een handeling) zijn kernbegrippen in de etiquette
Mensen zijn gelijkwaardig, maar niet gelijk (hetzelfde):
Voorbeeld:
Oud en jong: gelijkwaardig, maar niet gelijk
Student en Docent: gelijkwaardig, maar niet gelijk
- Regels en/of etiquette dragen bij aan sociale cohesie
- Het woord etiquette komt van het Franse etiquette (=inkerving in een stok of paal)
Samuel Johnson (1709 – 1784, Engeland) schreef het volgende over etiquetteboeken:
‘’Alle boeken die manieren behandelen hebben binnen zestig tot zeventig jaar voetnoten nodig’’
,Vroeger ontstonden omgangsregels aan de bovenkant van de samenleving (Franse koningshof,
Versailles)
De omgangsregels kwamen later ook aan bij de lagere klasse, immers: de werkende klasse
werkte zich omhoog
‘’We leven in een bloosloze samenleving’’, Wim de Bie en Kees van Kooten.
Slecht voorbeeld doet slecht volgen
‘’Plus on est bien né, plus on est simple’’
Hoe deftiger de afkomst, des te eenvoudiger het gedrag
- OSM-taal = ons-soort-mensen-taal
Linguïst prof. Dr. Alan Ross (1954) gaf het door afkomst bepaalde verschil in taalgebruik een naam:
- U = upperclass
- Non-U = middle class of lager
Nancy Miltford schreef in haar betoog/boek een filosofisch werk met betrekking tot
klassenverschillen in de UK
In de betere kringen van Frankrijk, Duitsland, Oostenrijk, Zweden en Argentinië zegt niemand
‘eetsmakelijk’
Ook ‘op uw gezondheid’ wordt niet gezegd (je vestigt dan namelijk de aandacht op iemands
neus )
Geen ‘chateau’, maar ‘propritété’ (eigendom, landgoed).
Baraque (hut, krot) mag ook
De elite keer terug naar ‘plat taalgebruik in Nederland:
Oud chique-taalgebruik Nieuw chique-taalgebruik
colbert Jasje
Trottoir Stoep
Woon/huiskamer Zitkamer
toilet Wc/plee
Komen Kommen
Moeten Motten
Appelboom Appelboom
Vriendjes Vrindjes
‘Mevrouw’ = Ons-soort-mensen-taal
,Het woord ‘ijskast’ gebruikt men:
- Als je van oorsprong uit kringen komt waar men het ijs vroeger op landgoederen in ijskelders
liet bewaren
Het woord ‘koelkast’ gebruikt men:
- Voor mensen die niet van oorsprong uit kringen komen waar men het ijs vroeger op
landgoederen in ijskelders liet bewaren
Het woord ‘zitkamer’ gebruikt men:
- Als je uit kringen komt van ruime huizen met verschillende kamers (studeerkamer, eetkamer
etc.)
Het woord ‘woonkamer’ gebruikt men:
- Als je niet uit kringen komt van ruime huizen met verschillende kamers
, Hoofdstuk 3
Omgang in het dagelijks leven
Hoffelijke omgang:
Houd rekening met de ander,
Laat de ander in zijn/haar waarde
Wees duidelijk
‘’Er is niet altijd een regel voor elk levensmoment – dan zouden er honderdduizend regels bestaan’’
Vanaf 1540 schudt men elkaar de hand: symbool voor verzoening, vrede, wederzijdse
overeenstemming, broederschap, huwelijk of verband
De handdruk verdween voor korte periode
Vanaf de 18e eeuw kwam de handdruk weer terug
Vanuit frankrijk
Verspreidde zich
Begon (opnieuw) in verspreid de
naar spanje +
Engelend handdruk zich naar
frankrijk
nederland en elders
Zoen = verzoening, vrede
Kus = liefde
Rechterhand = de hand van de handdruk, omdat links vroeger met kwaad (etc.) geassocieerd werd
Betekenis links = onhandig
Latijn: sinister en gauche: de voorkeur voor rechts zal hoogstwaarschijnlijk tot stand zijn gekomen
door het feit dat het overgrote deel van de mensen rechtshandig is
Hoofdknikje = toepasbaar bij het betreden of verlaten van een volle ontvangstruimte
Handkus = wordt alleen door een man aan een (nog niet of niet meer) getrouwde vrouw gegeven
Begroetingen
Militaire salut De hoed afnemen
Etiquette is niet tuttig, maar nuttig!
Doel van etiquette = creëren aangename samenleving
Middelen voor het doel = regels creëren/maken
Etiquette is er niet om het leven ingewikkeld te maken, maar om het leven makkelijker en
overzichtelijker te maken
Pierre Bourdien = Franse socioloog die etiquette, en de mensen die dat beheersen, benoemt tot het
bezitten van ‘cultureel kapitaal’
Een samenleving is prettig met:
- Economisch kapitaal
- Sociaal kapitaal
- Cultureel kapitaal
Beschaving waar mensen zich aan regels houden
Beheersing en schroom (terugdeinzen voor een handeling) zijn kernbegrippen in de etiquette
Mensen zijn gelijkwaardig, maar niet gelijk (hetzelfde):
Voorbeeld:
Oud en jong: gelijkwaardig, maar niet gelijk
Student en Docent: gelijkwaardig, maar niet gelijk
- Regels en/of etiquette dragen bij aan sociale cohesie
- Het woord etiquette komt van het Franse etiquette (=inkerving in een stok of paal)
Samuel Johnson (1709 – 1784, Engeland) schreef het volgende over etiquetteboeken:
‘’Alle boeken die manieren behandelen hebben binnen zestig tot zeventig jaar voetnoten nodig’’
,Vroeger ontstonden omgangsregels aan de bovenkant van de samenleving (Franse koningshof,
Versailles)
De omgangsregels kwamen later ook aan bij de lagere klasse, immers: de werkende klasse
werkte zich omhoog
‘’We leven in een bloosloze samenleving’’, Wim de Bie en Kees van Kooten.
Slecht voorbeeld doet slecht volgen
‘’Plus on est bien né, plus on est simple’’
Hoe deftiger de afkomst, des te eenvoudiger het gedrag
- OSM-taal = ons-soort-mensen-taal
Linguïst prof. Dr. Alan Ross (1954) gaf het door afkomst bepaalde verschil in taalgebruik een naam:
- U = upperclass
- Non-U = middle class of lager
Nancy Miltford schreef in haar betoog/boek een filosofisch werk met betrekking tot
klassenverschillen in de UK
In de betere kringen van Frankrijk, Duitsland, Oostenrijk, Zweden en Argentinië zegt niemand
‘eetsmakelijk’
Ook ‘op uw gezondheid’ wordt niet gezegd (je vestigt dan namelijk de aandacht op iemands
neus )
Geen ‘chateau’, maar ‘propritété’ (eigendom, landgoed).
Baraque (hut, krot) mag ook
De elite keer terug naar ‘plat taalgebruik in Nederland:
Oud chique-taalgebruik Nieuw chique-taalgebruik
colbert Jasje
Trottoir Stoep
Woon/huiskamer Zitkamer
toilet Wc/plee
Komen Kommen
Moeten Motten
Appelboom Appelboom
Vriendjes Vrindjes
‘Mevrouw’ = Ons-soort-mensen-taal
,Het woord ‘ijskast’ gebruikt men:
- Als je van oorsprong uit kringen komt waar men het ijs vroeger op landgoederen in ijskelders
liet bewaren
Het woord ‘koelkast’ gebruikt men:
- Voor mensen die niet van oorsprong uit kringen komen waar men het ijs vroeger op
landgoederen in ijskelders liet bewaren
Het woord ‘zitkamer’ gebruikt men:
- Als je uit kringen komt van ruime huizen met verschillende kamers (studeerkamer, eetkamer
etc.)
Het woord ‘woonkamer’ gebruikt men:
- Als je niet uit kringen komt van ruime huizen met verschillende kamers
, Hoofdstuk 3
Omgang in het dagelijks leven
Hoffelijke omgang:
Houd rekening met de ander,
Laat de ander in zijn/haar waarde
Wees duidelijk
‘’Er is niet altijd een regel voor elk levensmoment – dan zouden er honderdduizend regels bestaan’’
Vanaf 1540 schudt men elkaar de hand: symbool voor verzoening, vrede, wederzijdse
overeenstemming, broederschap, huwelijk of verband
De handdruk verdween voor korte periode
Vanaf de 18e eeuw kwam de handdruk weer terug
Vanuit frankrijk
Verspreidde zich
Begon (opnieuw) in verspreid de
naar spanje +
Engelend handdruk zich naar
frankrijk
nederland en elders
Zoen = verzoening, vrede
Kus = liefde
Rechterhand = de hand van de handdruk, omdat links vroeger met kwaad (etc.) geassocieerd werd
Betekenis links = onhandig
Latijn: sinister en gauche: de voorkeur voor rechts zal hoogstwaarschijnlijk tot stand zijn gekomen
door het feit dat het overgrote deel van de mensen rechtshandig is
Hoofdknikje = toepasbaar bij het betreden of verlaten van een volle ontvangstruimte
Handkus = wordt alleen door een man aan een (nog niet of niet meer) getrouwde vrouw gegeven
Begroetingen
Militaire salut De hoed afnemen
