Mondiale mileuproblematiek
Mileutopics (ppt 1)
Mileu & mileukunde
Mileu
De fysieke, levende en niet-levende omgeving van de mens, waarmee deze in wederkerige
relatie staat.
- Mensen zijn DEEL van het milieu en zijn afhankelijk van een gezonde,
functionerende planeet, maar oefenen ook invloed uit op de natuur en het milieu
Natuurlijke hulpbronnen
Grondstoffen & energiebronnen
Hernieuwbaar (zonne energie) <-> eindig (fosiele brandstoffen)
- Tussenin: metalen, ze blijven op aarde maar moeilijk om naar oorspronkelijke
vorm terug te zetten
Ecosysteemdiensten
Diensten geleverd door een goed functionerende planeet
- Klimaatregeling
- Zuurstof produceren
- Voorkomen van bodemerosie door vegetatie
- Bestuiven van gewassen
- …
Zowel diensten als hulpbronnen staan onder druk door toenemende menselijke activiteit
Mileukunde
- Interdisciplinaire wetenschap
- de relatie tussen de mens en zijn milieu
- potentiële en actuele problemen
- doel: wegen aan te geven om deze problemen op te lossen en te voorkomen
(=voorzorgsbeginsel: maatregelen nemen op voorhand, niet wanneer de problemen
zich voordoen)
Craap
Currency: actueel?
Relevance: relevant? Antwoordend op mijn vragen?
Authority: auteur? Betrouwbaar?
Accuracy: accuraatheid?
Purpose: doel?
,Planetaire grenzen
Rockström is hier de grondlegger van, dit is het inkaart brengen
van de toestand van de aarde.
- Big world small planet (zijn boek)
Rethinking the system
Big world on a small planet
- Wij beïnvloeden het evenwicht
Hockey-stick patroon
3 belangrijke broeikasgassen: CO2, methaan & N2O
Tijdperken Extreem stabiel
Holoceen
Interglaciaal 10 000 j
Enige gekende toestand van de planeet waarbij menselijke welvaart en ontwikkeling
mogelijk is.
- Stabiele T
- Mogelijkheid tot landbouw
- Minder sterfte van de populatie
- Nu zijn weg van dat holoceen, ze hebben kunnen aantonen dat het door invloed v/d
mens is
Interglaciaal: periode tussen een ijstijd
Antropoceen
De mensheid is uitgegroeid tot een kracht van geologische proporties (sinds 1950).
Mens heeft meer invloed op de toestand waarin aarde zich bevindt dan geologische
processen zoals
- afstand tot zon
- vulkaanuitbarstingen
, - aardbevingen…
Het Antropoceen is een concept dat verwijst naar het huidige tijdperk waarin de menselijke
activiteit een dominante invloed heeft op het aardse ecosysteem. (ontbossing,
verstedelijking…)
Holoceen is reeds verlaten!
De toestand van de aarde wijkt al af van de gekende stabiele toestand van het holoceen
Ons Doel: aarde behouden in een “manageable” state
Conclusie
- In 50 years we tipped from 10.000 years from the Holocene to the Anthropocene.
- What we do next 50 years will determine next 10.000 years
- We (generatie boven jullie en jullie) are the generation holding the responsibility but
also having the opportunity of securing a future for humanity!
Tipping points
Links: veerkrachig (resilience) & rechts: niet-veerkrachtig
Kantelpunt, punt waarop je heel plots in een andere toestand over gaat (niet omkeerbaar)
Hoe aarde reageert op milieudruk (in 2 stappen)
1 Veerkracht gaat verloren
- Zolang er veerkracht/weerbaarheid is
- Biologische, fysische en chemische reacties zorgen voor negatieve feedback loops
(demping van effecten) en zorgen terug voor stabiele toestand
BV: Opwarmen aarde
-> smelten poolijs -> meer waterdamp -> meer reflectie zonnestralen -> afkoelen aarde
Dit zal echter minder effect hebben dan + feedbackloops die tegelijkertijd ontstaan door
klimaatopwarming.
, 2 KANTELPUNT, Geen veerkracht meer
- Positieve feedback loop: versterkend effect
- Steeds kouder of warmer…
- Niet tegen te houden
BV: Opwarmen aarde
-> smelten ijs op de toendra -> methaangas komt vrij -> opwarmen aarde -> ...
De aarde zal steeds warmer worden en er komen nieuwe processen op gang die allemaal
zorgen dat het alsmaar warmer wordt. (coral bleaching door stijgende T van de oceaan)
Planetaire grenzen
Combinatie wetenschappen
Holoceen
Gewenste referentietoestand
= enige gekende toestand waarin menselijke welvaart kan bestaan.
Antropoceen
We begeven ons buiten het holoceen… Onzekere toestand. Mens heeft meeste invloed op
toestand aarde (nu)
Kantelpunten
Identificatie van de systemen die de stabiliteit van het aardse systeem behouden
→ Definieer “Safe operating space” voor de mensheid op een stabiele planeet
9 planetaire grenzen
1. verlies van biodiversiteit en ecosystemen
2. klimaatverandering
3. verzuring van oceanen
4. verandering in landgebruik
5. niet-duurzaam zoetwatergebruik
6. verstoring. van N- en P- cycli
7. wijziging van atmosferische aerosolen
8. vervuiling door nieuwe chemische stoffen
9. de afbraak van ozon in de stratosfeer
maar, Papers die aangeven dat ook planetaire grenzen voor… Overschreden zijn
– Nieuwe chemische stoffen
Mileutopics (ppt 1)
Mileu & mileukunde
Mileu
De fysieke, levende en niet-levende omgeving van de mens, waarmee deze in wederkerige
relatie staat.
- Mensen zijn DEEL van het milieu en zijn afhankelijk van een gezonde,
functionerende planeet, maar oefenen ook invloed uit op de natuur en het milieu
Natuurlijke hulpbronnen
Grondstoffen & energiebronnen
Hernieuwbaar (zonne energie) <-> eindig (fosiele brandstoffen)
- Tussenin: metalen, ze blijven op aarde maar moeilijk om naar oorspronkelijke
vorm terug te zetten
Ecosysteemdiensten
Diensten geleverd door een goed functionerende planeet
- Klimaatregeling
- Zuurstof produceren
- Voorkomen van bodemerosie door vegetatie
- Bestuiven van gewassen
- …
Zowel diensten als hulpbronnen staan onder druk door toenemende menselijke activiteit
Mileukunde
- Interdisciplinaire wetenschap
- de relatie tussen de mens en zijn milieu
- potentiële en actuele problemen
- doel: wegen aan te geven om deze problemen op te lossen en te voorkomen
(=voorzorgsbeginsel: maatregelen nemen op voorhand, niet wanneer de problemen
zich voordoen)
Craap
Currency: actueel?
Relevance: relevant? Antwoordend op mijn vragen?
Authority: auteur? Betrouwbaar?
Accuracy: accuraatheid?
Purpose: doel?
,Planetaire grenzen
Rockström is hier de grondlegger van, dit is het inkaart brengen
van de toestand van de aarde.
- Big world small planet (zijn boek)
Rethinking the system
Big world on a small planet
- Wij beïnvloeden het evenwicht
Hockey-stick patroon
3 belangrijke broeikasgassen: CO2, methaan & N2O
Tijdperken Extreem stabiel
Holoceen
Interglaciaal 10 000 j
Enige gekende toestand van de planeet waarbij menselijke welvaart en ontwikkeling
mogelijk is.
- Stabiele T
- Mogelijkheid tot landbouw
- Minder sterfte van de populatie
- Nu zijn weg van dat holoceen, ze hebben kunnen aantonen dat het door invloed v/d
mens is
Interglaciaal: periode tussen een ijstijd
Antropoceen
De mensheid is uitgegroeid tot een kracht van geologische proporties (sinds 1950).
Mens heeft meer invloed op de toestand waarin aarde zich bevindt dan geologische
processen zoals
- afstand tot zon
- vulkaanuitbarstingen
, - aardbevingen…
Het Antropoceen is een concept dat verwijst naar het huidige tijdperk waarin de menselijke
activiteit een dominante invloed heeft op het aardse ecosysteem. (ontbossing,
verstedelijking…)
Holoceen is reeds verlaten!
De toestand van de aarde wijkt al af van de gekende stabiele toestand van het holoceen
Ons Doel: aarde behouden in een “manageable” state
Conclusie
- In 50 years we tipped from 10.000 years from the Holocene to the Anthropocene.
- What we do next 50 years will determine next 10.000 years
- We (generatie boven jullie en jullie) are the generation holding the responsibility but
also having the opportunity of securing a future for humanity!
Tipping points
Links: veerkrachig (resilience) & rechts: niet-veerkrachtig
Kantelpunt, punt waarop je heel plots in een andere toestand over gaat (niet omkeerbaar)
Hoe aarde reageert op milieudruk (in 2 stappen)
1 Veerkracht gaat verloren
- Zolang er veerkracht/weerbaarheid is
- Biologische, fysische en chemische reacties zorgen voor negatieve feedback loops
(demping van effecten) en zorgen terug voor stabiele toestand
BV: Opwarmen aarde
-> smelten poolijs -> meer waterdamp -> meer reflectie zonnestralen -> afkoelen aarde
Dit zal echter minder effect hebben dan + feedbackloops die tegelijkertijd ontstaan door
klimaatopwarming.
, 2 KANTELPUNT, Geen veerkracht meer
- Positieve feedback loop: versterkend effect
- Steeds kouder of warmer…
- Niet tegen te houden
BV: Opwarmen aarde
-> smelten ijs op de toendra -> methaangas komt vrij -> opwarmen aarde -> ...
De aarde zal steeds warmer worden en er komen nieuwe processen op gang die allemaal
zorgen dat het alsmaar warmer wordt. (coral bleaching door stijgende T van de oceaan)
Planetaire grenzen
Combinatie wetenschappen
Holoceen
Gewenste referentietoestand
= enige gekende toestand waarin menselijke welvaart kan bestaan.
Antropoceen
We begeven ons buiten het holoceen… Onzekere toestand. Mens heeft meeste invloed op
toestand aarde (nu)
Kantelpunten
Identificatie van de systemen die de stabiliteit van het aardse systeem behouden
→ Definieer “Safe operating space” voor de mensheid op een stabiele planeet
9 planetaire grenzen
1. verlies van biodiversiteit en ecosystemen
2. klimaatverandering
3. verzuring van oceanen
4. verandering in landgebruik
5. niet-duurzaam zoetwatergebruik
6. verstoring. van N- en P- cycli
7. wijziging van atmosferische aerosolen
8. vervuiling door nieuwe chemische stoffen
9. de afbraak van ozon in de stratosfeer
maar, Papers die aangeven dat ook planetaire grenzen voor… Overschreden zijn
– Nieuwe chemische stoffen
