Bouwtechnieken
Les 3 : Materiaal
Vorm, materiaal en proces hebben een driehoeksverhouding. Het is evident dat deze drie-eenheid
onder druk komt te staan en de onderlinge verhouding wijzigt wanneer er aan het eindproduct een
prestatie-eis wordt gesteld. Die eis kan performantie zijn, een economische of ecologische eis
zijn, productioneel, esthetisch, enz…
Alle materialen hebben hun speci eke kwaliteiten en bijgevolg hun speci eke
toepassingsmogelijkheden. Mits juist gebruikt is hout met zijn vezelige structuur over het
algemeen goed inzetbaar om trekkrachten op te vangen maar be zwijkt het sneller onder
drukkrachten (dit sterk afhankelijk van de vezelrichting waarlangs de last aangrijpt). Natuursteen
daarentegen kan dan weer goed tegen druklasten maar niet tegen trekkrachten.
1. Bouwstenen
1.1 Natuursteen
- Weegt erg door op de driehoekbelang
- Natuursteen is een van de belangrijkste bouwstenen die van het begin van ons bestaan terug te
vinden is. Natuurstenen worden al eeuwenlang gebruikt als basisbouwsteen binnen de
architectuur.
Voorbeeld : Dry stone wall in Amdework Ethiopië
Helemaal geen cement hierin, puur de steen zelf die draagt, er wordt gepuzzeld met stenen. Dit
zorgt ervoor dat de architectuur daar zeer typerend wordt.
1.1.1 Locatie als beslisser van het ontwerp
- Als het landschap alleen uit stenen bestaat en niet uit bomen is het logisch dat we gaan
bouwen met (plaatselijke) natuursteen en niet met hout.
- Ook kan het zijn dat er geen wegen zijn, geen vrachtwagens en dus geen kranen. Dus het
transport van de plek van ontginning tot de werkplaats is een groot struikelblok.
fi fi
, 1.1.2 Transport
- Geen wegen = geen transport van kranen enzo, enkel ezels kunnen gebruikt worden
- De maatvoering van bouwstenen is afhankelijk van de manier van transporteren.
1.1.3 Tools
- Elektriciteit, brandstof,…
- Soms is er geen elektriciteit en is de enige energie die we hebben die van mensen (mankracht).
- Daarom wordt er veel met de hand gekapt (met de hamer en bijtel) waardoor de rotsblokken
redelijk ruw zijn en blijven en niet glad zijn.
- Nadeel : het moeten dus wel behandelbare stenen zijn.
1.1.4 Gebruik van natuursteen
- Natuurstenen worden op de werf zelf verwerkt zonder cement.
- De muren zijn onderaan breder dan bovenaan om te doorkomen dat ze vallen.
- Er wordt een touw gespannen zodat de muur recht wordt gebouwd.
Voorbeeld : Steengroeves in het Westen (bij ons)
- Hier is het helemaal anders
- Natuursteen wordt bij ons machinaal ontgonnen uit de steengroeves. Deze natuurstenen zijn
perfect geslepen in de vorm die wij willen. Door transport kunnen wij deze enorme blokken
vervoeren en verwerken. In Afrika kan dit niet want er is geen transport + daar moet alles met
de hand bewerkt kunnen worden. Dus het ontwerpen met natuursteen, is zeer verschillend per
regio.
Voorbeeld : Eeuwenoud mysterie in Libanon
- Dit is de tempel van Jupiter die bestaat uit grote blokken, dus tot op de dag van vandaag is het
1 groot mysterie hoe die blokken gemaakt werden, hoe ze daar geraakt zijn en daar gestapeld
konden worden (zonder machines).
- De blokken zijn perfect op,elkaar gestapeld.
1.1.5 Gebruik van slaven
- Vroeger werd er gebouwd met enorms veel werkkrachten van mensen (slaven).
- Dit is vandaag onmogelijk.
- Die technieken van vroeger kunnen nu niet meer, de arbeid van mensen is heel duur dus we
moeten ontwerpen met de kennis van materialen maar ook kennis over hoe we gaan bouwen
met die materialen.
Voorbeeld : Armadillo vault
- Voorbeeld van hoe innovatief we kunnen omgaan met natuursteen.
- Zo zien we dat het ontwerp kan ontstaan door het materiaal zelf.
- Filmpje bekijken !
1.2 Klei en aarde = adobe
Adobe = aardestenen uit zand, water, klei en organische materialen. Ze worden gedroogd in de
zon. Zijn de enige stenen die kunnen drogen in de zon. Dit komt door de mest en stro. Dit zijn
vezels die ervoor zorgen dat de steen niet uit elkaar valt als deze gaat drogen want de stenen
krimpen tijdens het drogen en zouden dus kunnen breken.
- Ze komen voor op een groot deel van de planeet, het is goedkoop want het kan gemaakt
worden met de aarde ter plaatse en gemengd worden met stro of mest of ….
- Filmpje bekijken over hoe adobe wordt gemaakt !
Les 3 : Materiaal
Vorm, materiaal en proces hebben een driehoeksverhouding. Het is evident dat deze drie-eenheid
onder druk komt te staan en de onderlinge verhouding wijzigt wanneer er aan het eindproduct een
prestatie-eis wordt gesteld. Die eis kan performantie zijn, een economische of ecologische eis
zijn, productioneel, esthetisch, enz…
Alle materialen hebben hun speci eke kwaliteiten en bijgevolg hun speci eke
toepassingsmogelijkheden. Mits juist gebruikt is hout met zijn vezelige structuur over het
algemeen goed inzetbaar om trekkrachten op te vangen maar be zwijkt het sneller onder
drukkrachten (dit sterk afhankelijk van de vezelrichting waarlangs de last aangrijpt). Natuursteen
daarentegen kan dan weer goed tegen druklasten maar niet tegen trekkrachten.
1. Bouwstenen
1.1 Natuursteen
- Weegt erg door op de driehoekbelang
- Natuursteen is een van de belangrijkste bouwstenen die van het begin van ons bestaan terug te
vinden is. Natuurstenen worden al eeuwenlang gebruikt als basisbouwsteen binnen de
architectuur.
Voorbeeld : Dry stone wall in Amdework Ethiopië
Helemaal geen cement hierin, puur de steen zelf die draagt, er wordt gepuzzeld met stenen. Dit
zorgt ervoor dat de architectuur daar zeer typerend wordt.
1.1.1 Locatie als beslisser van het ontwerp
- Als het landschap alleen uit stenen bestaat en niet uit bomen is het logisch dat we gaan
bouwen met (plaatselijke) natuursteen en niet met hout.
- Ook kan het zijn dat er geen wegen zijn, geen vrachtwagens en dus geen kranen. Dus het
transport van de plek van ontginning tot de werkplaats is een groot struikelblok.
fi fi
, 1.1.2 Transport
- Geen wegen = geen transport van kranen enzo, enkel ezels kunnen gebruikt worden
- De maatvoering van bouwstenen is afhankelijk van de manier van transporteren.
1.1.3 Tools
- Elektriciteit, brandstof,…
- Soms is er geen elektriciteit en is de enige energie die we hebben die van mensen (mankracht).
- Daarom wordt er veel met de hand gekapt (met de hamer en bijtel) waardoor de rotsblokken
redelijk ruw zijn en blijven en niet glad zijn.
- Nadeel : het moeten dus wel behandelbare stenen zijn.
1.1.4 Gebruik van natuursteen
- Natuurstenen worden op de werf zelf verwerkt zonder cement.
- De muren zijn onderaan breder dan bovenaan om te doorkomen dat ze vallen.
- Er wordt een touw gespannen zodat de muur recht wordt gebouwd.
Voorbeeld : Steengroeves in het Westen (bij ons)
- Hier is het helemaal anders
- Natuursteen wordt bij ons machinaal ontgonnen uit de steengroeves. Deze natuurstenen zijn
perfect geslepen in de vorm die wij willen. Door transport kunnen wij deze enorme blokken
vervoeren en verwerken. In Afrika kan dit niet want er is geen transport + daar moet alles met
de hand bewerkt kunnen worden. Dus het ontwerpen met natuursteen, is zeer verschillend per
regio.
Voorbeeld : Eeuwenoud mysterie in Libanon
- Dit is de tempel van Jupiter die bestaat uit grote blokken, dus tot op de dag van vandaag is het
1 groot mysterie hoe die blokken gemaakt werden, hoe ze daar geraakt zijn en daar gestapeld
konden worden (zonder machines).
- De blokken zijn perfect op,elkaar gestapeld.
1.1.5 Gebruik van slaven
- Vroeger werd er gebouwd met enorms veel werkkrachten van mensen (slaven).
- Dit is vandaag onmogelijk.
- Die technieken van vroeger kunnen nu niet meer, de arbeid van mensen is heel duur dus we
moeten ontwerpen met de kennis van materialen maar ook kennis over hoe we gaan bouwen
met die materialen.
Voorbeeld : Armadillo vault
- Voorbeeld van hoe innovatief we kunnen omgaan met natuursteen.
- Zo zien we dat het ontwerp kan ontstaan door het materiaal zelf.
- Filmpje bekijken !
1.2 Klei en aarde = adobe
Adobe = aardestenen uit zand, water, klei en organische materialen. Ze worden gedroogd in de
zon. Zijn de enige stenen die kunnen drogen in de zon. Dit komt door de mest en stro. Dit zijn
vezels die ervoor zorgen dat de steen niet uit elkaar valt als deze gaat drogen want de stenen
krimpen tijdens het drogen en zouden dus kunnen breken.
- Ze komen voor op een groot deel van de planeet, het is goedkoop want het kan gemaakt
worden met de aarde ter plaatse en gemengd worden met stro of mest of ….
- Filmpje bekijken over hoe adobe wordt gemaakt !
