Actualiteit, media en communicatie
De kracht van woorden:
George Orwell = Auteur van “Animal Farm” en “1984”
Boek “1984” (geschreven in 1948)
Gedachte experiment 🡺 dictatuur
🡺 mensen gebrainwashed (geen kritiek mogelijk)
Via new speak = nieuw ontworpen taal
1) Alles moet leuk/positief klinken
2) Taal mag niet aanzetten tot dieper nadenken
Voorbeelden uit de actualiteit:
“illegaal” wordt “sans papier”
“vertraging” wordt “extra reistijd”
Framing
= het sturen met woorden en beelden
Letterlijke betekenis: “kaderen” maar ook “erin luizen”
Eufemisme: woorden worden verbloemd om zachter over te komen
Framing volgens taalkundigen:
Het brengen van een specifieke bundel
van talige en visuele elementen waarmee men
bij een boodschap bepaalde delen naar voren
schuift en andere verbergt om de luisteraar/kijker
naar de gewenste interpretatie te leiden…
Framing: voorbeelden
Is Fidel Castro een revolutionair, een vrijheidsstrijder of een dictator?
Is een hamburger 75% vetvrij of 25% vetrijk?
Framing: oefening
Waar ligt de klemtoon bij de volgende uitspraken?
Sterke drank is niet schadelijker voor je gezondheid dan bier of wijn.
Sterke drank is even schadelijk voor je gezondheid als bier of wijn.
Bier en wijn zijn even schadelijk voor je gezondheid als sterke drank.
Bier en wijn zijn niet minder schadelijk dan sterke drank.
Vraag: op welke manier verschuift de negatieve lading?
,2 soorten van framing:
1) Attribute framing 🡺 een bepaald iets/goed/persoon
2) Goal framing 🡺 een handeling/keuze
Attribute framing = Fidel Castro, hamburger, sterke drank, …
Goal framing voorbeeld:
Onderzoek toont aan dat studenten die toledo niet regelmatig inkijken een grote kans hebben op derde zittijd
Onderzoek toont aan dat studenten die toledo wel regelmatig inkijken een kleinere kans hebben op derde zittijd
Wat blijkt:
Attribute framing 🡺 het positief frame werkt het best
Goal framing 🡺 het negatieve frame is het effectiefst
Voorbeeld uitspraak van een politicus (fictief op dit moment):
“Wie voor de NVA stemt, brengt België als land in gevaar”
= negatieve goal framing (een stemgedrag heeft een negatief gevolg)
De media
Conclusie: alle berichtgeving is een frame
Lees: een kader om naar de werkelijkheid te kijken
Ook de media kanalen doen dat! (kranten, tv journaal, facebook, twitter, …)
“vroeger”: de krant en het nieuws = de waarheid
“nu”: openlijke twijfel aan de correctheid daarvan (door politici, burgers, …)
Bijv: suggesties van google (voorbeeld van sturend frame)
Hoe ontdek je nepnieuws?
1) check de bron
2) check de auteur
3) check de datum
4) check vooroordeel
5) lees verder
6) gebruikte bronnen?
7) Is het een grap?
8) vraag de experts
Post truth / Fact free
Gevolg van framing?
Orwell: Duckspeak (spreken zoals een eend 🡺 kwaken zonder iets te zeggen)
Post truth (voorbij de waarheid) of fact free (feiten vrij)
= Omstandigheden waarbij objectieve feiten minder doorwegen dan emoties voor het
vormen van de publieke opinie.
Wat nu?
Conclusies:
Woorden en beelden hebben kracht
Framing stuurt onze ideeën (kleurt ze) 🡺 de bron is bepalend voor ons “beeld”
, Kritisch denken
Wat is kritisch denken?
Houding/vaardigheid
Push nodig (want gewoon denken doen we hoe dan ook)
Ongeacht dom of slim (want slimme mensen geloven in gesofistikeerde nonsens)
Méér dan open minded zijn (want iedereen zegt dat hij kritisch denkend is)
Valkuilen voor kritisch denken:
Intuïtie of gezond verstand (de aarde is plat)
Emoties zijn krachtiger dan de rede
Ons brein wil de wereld begrijpen en reduceert tot een logisch geheel
Hoe push je kritisch denken?
Stappenplan kritisch denken:
Who said it?
What did they say?
Where did they say it?
When did they say it?
Why did they say it?
How did they say it?
Extra: blasfemie en apostasie
Blasfemie: een respectloze daad, houding of uitspraak ten aanzien van iets heilig of
goddelijk
Apostasie: uit een religie stappen
Opmerkingen:
Woorden/Beelden kunnen kwetsen 🡸🡺 Humor is een sterk wapen
Of iets kwetst of niet is een persoonlijke/culturele/levensbeschouwelijke kwestie
Vrijzinnigen 🡺 moeilijk om met iets te spotten dat niet bestaat
Evenwicht tss vrijheid van meningsuiting en “respect”
Wet: niet aanzetten tot haat, racisme of geweld
Doodstraf bij blasfemie en/of apostasie: Mauritanië, Nigeria, Somalië, Soedan, Saudi-Arabië, Jemen,
Verenigde Arabische Emiraten, Iran, Qatar, Afghanistan, Pakistan, Malediven, Maleisië
Wat is een opiniestuk?
Synoniem → betoog
Tekst waarin een opinie/mening wordt voorgebracht.
Die mening wordt onderbouwd met argumenten pro.
→ gevolg: je probeert de lezer te overtuigen van je mening (= invloed hebben)
"Een scherpe pen hebben" → betekenis?
De kracht van woorden:
George Orwell = Auteur van “Animal Farm” en “1984”
Boek “1984” (geschreven in 1948)
Gedachte experiment 🡺 dictatuur
🡺 mensen gebrainwashed (geen kritiek mogelijk)
Via new speak = nieuw ontworpen taal
1) Alles moet leuk/positief klinken
2) Taal mag niet aanzetten tot dieper nadenken
Voorbeelden uit de actualiteit:
“illegaal” wordt “sans papier”
“vertraging” wordt “extra reistijd”
Framing
= het sturen met woorden en beelden
Letterlijke betekenis: “kaderen” maar ook “erin luizen”
Eufemisme: woorden worden verbloemd om zachter over te komen
Framing volgens taalkundigen:
Het brengen van een specifieke bundel
van talige en visuele elementen waarmee men
bij een boodschap bepaalde delen naar voren
schuift en andere verbergt om de luisteraar/kijker
naar de gewenste interpretatie te leiden…
Framing: voorbeelden
Is Fidel Castro een revolutionair, een vrijheidsstrijder of een dictator?
Is een hamburger 75% vetvrij of 25% vetrijk?
Framing: oefening
Waar ligt de klemtoon bij de volgende uitspraken?
Sterke drank is niet schadelijker voor je gezondheid dan bier of wijn.
Sterke drank is even schadelijk voor je gezondheid als bier of wijn.
Bier en wijn zijn even schadelijk voor je gezondheid als sterke drank.
Bier en wijn zijn niet minder schadelijk dan sterke drank.
Vraag: op welke manier verschuift de negatieve lading?
,2 soorten van framing:
1) Attribute framing 🡺 een bepaald iets/goed/persoon
2) Goal framing 🡺 een handeling/keuze
Attribute framing = Fidel Castro, hamburger, sterke drank, …
Goal framing voorbeeld:
Onderzoek toont aan dat studenten die toledo niet regelmatig inkijken een grote kans hebben op derde zittijd
Onderzoek toont aan dat studenten die toledo wel regelmatig inkijken een kleinere kans hebben op derde zittijd
Wat blijkt:
Attribute framing 🡺 het positief frame werkt het best
Goal framing 🡺 het negatieve frame is het effectiefst
Voorbeeld uitspraak van een politicus (fictief op dit moment):
“Wie voor de NVA stemt, brengt België als land in gevaar”
= negatieve goal framing (een stemgedrag heeft een negatief gevolg)
De media
Conclusie: alle berichtgeving is een frame
Lees: een kader om naar de werkelijkheid te kijken
Ook de media kanalen doen dat! (kranten, tv journaal, facebook, twitter, …)
“vroeger”: de krant en het nieuws = de waarheid
“nu”: openlijke twijfel aan de correctheid daarvan (door politici, burgers, …)
Bijv: suggesties van google (voorbeeld van sturend frame)
Hoe ontdek je nepnieuws?
1) check de bron
2) check de auteur
3) check de datum
4) check vooroordeel
5) lees verder
6) gebruikte bronnen?
7) Is het een grap?
8) vraag de experts
Post truth / Fact free
Gevolg van framing?
Orwell: Duckspeak (spreken zoals een eend 🡺 kwaken zonder iets te zeggen)
Post truth (voorbij de waarheid) of fact free (feiten vrij)
= Omstandigheden waarbij objectieve feiten minder doorwegen dan emoties voor het
vormen van de publieke opinie.
Wat nu?
Conclusies:
Woorden en beelden hebben kracht
Framing stuurt onze ideeën (kleurt ze) 🡺 de bron is bepalend voor ons “beeld”
, Kritisch denken
Wat is kritisch denken?
Houding/vaardigheid
Push nodig (want gewoon denken doen we hoe dan ook)
Ongeacht dom of slim (want slimme mensen geloven in gesofistikeerde nonsens)
Méér dan open minded zijn (want iedereen zegt dat hij kritisch denkend is)
Valkuilen voor kritisch denken:
Intuïtie of gezond verstand (de aarde is plat)
Emoties zijn krachtiger dan de rede
Ons brein wil de wereld begrijpen en reduceert tot een logisch geheel
Hoe push je kritisch denken?
Stappenplan kritisch denken:
Who said it?
What did they say?
Where did they say it?
When did they say it?
Why did they say it?
How did they say it?
Extra: blasfemie en apostasie
Blasfemie: een respectloze daad, houding of uitspraak ten aanzien van iets heilig of
goddelijk
Apostasie: uit een religie stappen
Opmerkingen:
Woorden/Beelden kunnen kwetsen 🡸🡺 Humor is een sterk wapen
Of iets kwetst of niet is een persoonlijke/culturele/levensbeschouwelijke kwestie
Vrijzinnigen 🡺 moeilijk om met iets te spotten dat niet bestaat
Evenwicht tss vrijheid van meningsuiting en “respect”
Wet: niet aanzetten tot haat, racisme of geweld
Doodstraf bij blasfemie en/of apostasie: Mauritanië, Nigeria, Somalië, Soedan, Saudi-Arabië, Jemen,
Verenigde Arabische Emiraten, Iran, Qatar, Afghanistan, Pakistan, Malediven, Maleisië
Wat is een opiniestuk?
Synoniem → betoog
Tekst waarin een opinie/mening wordt voorgebracht.
Die mening wordt onderbouwd met argumenten pro.
→ gevolg: je probeert de lezer te overtuigen van je mening (= invloed hebben)
"Een scherpe pen hebben" → betekenis?
