Samenvatting Het lymfatisch systeem en het immuunsysteem (HO 9) - Anatomie en fysiologie 1b

Anatomie 1b
Michèle Vergote


9. HET LYMFATISCH SYSTEEM EN HET IMMUUNSYSTEEM

9.1 HET LYMFESTELSEL

Bestaat uit:

 Lymfe
 Lymfevaten
 Lymfocyten
 Lymfoïde organen en weefsels zoals de milt, het rode beenmerg, de lymfeknopen, de tonsillen en de
thymus

Soms wordt het ook het immuunstelsel genoemd maar klopt niet helemaal want het heeft nog 2 functies
buiten het regelen van de immuniteit:

I. Regelen van de vochtbalans in weefsels
II. Absorptie van vet uit het spijsverteringsstelsel. In tegenstelling tot eiwitten en koolhydraten worden
vetten niet rechtstreeks in de bloedbaan geabsorbeerd. Vetten worden in de darmcellen zelf
ingebouwd in wateroplosbare complexen, chylomicronen, die vervolgens naar een lymfevat gaan. Via
de lymfe bereiken deze dan uiteindelijk de bloedbaan.

9.2 LYMFEVATEN EN LYMFE


9.2.1 LYMFEVORMING

 Elke dag stroomt 30l bloed in de capillairen
 Slechts 27 liter verlaat de capillairen
 3 liter wordt als gevolg van capillaire bloeddruk doorheen wand van bloedvaten ‘geperst’ naar de
weefsels
o Bereikt weefselvocht
o Verzameld door lymfecapillairen en terug naar bloedbaan gebracht
o Lymfe = plasma + stoffen uit weefsels (hormonen, enzymen,…) en lopen steeds naar de
sleutelbeenderen


9.2.2 LYMFECIRCULATIE

Lymfevaatstelsel = lymfevaten + lymfeknopen/lymfeklieren

Lymfeklieren functie: filterstations

 Lymfecapillairen beginnen ‘blind’: er is niets aan verbonden, starten als het ware uit het niets
 Absorberen weefselvocht
 Vervoeren dit naar grotere lymfevaten
 Passeert doorheen lymfeknopen  lymfeknopen: filteren lymfe en als ze vreemde stoffen vinden dan
gaan ze daar WBC op activeren
 Stroomt tot in één van de twee grote verzamelvaten (zitten aangesloten op de vena subclavia)
 Ductus lymfaticus dexter: lymfe vanuit rechterhoofd, rechterarm en rechterdeel van thorax
 Ductus thoracicus: lymfe vanuit linkerhoofd, linkerarm, linker lichaamshelft, abdomen en
rechterbeen  meer lymfe opvangen en verzamelen

, Anatomie 1b
Michèle Vergote

 Brengen lymfe terug naar bloedbaan

Bloedcirculatie in venen VS lymfecirculatie in lymfevaten:

Verschil:

 Lymfe wordt niet actief rondgepompt door het hart, bloed wel

Gelijkenissen:

 Ondersteund door contracties omliggende skeletspieren
 Kleppen in de wand (voorkomen terugstroming)


Pathologie: lymfevatenstelsel vormt een beruchte route waarlangs kankercellen kunnen uitzaaien naar andere
delen van het lichaam

9.3 LYMFOÏDE ORGANEN

Lymfoïde organen bestaan uit lymfeweefsel en dit weefsel bevat 3 belangrijke celsoorten:

I. Macrofagen: zijn fagocyterende cellen die deel uitmaken van de aangeboren immuniteit
II. Reticulaire cellen: maken reticulaire vezels aan, waar de lymfocyten zich vervolgens op vastnestelen
 lymfocytenvangnet dat vreemde stoffen uit lymfe kan filteren
III. Lymfocyten: afweercellen die zeer specifiek op bepaalde pathogenen reageren en zo een
afweerreactie starten


9.3.1 LYMFEKNOPEN

 Kleine ronde of boonvormige organen
 Kleine: grootte van speldenkop & grote: grootte van erwt
 Ter hoogte van lymfeknopen: lymfe wordt gefilterd en lymfocyten rijpen
 In heel lichaam: 450 lymfeknopen
 Liggen overal in lymfevaten verspreid maar 3 plaatsen met regionale lymfeknopen (plaatsen waar
lymfeknopen in grote concentraties en redelijk oppervlakkig aanwezig zijn): lies, oksel en halsstreek
 Omringd door kapsel van vast bindweefsel  stevigheid
 Kapsel bevat stevige uitlopers in lymfeklier zelf: trabekels of bindweefseltussenschotten  inwendig
skelet van lymfeknoop

Zuiverproces:

 Lymfe wordt aangevoerd via verschillende afferente lymfevaten
 In lymfeklier wordt de lymfe gecontroleerd door residente macrofagen
o Vreemde partikels?  lymfocyten activeren, lymfeklieren gaan op dat moment vaak
opzwellen
 Gezuiverde lymfe verlaat de lymfeklier via een efferent lymfevat