JUSTITIE EN WELZIJN
FORENSISCH SOCIAAL WERK PRAKTIJKEN
Het concept forensisch welzijnswerk verwijs fundamenteel naar een welzijnsperspectief op de verhouding
tussen hulpverlening en strafrecht, een perspectief met de centrale vraag tot welke hulp- en dienstverlening de
samenleving gehouden is om mensen in staat te stellen, in confrontatie met justitiële interventies, een besef
van “welzijn” te behouden en verder te ontwikkelen.
SOCIAAL WERK ORGANISATIES DIE ZICH RICHTEN OP MEERDERE DOELGROEPEN
CAW (CENTRUM ALGEMEEN WELZIJN)
FUNCTIE Het CAW is een organisatie die diverse
welzijnsdiensten aanbiedt aan personen en gezinnen
die te maken hebben met sociale, relationele,
psychische of materiële problematieken.
WERKGEVER CAW
REGELGEVENDE OVERHEID Vlaamse Overheid
BELANGRIJKSTE TAKEN Het bieden van:
1. Algemene preventie
2. Onthaal
3. Psycho-sociale begeleiding
DOELSTELLINGEN Het verbeteren van het welzijn en de levenskwaliteit
van individuen en gezinnen
Het bevorderen van zelfredzaamheid en sociale
inclusie
Het voorkomen van escalatie van problemen
DILEMMA’S Het omgaan met vertrouwelijkheid en
geheimhouding
De juiste balans tussen ondersteuning en eigen
verantwoordelijkheid van cliënten
Het omgaan met complexe gezinssituaties
Navigeren door verschillende wet- en regelgeving
FORENSISCHE WERKVORMEN BINNEN HET CAW
De basisregelgeving hiervoor staat in het Decreet algemeen welzijnswerk van 2009.
Het houdt in dat enkele werkvormen specifiek gericht zijn op hulpverlening aan daders en slachtoffers in
context van strafrechtsbedeling.
Slachtofferhulp, JWW en GOH (gerechtelijk opgelegde hulpverlening voor meerderjarigen)
,DECREET ALGEMEEN WELZIJNSWERK
- Artikel 6: verantwoorde hulp- en dienstverlening te organiseren die gericht is op het detecteren,
voorkomen, verminderen, signaleren en oplossen van alle factoren die de welzijnskansen van
personen, gezinnen of bevolkingsgroepen bedreigen of verminderen
- Algemene preventie: wegwerken, neutraliseren, voorkomen van factoren
- Onthaal: bereikbare en algemene opvang, de eerste opvang, vereiste info verstrekken of
doorverwijzen
- Psychosociale begeleiding: nodige begeleiding en nazorg
Het CAW heeft geheimhouding maar verwerkt persoonsgegevens en wisselt deze uit onder elkaar en met
derden zodat de continuïteit van de hulp- en dienstverlening aan gebruikers kan gegerandeerd worden.
GEGEVENSINDELING
- Noodzakelijk
- In belang van de gebruikers
- Derden met wie gewisseld wordt moeten betrokken zijn
- Gebruiker dient geïnformeerde en volgehouden instemming te geven
ORGANISATIE
- Werd door betrokken persoon gevraagd of aanvaard
- Respect
- Beroep doen op medeverantwoordelijkheid van de persoon
- Stimuleert de zelfredzaamheid
- Vertrek vanuit integrale benadering van de persoon & maakt gebruik van meest geschikte
hulpverlening
- Maakt gebruik (of verwijst door) naar minst ingrijpende hulpverleningsvorm
Er zijn 11 CAW’s in Vlaanderen.
HET JUSTITIEHUIS
FUNCTIE Instellingen die verantwoordelijk zijn voor de
uitvoering van straffen en maatregelen, het
begeleiden van daders en slachtoffers en het
toezicht houden op VI
WERKGEVER Hulp en Dienstverlening Vlaamse Overheid
REGELGEVENDE OVERHEID Vlaamse Overheid
BELANGRIJKSTE TAKEN Justitiële begeleiding en het toezicht van daders (VI)
+ sociaal onderzoek
Onthaal: informatie- en adviesverlening aan burgers
Informeren en eventueel doorverwijzen van burgers
in gerechtelijke procedure
MAAR OOK:
Verstrekken van info aan gerechtelijke en
, administratieve overheden
Coherent beleid: alternatieve wijzen van
conflicthantering en sanctionering
Uitvoeren en opvolgen van elektronisch toezicht
DOELSTELLINGEN Actieve bijdrage tot humaan en toegankelijk justitie
Efficiëntie en effectiviteit van justitie verbeteren
Bevorderen van rechtvaardigheid
Verminderen van recidive
Herstellen van schade
Ondersteunen van slachtoffers
DILEMMA’S Balans tussen begeleiding van daders en
bescherming van slachtoffers
Omgaan met ethische kwesties binnen strafrechtelijk
systeem
Werken met complexe en kwetsbare doelgroepen
De opdrachten van justitie-assistenten zijn verdeeld in 4 categorieën:
1. EERSTELIJNSWERKING (TELEFONISCH OF GESPREK)
Justitie assistent:
- Vragen over materies eigen aan de werking van het justitiehuis
- Verwijzing naar gespecialiseerde diensten
2. BURGERRECHTELIJKE OPDRACHTEN (IN OPDRACHT VAN FAMILIERECHTBANK)
Sociale studie naar:
- De leefsituatie
- Opvangmogelijkheden
- Opvoedingsbekwaamheid van beide ouders mbt minderjarigen
Opdrachtgevers:
- Hof van Beroep - familiekamer
- Familierechtbank
, - Internationale sociale dienst
Dit kan zijn in kader van: ouderlijk gezag, verblijfsregeling, omgangsrecht, grootoudercontact, adoptie, huwelijk
minderjarigen…
Inhoudelijk methodologisch kader:
- Belang van het kind staat centraal
- Bemiddelende houding
- Toekomstgericht werken
3. SLACHTOFFERONTHAAL
4. STRAFRECHTELIJKE OPDRACHTEN
SOCIAAL WERK VOOR SLACHTOFFERS
FUNDAMENTELE RECHTEN VAN SLACHTOFFERS
Er bestaan 7 fundamentele rechten van slachtoffers:
1. Recht op respect en erkenning (door alle politionele, justitiële en dienstverlenende diensten)
2. Recht op het krijgen van informatie (bv. gerechtelijke procedure, schadevergoeding of hulp)
3. Recht op het geven van informatie (bv. aan justitie en verzekering)
4. Recht op juridische bijstand (door bv. een raadsman)
5. Recht op herstel
6. Recht op bescherming en privacy (bescherming door politiediensten bijvoorbeeld)
7. Recht op hulp (integraal deel van recht op herstel bv. door politiediensten of paramedische diensten)
WEBSITE SLACHTOFFERONTHAAL – ZORG
FUNCTIE Biedt info en ondersteuning aan slachtoffers van
misdrijven
WERKGEVER Vlaamse Overheid
REGELGEVENDE OVERHEID Vlaamse Overheid
BELANGRIJKSTE TAKEN Het verstrekken van info en advies aan slachtoffers
Doorverwijzen naar gespecialiseerde hulpverlening
Bieden van psychosociale ondersteuning aan
slachtoffers
DOELSTELLINGEN Het verbeteren van de rechten en het welzijn van
slachtoffers
Bevorderen van herstel en veerkracht
DILEMMA’S Omgaan met gevoeligheid en impact van
traumatische ervaringen
Waarborgen van privacy en vertrouwelijkheid
Ondersteunen van slachtoffers bij het navigeren
FORENSISCH SOCIAAL WERK PRAKTIJKEN
Het concept forensisch welzijnswerk verwijs fundamenteel naar een welzijnsperspectief op de verhouding
tussen hulpverlening en strafrecht, een perspectief met de centrale vraag tot welke hulp- en dienstverlening de
samenleving gehouden is om mensen in staat te stellen, in confrontatie met justitiële interventies, een besef
van “welzijn” te behouden en verder te ontwikkelen.
SOCIAAL WERK ORGANISATIES DIE ZICH RICHTEN OP MEERDERE DOELGROEPEN
CAW (CENTRUM ALGEMEEN WELZIJN)
FUNCTIE Het CAW is een organisatie die diverse
welzijnsdiensten aanbiedt aan personen en gezinnen
die te maken hebben met sociale, relationele,
psychische of materiële problematieken.
WERKGEVER CAW
REGELGEVENDE OVERHEID Vlaamse Overheid
BELANGRIJKSTE TAKEN Het bieden van:
1. Algemene preventie
2. Onthaal
3. Psycho-sociale begeleiding
DOELSTELLINGEN Het verbeteren van het welzijn en de levenskwaliteit
van individuen en gezinnen
Het bevorderen van zelfredzaamheid en sociale
inclusie
Het voorkomen van escalatie van problemen
DILEMMA’S Het omgaan met vertrouwelijkheid en
geheimhouding
De juiste balans tussen ondersteuning en eigen
verantwoordelijkheid van cliënten
Het omgaan met complexe gezinssituaties
Navigeren door verschillende wet- en regelgeving
FORENSISCHE WERKVORMEN BINNEN HET CAW
De basisregelgeving hiervoor staat in het Decreet algemeen welzijnswerk van 2009.
Het houdt in dat enkele werkvormen specifiek gericht zijn op hulpverlening aan daders en slachtoffers in
context van strafrechtsbedeling.
Slachtofferhulp, JWW en GOH (gerechtelijk opgelegde hulpverlening voor meerderjarigen)
,DECREET ALGEMEEN WELZIJNSWERK
- Artikel 6: verantwoorde hulp- en dienstverlening te organiseren die gericht is op het detecteren,
voorkomen, verminderen, signaleren en oplossen van alle factoren die de welzijnskansen van
personen, gezinnen of bevolkingsgroepen bedreigen of verminderen
- Algemene preventie: wegwerken, neutraliseren, voorkomen van factoren
- Onthaal: bereikbare en algemene opvang, de eerste opvang, vereiste info verstrekken of
doorverwijzen
- Psychosociale begeleiding: nodige begeleiding en nazorg
Het CAW heeft geheimhouding maar verwerkt persoonsgegevens en wisselt deze uit onder elkaar en met
derden zodat de continuïteit van de hulp- en dienstverlening aan gebruikers kan gegerandeerd worden.
GEGEVENSINDELING
- Noodzakelijk
- In belang van de gebruikers
- Derden met wie gewisseld wordt moeten betrokken zijn
- Gebruiker dient geïnformeerde en volgehouden instemming te geven
ORGANISATIE
- Werd door betrokken persoon gevraagd of aanvaard
- Respect
- Beroep doen op medeverantwoordelijkheid van de persoon
- Stimuleert de zelfredzaamheid
- Vertrek vanuit integrale benadering van de persoon & maakt gebruik van meest geschikte
hulpverlening
- Maakt gebruik (of verwijst door) naar minst ingrijpende hulpverleningsvorm
Er zijn 11 CAW’s in Vlaanderen.
HET JUSTITIEHUIS
FUNCTIE Instellingen die verantwoordelijk zijn voor de
uitvoering van straffen en maatregelen, het
begeleiden van daders en slachtoffers en het
toezicht houden op VI
WERKGEVER Hulp en Dienstverlening Vlaamse Overheid
REGELGEVENDE OVERHEID Vlaamse Overheid
BELANGRIJKSTE TAKEN Justitiële begeleiding en het toezicht van daders (VI)
+ sociaal onderzoek
Onthaal: informatie- en adviesverlening aan burgers
Informeren en eventueel doorverwijzen van burgers
in gerechtelijke procedure
MAAR OOK:
Verstrekken van info aan gerechtelijke en
, administratieve overheden
Coherent beleid: alternatieve wijzen van
conflicthantering en sanctionering
Uitvoeren en opvolgen van elektronisch toezicht
DOELSTELLINGEN Actieve bijdrage tot humaan en toegankelijk justitie
Efficiëntie en effectiviteit van justitie verbeteren
Bevorderen van rechtvaardigheid
Verminderen van recidive
Herstellen van schade
Ondersteunen van slachtoffers
DILEMMA’S Balans tussen begeleiding van daders en
bescherming van slachtoffers
Omgaan met ethische kwesties binnen strafrechtelijk
systeem
Werken met complexe en kwetsbare doelgroepen
De opdrachten van justitie-assistenten zijn verdeeld in 4 categorieën:
1. EERSTELIJNSWERKING (TELEFONISCH OF GESPREK)
Justitie assistent:
- Vragen over materies eigen aan de werking van het justitiehuis
- Verwijzing naar gespecialiseerde diensten
2. BURGERRECHTELIJKE OPDRACHTEN (IN OPDRACHT VAN FAMILIERECHTBANK)
Sociale studie naar:
- De leefsituatie
- Opvangmogelijkheden
- Opvoedingsbekwaamheid van beide ouders mbt minderjarigen
Opdrachtgevers:
- Hof van Beroep - familiekamer
- Familierechtbank
, - Internationale sociale dienst
Dit kan zijn in kader van: ouderlijk gezag, verblijfsregeling, omgangsrecht, grootoudercontact, adoptie, huwelijk
minderjarigen…
Inhoudelijk methodologisch kader:
- Belang van het kind staat centraal
- Bemiddelende houding
- Toekomstgericht werken
3. SLACHTOFFERONTHAAL
4. STRAFRECHTELIJKE OPDRACHTEN
SOCIAAL WERK VOOR SLACHTOFFERS
FUNDAMENTELE RECHTEN VAN SLACHTOFFERS
Er bestaan 7 fundamentele rechten van slachtoffers:
1. Recht op respect en erkenning (door alle politionele, justitiële en dienstverlenende diensten)
2. Recht op het krijgen van informatie (bv. gerechtelijke procedure, schadevergoeding of hulp)
3. Recht op het geven van informatie (bv. aan justitie en verzekering)
4. Recht op juridische bijstand (door bv. een raadsman)
5. Recht op herstel
6. Recht op bescherming en privacy (bescherming door politiediensten bijvoorbeeld)
7. Recht op hulp (integraal deel van recht op herstel bv. door politiediensten of paramedische diensten)
WEBSITE SLACHTOFFERONTHAAL – ZORG
FUNCTIE Biedt info en ondersteuning aan slachtoffers van
misdrijven
WERKGEVER Vlaamse Overheid
REGELGEVENDE OVERHEID Vlaamse Overheid
BELANGRIJKSTE TAKEN Het verstrekken van info en advies aan slachtoffers
Doorverwijzen naar gespecialiseerde hulpverlening
Bieden van psychosociale ondersteuning aan
slachtoffers
DOELSTELLINGEN Het verbeteren van de rechten en het welzijn van
slachtoffers
Bevorderen van herstel en veerkracht
DILEMMA’S Omgaan met gevoeligheid en impact van
traumatische ervaringen
Waarborgen van privacy en vertrouwelijkheid
Ondersteunen van slachtoffers bij het navigeren
