Samenvatting nw hoofdstuk 6: De nieren
Bij de stofwisseling ontstaan onvermijdelijk afvalstoffen.
Het lichaam kan ook onbruikbare of zelfs schadelijke stoffen opnemen.
Te grote hoeveelheid nuttige stoffen => nadelig werken
Afvalstoffen
Onbruikbare schadelijke stoffen moeten continu uit het bloed worden verwijderd.
Overbodige nuttige stoffen
Hiervoor heb je uitscheidingsorganen nodig.
Nieren => belangrijk uitscheidingsorganen => maar ze vervullen ook nog andere taken
Controle van het bloed
Lymfe
Weefselvocht.
Hierbij zorgen de nieren voor:
Het constant houden van het vochtgehalte
De juiste concentratie aan opgeloste stoffen behouden
Het evenwicht tussen zuren en basen behouden.
1
, 1. Bouw van de nier
1.1 macroscopische bouw
De 2 nieren liggen hoog in de buikholte naast de wervelkolom.
De boonvormige organen worden op hun plaats gehouden door een laagje vetweefsel.
De nierschors => is de buitenste laag => heeft een korrelig uitzicht
Niermerg => ligt onder de nierschors => heeft een gestreept uitzicht
De niermerg(het gestreepte weefsel) ligt in groepjes => de mergpiramiden.
In het midden van de nier is er een holte => het nierbekken => hier word het gevormde urine
verzameld => om via de urineleider naar de urineblaas te worden afgevoerd.
Aan de holle zijde van de nier zitten ook de nierslagader en nierader vast.
1.2 Microscopische bouw
De nierschors bevat ongeveer een miljoen nierlichaampjes of nefronen.
Nierlichaampjes => bestaat microscopisch uit het lichaampje van Malpighi, met daaraan vast
een systeem van buisjes.
Lichaampje van Malpighi => liggen in de nierschors => zijn microscopische te zien als rode
puntjes in de nierschors.
Verzamelbuisjes => liggen in het niermerg.
Het lichaam bestaat uit een dubbelwandige beker => het kapsel van Bouwman => met
binnenin een netwerk van haarvaten, de glomerulus.
Vanuit het kapsel vertrekt het eerste gekronkelde kanaaltje, dat omgeven is met haarvaten
en een grote lus => de lis van Henle.
Voorbij dat haarvatennetwerk heb je het tweede gekronkelde kanaaltje => En dit mond uit in
het verzamelbuisje waarop ook andere nierlichaampjes zijn aangesloten.
De verzamelbuisjes monden uit in het nierbekken.
De gekronkelde kanaaltjes en de verzamelbuisjes liggen in het niermerg, waardoor dat een
gestreept uitzicht heeft.
2. Werking van de nier.
De werking van de nierlichaampjes bestaat uit 3 stappen:
Filtratie
Resorptie
Secretie
2
Bij de stofwisseling ontstaan onvermijdelijk afvalstoffen.
Het lichaam kan ook onbruikbare of zelfs schadelijke stoffen opnemen.
Te grote hoeveelheid nuttige stoffen => nadelig werken
Afvalstoffen
Onbruikbare schadelijke stoffen moeten continu uit het bloed worden verwijderd.
Overbodige nuttige stoffen
Hiervoor heb je uitscheidingsorganen nodig.
Nieren => belangrijk uitscheidingsorganen => maar ze vervullen ook nog andere taken
Controle van het bloed
Lymfe
Weefselvocht.
Hierbij zorgen de nieren voor:
Het constant houden van het vochtgehalte
De juiste concentratie aan opgeloste stoffen behouden
Het evenwicht tussen zuren en basen behouden.
1
, 1. Bouw van de nier
1.1 macroscopische bouw
De 2 nieren liggen hoog in de buikholte naast de wervelkolom.
De boonvormige organen worden op hun plaats gehouden door een laagje vetweefsel.
De nierschors => is de buitenste laag => heeft een korrelig uitzicht
Niermerg => ligt onder de nierschors => heeft een gestreept uitzicht
De niermerg(het gestreepte weefsel) ligt in groepjes => de mergpiramiden.
In het midden van de nier is er een holte => het nierbekken => hier word het gevormde urine
verzameld => om via de urineleider naar de urineblaas te worden afgevoerd.
Aan de holle zijde van de nier zitten ook de nierslagader en nierader vast.
1.2 Microscopische bouw
De nierschors bevat ongeveer een miljoen nierlichaampjes of nefronen.
Nierlichaampjes => bestaat microscopisch uit het lichaampje van Malpighi, met daaraan vast
een systeem van buisjes.
Lichaampje van Malpighi => liggen in de nierschors => zijn microscopische te zien als rode
puntjes in de nierschors.
Verzamelbuisjes => liggen in het niermerg.
Het lichaam bestaat uit een dubbelwandige beker => het kapsel van Bouwman => met
binnenin een netwerk van haarvaten, de glomerulus.
Vanuit het kapsel vertrekt het eerste gekronkelde kanaaltje, dat omgeven is met haarvaten
en een grote lus => de lis van Henle.
Voorbij dat haarvatennetwerk heb je het tweede gekronkelde kanaaltje => En dit mond uit in
het verzamelbuisje waarop ook andere nierlichaampjes zijn aangesloten.
De verzamelbuisjes monden uit in het nierbekken.
De gekronkelde kanaaltjes en de verzamelbuisjes liggen in het niermerg, waardoor dat een
gestreept uitzicht heeft.
2. Werking van de nier.
De werking van de nierlichaampjes bestaat uit 3 stappen:
Filtratie
Resorptie
Secretie
2
