BASIS DOUANE: ALGEMEEN KADER EN BEGRIPPEN
1. Douanebeleid in Europa
1.1. Douane-unie
- Europese unie = douane-unie
- Economische samenwerking tussen 27 lidstaten zonder interne grenzen
- Vrij verkeer van goederen binnen de interne markt v/d Gemeenschap,
dit wil zeggen:
- Geen onderlinge rechten bij invoer
- Geen douaneformaliteiten en goederencontroles bij intern verkeer
- Gemeenschappelijk douanetarief (alle lidstaten zelfde tarief) en
handelspolitieke maatregelen (vb: landbouwheffingen en
antidumpingsrechten) (Europese verordening (directe werking))
- Bij invoer: naast invoerrechten nog BTW (BTW-richtlijn) en
accijnzen (≠ tarieven!)
- EU en Turkije vormen douane-unie voor industriële producten en
enkele verwerkte landbouwproducten
1.2. Vrijhandelszone
- Economische samenwerking tussen verschillende landen
- Verschillen met douane-unie:
- Eigen handelspolitiek / land
- Eigen invoerrechten tov niet-leden handelszone
- Geen invoerrechten en handelsbeperkingen voor goederen van
oorsprong (= gemaakt in 1 land of er toereikende be- of verwerking
gehad) tenzij afspraken
- Douane-formaliteiten vereist
- Vrijhandelszones binnen Europa:
- EVA landen (Europese Vrijhandels Associatie)
Zwitserland, Liechtenstein, Noorwegen en IJsland
- EVA landen (behalve Zwitserland) en EU ≈ EER
(Europese Economische Ruimte)
- Vrijhandelszones buiten Europa:
- ASEAN (Zuidoost Aziatische landen), NAFTA,…
1
, Toepassing: Invoerrechten verschuldigd? Reden?
- Invoer van goederen uit Noorwegen in België. De goederen werden destijds
vanuit de US in Noorwegen ingevoerd met betaling van invoerrechten; de
goederen hebben geen toereikende bewerking ondergaan in Noorwegen.
- Noorwegen behoort niet tot EU, wel tot EVA dus vrijhandelszone
EER, dus normaal gezien geen invoerrechten voor
goederen van oorsprong.
- Invoerrechten waren betaald bij binnenkomst in Noorwegen, dus de
goederen mogen vrij verhandeld worden in Noorwegen.
- De goederen blijven van oorsprong van US!
→ Invoerrechten bij binnenkomst in EU
- Import van vlees uit Groot-Brittannië / Noord-Ierland* / Rusland
* Zie nieuw art 1 §3 bis en Ierland / Noord-Ierland Protocol
2. Internationale instellingen mbt douanebeleid
WHO = Wereld Handels Organisatie:
(WTO = World Trade Association)
→ vrije wereldhandel
OESO = Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling:
→ liberalisering wereldhandel + prognoses ontwikkeling wereldeconomie
WDO = Wereld Douane Organisatie:
→ nomenclatuur + douanewaarde v/d goederen
3. Europese integratie
Wetgeving van de EU:
- Verordeningen
bindend in al hun onderdelen voor elke LS
- Beschikkingen
bindend in al hun onderdelen voor degenen tot wie ze uitdrukkelijk gericht zijn
vb: UCC mogelijkheid BTI (bindende inlichting inzake tarief) of
BOI (bindende inlichting inzake oorsprong)
- Richtlijnen
bindend tav te bereiken resultaat voor LS voor wie ze bestemd zijn (LS
bepaalt zelf uitvoeringsmaatregelen)
- Aanbevelingen en adviezen
niet bindend
→ Douanewetboek van de Unie (DWU) of Union Customs Code (UCC)
2
,4. Europese Unie
Douanegebied ≠ BTW gebied ≠ accijnsgebied EU
EU lidstaten 2021:
België Hongarije Oostenrijk
Bulgarije Ierland Polen
Cyprus Italië Portugal
Denemarken Kroatië Roemenië
Duitsland Letland Slovenië
Estland Litouwen Slowakije
Finland Luxemburg Spanje
Frankrijk Malta Tsjechië
Griekenland Nederland Zweden
Uitzonderingsgebieden:
Äland Ceuta Livigno
Andorra DOM Meer van Lugano
Berg Athos Eiland Man Melilla
Büsingen Gibraltar Monaco
Campione D’italia Helgoland San Marino
Canarische eilanden Kanaaleilanden
3
, Oefening: Wat moet er betaald worden wanneer goederen naar België
komen (invoerrechten/BTW/accijnzen):
- Druiven van Italië?
Geen invoerrechten, geen BTW op invoer maar ICV
- Citroenen van Martinique (Frans overzees gebied)?
Niet Frankrijk voor BTW, wel voor douane
→ geen invoerrechten, wel BTW op invoer
- Luxe uurwerken van Monaco?
Wel Frankrijk voor BTW, ook deel van douanegebied
→ geen invoerrechten, wel ICV
- Rum van Tenerife (Canarisch eiland)?
Niet Spanje voor BTW, wel voor douane
→ geen invoerrechten, wel BTW op invoer en accijnzen
5. Belgische administratie der douane en accijnzen
5.1. Algemene situering
Algemene Administraties FOD Financiën:
- Algemene administratie van de fiscaliteit – AA Fisc (controlecentra btw, venb,
pb, rechtspersonenbelasting,...)
- Algemene administratie van Inning en invordering (alle ontvangkantoren)
- Algemene administratie der douane en accijnzen:
taken (AAD&A) zie infra
- Bijzondere belastinginspectie (BBI)
- Patrimonium-documentatie (registratie en domeinen)
- Thesaurie (beheer budget en begroting)
5.2. Opdrachten van de douane
5.2.1. Eigen opdrachten
Innen van invoerrechten en belastingen van gelijke werking
Doel:
- Inkomsten EU
- Bescherming markt
4
1. Douanebeleid in Europa
1.1. Douane-unie
- Europese unie = douane-unie
- Economische samenwerking tussen 27 lidstaten zonder interne grenzen
- Vrij verkeer van goederen binnen de interne markt v/d Gemeenschap,
dit wil zeggen:
- Geen onderlinge rechten bij invoer
- Geen douaneformaliteiten en goederencontroles bij intern verkeer
- Gemeenschappelijk douanetarief (alle lidstaten zelfde tarief) en
handelspolitieke maatregelen (vb: landbouwheffingen en
antidumpingsrechten) (Europese verordening (directe werking))
- Bij invoer: naast invoerrechten nog BTW (BTW-richtlijn) en
accijnzen (≠ tarieven!)
- EU en Turkije vormen douane-unie voor industriële producten en
enkele verwerkte landbouwproducten
1.2. Vrijhandelszone
- Economische samenwerking tussen verschillende landen
- Verschillen met douane-unie:
- Eigen handelspolitiek / land
- Eigen invoerrechten tov niet-leden handelszone
- Geen invoerrechten en handelsbeperkingen voor goederen van
oorsprong (= gemaakt in 1 land of er toereikende be- of verwerking
gehad) tenzij afspraken
- Douane-formaliteiten vereist
- Vrijhandelszones binnen Europa:
- EVA landen (Europese Vrijhandels Associatie)
Zwitserland, Liechtenstein, Noorwegen en IJsland
- EVA landen (behalve Zwitserland) en EU ≈ EER
(Europese Economische Ruimte)
- Vrijhandelszones buiten Europa:
- ASEAN (Zuidoost Aziatische landen), NAFTA,…
1
, Toepassing: Invoerrechten verschuldigd? Reden?
- Invoer van goederen uit Noorwegen in België. De goederen werden destijds
vanuit de US in Noorwegen ingevoerd met betaling van invoerrechten; de
goederen hebben geen toereikende bewerking ondergaan in Noorwegen.
- Noorwegen behoort niet tot EU, wel tot EVA dus vrijhandelszone
EER, dus normaal gezien geen invoerrechten voor
goederen van oorsprong.
- Invoerrechten waren betaald bij binnenkomst in Noorwegen, dus de
goederen mogen vrij verhandeld worden in Noorwegen.
- De goederen blijven van oorsprong van US!
→ Invoerrechten bij binnenkomst in EU
- Import van vlees uit Groot-Brittannië / Noord-Ierland* / Rusland
* Zie nieuw art 1 §3 bis en Ierland / Noord-Ierland Protocol
2. Internationale instellingen mbt douanebeleid
WHO = Wereld Handels Organisatie:
(WTO = World Trade Association)
→ vrije wereldhandel
OESO = Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling:
→ liberalisering wereldhandel + prognoses ontwikkeling wereldeconomie
WDO = Wereld Douane Organisatie:
→ nomenclatuur + douanewaarde v/d goederen
3. Europese integratie
Wetgeving van de EU:
- Verordeningen
bindend in al hun onderdelen voor elke LS
- Beschikkingen
bindend in al hun onderdelen voor degenen tot wie ze uitdrukkelijk gericht zijn
vb: UCC mogelijkheid BTI (bindende inlichting inzake tarief) of
BOI (bindende inlichting inzake oorsprong)
- Richtlijnen
bindend tav te bereiken resultaat voor LS voor wie ze bestemd zijn (LS
bepaalt zelf uitvoeringsmaatregelen)
- Aanbevelingen en adviezen
niet bindend
→ Douanewetboek van de Unie (DWU) of Union Customs Code (UCC)
2
,4. Europese Unie
Douanegebied ≠ BTW gebied ≠ accijnsgebied EU
EU lidstaten 2021:
België Hongarije Oostenrijk
Bulgarije Ierland Polen
Cyprus Italië Portugal
Denemarken Kroatië Roemenië
Duitsland Letland Slovenië
Estland Litouwen Slowakije
Finland Luxemburg Spanje
Frankrijk Malta Tsjechië
Griekenland Nederland Zweden
Uitzonderingsgebieden:
Äland Ceuta Livigno
Andorra DOM Meer van Lugano
Berg Athos Eiland Man Melilla
Büsingen Gibraltar Monaco
Campione D’italia Helgoland San Marino
Canarische eilanden Kanaaleilanden
3
, Oefening: Wat moet er betaald worden wanneer goederen naar België
komen (invoerrechten/BTW/accijnzen):
- Druiven van Italië?
Geen invoerrechten, geen BTW op invoer maar ICV
- Citroenen van Martinique (Frans overzees gebied)?
Niet Frankrijk voor BTW, wel voor douane
→ geen invoerrechten, wel BTW op invoer
- Luxe uurwerken van Monaco?
Wel Frankrijk voor BTW, ook deel van douanegebied
→ geen invoerrechten, wel ICV
- Rum van Tenerife (Canarisch eiland)?
Niet Spanje voor BTW, wel voor douane
→ geen invoerrechten, wel BTW op invoer en accijnzen
5. Belgische administratie der douane en accijnzen
5.1. Algemene situering
Algemene Administraties FOD Financiën:
- Algemene administratie van de fiscaliteit – AA Fisc (controlecentra btw, venb,
pb, rechtspersonenbelasting,...)
- Algemene administratie van Inning en invordering (alle ontvangkantoren)
- Algemene administratie der douane en accijnzen:
taken (AAD&A) zie infra
- Bijzondere belastinginspectie (BBI)
- Patrimonium-documentatie (registratie en domeinen)
- Thesaurie (beheer budget en begroting)
5.2. Opdrachten van de douane
5.2.1. Eigen opdrachten
Innen van invoerrechten en belastingen van gelijke werking
Doel:
- Inkomsten EU
- Bescherming markt
4
