Hoofdstuk 2 kenmerken van een systeem
Een systeembenadering is een manier om naar sociale systemen, zoals gezinnen, leefgroepen,
organisaties en andere groeperingen te kijken. Deze groeperingen zijn zeer divers en toch voldoen ze
aan een aantal wetmatigheden en aan bepaalde kenmerken.
Deze wetmatigheden liggen vooral op vlak van communicatie of interactie binnen systemen. Bij deze
kenmerken en wetmatigheden willen we dan ook in de eerste instantie stilstaan. We bieden op die
manier een kader aan van waaruit we de cursus kunnen begrijpen.
Een systeem is een samenstel van elementen dat als geheel functioneert door onderlinge
afhankelijkheid van de elementen en die voor de betrokken elementen functies vervult.
Wat is een systeem: verzameling van elementen / dat als geheel functioneert / door onderlinge
afhankelijkheid van de verschillende elementen / en die voor de betrokken elementen bepaalde
functies vervult.
Systeembenadering = manier om naar sociale systemen te kijken. Deze systemen zijn heel divers, toch
vinden we er wetmatigheden in terug en ook een aantal kenmerken.
2.1 Een systeem van mensen is een open systeem.
Een systeem staat in voortdurende wisselwerking met zijn omgeving. Levende
wezens behoren tot een open systeem. Bij de schematische voorstelling van een
systeem gebruiken we een cirkel waarvan de lijn een stippellijn is. Elk
systeem maakt deel uit van een ander systeem. Het overkoepelende systeem
wordt het supra-systeem genoemd. Elk systeem heeft zijn componenten of
subsystemen.
Voorbeeld: een ouderpaar heeft twee kinderen. Beiden zijn gehuwd en hebben kinderen. Het supra
systeem is hier de familie. De kinderen uit een relatie vormen, wanneer ze elk hun eigen weg gaan,
een eigen gezinssysteem. Binnen elk van deze systemen is er een subsysteem ouders en een
subsysteem kinderen.
Belangrijk om te weten is dat alles wat we leren in verband met wetmatigheden, eigenschappen en
organisatie van systemen ook geldt voor subsystemen.
2.2 kenmerken
2.2.1 totaliteit of niet-optelbaarheid.
Een systeem is meer dan de som van zijn delen. Het geheel is meer
dan een som van delen. Dat betekent dat het geheel kenmerken heeft
die geen enkel van de individuele elementen heeft, maar die pas tot
stand komt door de elementen samen te leggen in hun onderlinge
relaties.
2.2.2 interafhankelijkheid
Binnen systemen zijn de delen afhankelijk van elkaar, alles hangt met alles samen.
Veranderingen in systemen hebben daardoor een eigen karakter. Als er in een
systeem iets verandert komt het hele systeem in beweging.
Verandering in een deel van het systeem heeft een weerslag op het gehele systeem én zal ook
veranderingen teweegbrengen en in alle andere delen van het systeem.
- Het systeem bepaalt in grote mate het gedrag van elk individu.
Een systeembenadering is een manier om naar sociale systemen, zoals gezinnen, leefgroepen,
organisaties en andere groeperingen te kijken. Deze groeperingen zijn zeer divers en toch voldoen ze
aan een aantal wetmatigheden en aan bepaalde kenmerken.
Deze wetmatigheden liggen vooral op vlak van communicatie of interactie binnen systemen. Bij deze
kenmerken en wetmatigheden willen we dan ook in de eerste instantie stilstaan. We bieden op die
manier een kader aan van waaruit we de cursus kunnen begrijpen.
Een systeem is een samenstel van elementen dat als geheel functioneert door onderlinge
afhankelijkheid van de elementen en die voor de betrokken elementen functies vervult.
Wat is een systeem: verzameling van elementen / dat als geheel functioneert / door onderlinge
afhankelijkheid van de verschillende elementen / en die voor de betrokken elementen bepaalde
functies vervult.
Systeembenadering = manier om naar sociale systemen te kijken. Deze systemen zijn heel divers, toch
vinden we er wetmatigheden in terug en ook een aantal kenmerken.
2.1 Een systeem van mensen is een open systeem.
Een systeem staat in voortdurende wisselwerking met zijn omgeving. Levende
wezens behoren tot een open systeem. Bij de schematische voorstelling van een
systeem gebruiken we een cirkel waarvan de lijn een stippellijn is. Elk
systeem maakt deel uit van een ander systeem. Het overkoepelende systeem
wordt het supra-systeem genoemd. Elk systeem heeft zijn componenten of
subsystemen.
Voorbeeld: een ouderpaar heeft twee kinderen. Beiden zijn gehuwd en hebben kinderen. Het supra
systeem is hier de familie. De kinderen uit een relatie vormen, wanneer ze elk hun eigen weg gaan,
een eigen gezinssysteem. Binnen elk van deze systemen is er een subsysteem ouders en een
subsysteem kinderen.
Belangrijk om te weten is dat alles wat we leren in verband met wetmatigheden, eigenschappen en
organisatie van systemen ook geldt voor subsystemen.
2.2 kenmerken
2.2.1 totaliteit of niet-optelbaarheid.
Een systeem is meer dan de som van zijn delen. Het geheel is meer
dan een som van delen. Dat betekent dat het geheel kenmerken heeft
die geen enkel van de individuele elementen heeft, maar die pas tot
stand komt door de elementen samen te leggen in hun onderlinge
relaties.
2.2.2 interafhankelijkheid
Binnen systemen zijn de delen afhankelijk van elkaar, alles hangt met alles samen.
Veranderingen in systemen hebben daardoor een eigen karakter. Als er in een
systeem iets verandert komt het hele systeem in beweging.
Verandering in een deel van het systeem heeft een weerslag op het gehele systeem én zal ook
veranderingen teweegbrengen en in alle andere delen van het systeem.
- Het systeem bepaalt in grote mate het gedrag van elk individu.
