Inhoudsopgave
H1: Individu en organisatie.....................................................................................................................6
Interne motivatie................................................................................................................................6
Maslow...........................................................................................................................................6
Alderfer...........................................................................................................................................6
McCelland.......................................................................................................................................6
Externe motivatie...............................................................................................................................6
Trial and error.................................................................................................................................6
Skinner............................................................................................................................................6
Betekenisgeving..................................................................................................................................7
Vroom.............................................................................................................................................7
Andere persoonlijke kenmerken: rol in het werk...............................................................................7
Competenties.................................................................................................................................8
Persoonlijkheid – The Big Five........................................................................................................8
Attitudes – ASE-model....................................................................................................................9
Houding mensen t.o.v. het werk........................................................................................................9
Veranderende relatie individu en organisatie..................................................................................10
Het nieuwe werken (HNW)...............................................................................................................10
Het Nieuwe Werken (HNW) – voordelen......................................................................................11
Het Nieuwe Werken (HNW) – nadelen.........................................................................................11
Het Nieuwe Werken (HNW) – gevolgen voor de medewerkers....................................................11
Het Nieuwe Werken (HNW) – vraagstukken of dilemma’s voor leidinggevenden........................11
Het Nieuwe Werken (HNW) – gevolgen voor het managen van personeel..................................12
H2: Inpassen en motiveren...................................................................................................................13
Werving & Selectie...........................................................................................................................13
Werving........................................................................................................................................13
Selectie.........................................................................................................................................14
Werving & Selectie - trends 2023.....................................................................................................15
Employability....................................................................................................................................15
Inpassen............................................................................................................................................16
Onboarding.......................................................................................................................................16
Methoden van inpassen...................................................................................................................17
Motiveren.........................................................................................................................................17
, Motivatie en werk............................................................................................................................18
Motivatie en individu........................................................................................................................19
Effecten van motiveren....................................................................................................................19
Binden (én boeien!) – Employability.................................................................................................20
Employer Brand / Werkgeversmerk.................................................................................................20
Exitgesprek.......................................................................................................................................20
H3: Groepen in organisaties.................................................................................................................21
Wat is een groep?.............................................................................................................................21
Soorten groepen...............................................................................................................................22
Functies van groepen.......................................................................................................................22
Sociale beïnvloeding in groepen.......................................................................................................23
invloed op conformiteit....................................................................................................................23
Fasen in de groepsontwikkeling.......................................................................................................23
Fasen in de groepsontwikkeling – Tuckman....................................................................................24
Structurele kenmerken van groepen................................................................................................24
Affectieve relaties.............................................................................................................................25
Relaties tussen groepen (afdelingen)...............................................................................................25
Verbeteren van de relaties tussen groepen......................................................................................26
H4: Samenwerking en overleggen in groepen......................................................................................26
Waarom presteren groepen slecht?.................................................................................................26
Meeliftgedrag / Social Loafing..........................................................................................................26
Verbeteren van de groepsprestaties................................................................................................27
Probleem oplossen: groepsaanpak of niet?......................................................................................27
Doelmatig overleggen.......................................................................................................................28
Oorzaken procesverliezen in een overleg.........................................................................................28
Groepsdenken / Groupthink.............................................................................................................29
Verbeteren van het overleg in groepen............................................................................................29
Structurering van het overleg – fasenmodel....................................................................................30
Samenwerken en overleggen in zelfsturende teams........................................................................30
Overleggen in virtuele teams – probleem........................................................................................31
H5: Communicatie in de organisatie.....................................................................................................32
Wat is communicatie?......................................................................................................................32
Vormen van communicatie...............................................................................................................32
Vormen van non-verbale communicatie..........................................................................................32
Hoe verloopt het communicatieproces?..........................................................................................32
Stappen in het communicatieproces................................................................................................33
, Aspecten van communicatie.............................................................................................................33
Formele versus informele communicatie.........................................................................................33
Formele communicatie – tekorten...................................................................................................34
Informele communicatie..................................................................................................................34
Belemmeringen in de communicatie................................................................................................34
Verbeteren van de communicatie....................................................................................................35
H6: Macht en leiding............................................................................................................................36
Hoe werkt macht?............................................................................................................................36
Machtsmiddelen...............................................................................................................................36
Positiegebonden machtsmiddelen...................................................................................................37
Persoonsgebonden machtsmiddelen...............................................................................................37
Vormen van machtsgebruik..............................................................................................................37
Stijlen van leidinggeven....................................................................................................................38
Hoe geef je nou effectief leiding?.....................................................................................................38
Leiderschap en persoonskenmerken................................................................................................38
Leiderschap en situatie – Fiedler......................................................................................................39
Leiderschap en situatie – Hersey & Blanchard..................................................................................39
Verbeteren van leidinggeven............................................................................................................40
Transactioneel versus transformationeel leiderschap......................................................................40
Coachend leiderschap......................................................................................................................41
H7: Organisatiestructuur......................................................................................................................42
Aanbrengen van structuur - WAAROM?...........................................................................................42
Aanbrengen van een structuur – HOE?............................................................................................42
Verdelen van werkzaamheden.........................................................................................................42
Functionele indeling.........................................................................................................................43
Afstemmen van werkzaamheden.....................................................................................................44
Groeperen van werkzaamheden......................................................................................................45
Bevoegdheden en onderlinge verhoudingen....................................................................................46
Communicatiekanalen ontwerpen...................................................................................................48
Organische en mechanistische structuur..........................................................................................48
Ontwikkelingen in structurele vormgeving.......................................................................................49
uitdaging voor het management!.....................................................................................................49
H8: Organisatiecultuur.........................................................................................................................50
Drie modellen om naar typen organisatiecultuur te kijken..............................................................50
Harrison (1972) & Handy (2009)...................................................................................................50
Deal & Kennedy (1982).................................................................................................................50
, Kets de Vries & Miller (1984)........................................................................................................50
Wanneer is welke cultuur nou effectief?..........................................................................................51
Vaststellen en analyseren van de cultuur.........................................................................................51
Hoe ontstaat een cultuur?................................................................................................................52
Overdragen en instandhouden van een organisatiecultuur.............................................................52
Organisatiecultuur en nationaliteit...................................................................................................53
Organisatiecultuur en nationaliteit – Acceptatie van machtsafstand (groot – klein)....................53
Organisatiecultuur en nationaliteit – Individualisme versus Collectivisme...................................53
Organisatiecultuur en nationaliteit – Masculiniteit versus Feminiteit..........................................54
Organisatiecultuur en nationaliteit – Vermijding van onzekerheid (sterk – zwak).......................54
Veranderen van een organisatiecultuur…?.......................................................................................54
H9: Besluitvorming in organisatie.........................................................................................................55
Kenmerken van problemen..............................................................................................................55
Dimensies die meespelen.................................................................................................................55
Typen problemen en hun kernmerken.............................................................................................55
Gebieden van besluitvorming...........................................................................................................56
Strategische besluitvorming.............................................................................................................56
Organisatorische besluitvorming......................................................................................................57
Operationele besluitvorming............................................................................................................57
Kenmerken van besluitvorming........................................................................................................57
Problemen in de besluitvorming......................................................................................................58
Aard van de problematiek................................................................................................................58
Aard van de beslissers......................................................................................................................58
Aard van de organisatie....................................................................................................................58
Belemmeringen in de besluitvorming...............................................................................................59
Hoe merk je nou die belemmeringen in de besluitvorming?............................................................59
Besluitvormingsmodellen.................................................................................................................59
Besluitvormingsmodellen – rationeel proces...............................................................................60
Besluitvormingsmodellen – beperkt-rationeel proces..................................................................60
Besluitvormingsmodellen – vuilnisvatmodel................................................................................60
Besluitvormingsmodellen – politiek proces..................................................................................61
Besluitvormingsmodellen – ongemerkte controle........................................................................61
Model voor strategieformulering.....................................................................................................62
H10: Stress en conflicten......................................................................................................................63
Stress en de oorzaken ervan…..........................................................................................................63
Stressreacties....................................................................................................................................63