Samenvatting Personen- en familierecht - 2e semester - 2e jaar VIVES

Personen- en familierecht
samenvatting
Inleiding
Wat bepaalt onze plek in de maatschappij?
 Getrouwd zijn of niet
 Geboorteakte (waar ben je geboren, wie zijn je ouders, wat is geslacht, naam?)


Personen- en familierecht is
 Cultuurgebonden, maatschappij gebonden
Bv. Afghanistan, die hebben geen vrouwenrechten (zij mogen bvb niet naar school)
Bv. Het homohuwelijk, er wordt niet over gesproken in Afghanistan



H1 – Situering
Personenrecht
= Statuut van persoon en positie in maatschappij

Familierecht
= Verhouding met partner, kinderen en verwanten




H2 – Ontwikkelingen en actuele tendensen
1. Familierecht als spiegel van maatschappelijke waarden
 Sterk cultureel gekleurd
 Weerspiegeling van de tijdsgeest
Bv. Tot 1976 hadden vrouwen bepaalde rechten hier niet, zoals nu in Afghanistan

 Vroeger: vetrokken we vanuit traditioneel huwelijk (hoeksteen)
 Nu: meer en meer vrijheid om persoonlijk leven zelf in te vullen
Bv. Trouwen met hetzelfde geslacht, als alleenstaande een kind adopteren




2. Ontwikkelingen
A) Ancien régime
 Huwelijk is sacrament
 Wat God verbonden heeft, zal men niet scheiden
 Echtscheiding was dus verboden
 Man is hoofd van het gezin, had alles te zeggen

B) 19e eeuw tot eerste helft van 20e eeuw
 Trouwen met de handschoen = vrouw was aanwezig, maar er trad iemand anders
op voor de man (Bv. vrouw werd zwanger en man keerde net terug naar front)
 Geen erkenning van buitenhuwelijkse relaties/kinderen (bastaard niet erkend)
 Man heeft hier ook nog altijd alles te zeggen over vrouw, kinderen, etc.

, C) Na de 2e wereldoorlog
 Veranderingen
 Huwelijk niet langer hoeksteen (vrouwen maanden zelf zorgen voor kind)
 Meer scheidingen, minder huwelijken
 Kinderen die geboren werden buiten een huwelijk (samenwonenden)
 Spreken van ouderlijk gezag
 Relaties tussen mannen werden aanvaard (langzamerhand)
 Homo koppels kunnen ook kinderen adopteren
 Ouders die geen kinderen kunnen krijgen, een kind geven
 Zwanger worden via donor



H3 – Bronnen van het personen-en familierecht
Unierecht
 Internationale bron
 Verdrag
 Wanneer ouders elk van andere nationaliteit zijn
 Ene ouder ontvoerd kind naar ander land (dan zijn de verdragen van toepassing)

,Deel 1 – Afstamming
Afd. 1 – Afstamming
 Art. 6, §2 oud BW
= Juridische band tussen ouders en kind waar rechten en verplichtingen uit voortvloeien,
het bepaalt de rechtspositie van persoon in familie en in maatschappij

Juridische afstamming ≠ biologische afstamming

Biologisch ook belangrijk en speelt ook een rol!
Maar er is veel meer dan enkel de biologische band
Soms weten we dat de biologische band niet klopt tussen ouder en kind, maar hebben we
weet van een juridische band

Kind kan slechts van 2 personen afstammen
 Vroeger: MAN & VROUW
 Nu: 2 MANNEN/ 2 VROUWEN
 Gebaseerd op bloedband, maar ook andere elementen spelen een rol (bvb. Intentie)


Bezit van staat!
= Verschillende elementen die samen de afstamming aantonen
Bv. Kind heeft altijd de naam van betrokkenen gedragen
Bv. Betrokkenen heeft kind altijd als zijne behandeld

 Voorwaarden te vinden in artikel 331 nonies, BW
 Rechter oordeelt indien discussie ontstaat (hoelang termijn, hoeveel aspecten nodig)
 Leeftijd kind maakt niet uit indien bezit aanwezig is
 Termijn hangt ook af van hoeveel voorwaarden vervuld en hoelang vervuld.

Bv. Man komt er na 15 jaar achter dat kind niet het zijne is, maar heeft wel al 15 jaar bezit van
staat gegeven. Stel dat het kind nog maar 5 jaar zou zijn i.p.v. 15 verandert dit iets?
 NEE
 Ziekte ook niet

, Afd. 2 – Evoluties in het afstammingsrecht
1. BW
Vroeger verschillende categorieën kinderen
 Wettig kind (voor 1985)
 Natuurlijk kind (geboren buiten huwelijk, koppel woont samen en krijgt kind)
 Overspelig kind (via overspel verwerkt, meeste gevallen overspel door man)
 Bloedschennig kind (geboren na incestueuze relatie)

Discriminatie

2. Arrest Marckx
BOM (bewust ongehuwde moeder)

3. Afstammingswetten 1987 en 2006
1987: discriminatie t.o.v. natuurlijke kinderen gestopt
2006: opnieuw wegwerken van discriminaties (vooral tussen man en vrouw)
 Vroeger was er vaak discriminatie op vlak van erkenning tussen vader en moeder!

4. Wet medisch Begeleide voortplanting 2007
Enorme invloed op afstammingsrecht

5. Wet 5 mei 2014 vaststelling afstamming meemoederszijde
= Echtgenote van moeder, wordt meemoeder (= 2 vrouwen)
Op die manier een juridische ouder

6. Rechtspraak Grondwettelijk Hof
Strijdigheid met art? 10, 11, 22 en 22bis GW
Noodwet in dec 2018: ongrondwettigheden werden weggewerkt
PAS OP: sommige ongrondwettigheden zijn blijven bestaan

7. Toekomst: MEERouderschap
Gaan we in de toekomst naar een MEERouderschap?
Waarom zouden er niet meer mensen ouder kunnen zijn?