Samenvatting creatief agogisch denken
1 Inleiding
1.1 Wat is creatief denken?
1.1.1 Ik ben niet creatief en andere misvattingen
Leerkrachten durven soms ideeën afblokken van kinderen dit hoort niet, moeten we op inzetten
om hiermee anders om te gaan
1.1.2 Denken en denkpatronen
Denken = het verwerken van informatie
Prikkels komen via zintuigen binnen denksysteem verwerkt complexe informatie snel en juist
Denkpatronen zijn clusters van gegevens die we als cluster kunnen herkennen en die we zullen
opslaan als we er succes mee hebben.
Patroon snel ophalen en opnieuw toepassen
Denksysteem stelt ons in staat om via de stabiliteit van snel opgebouwde patronen heel snel te leren
Indien dit niet lukt nieuwe methode
Opbouw ervaring: succesvolle patronen
Na verloop van tijd worden patronen standvastiger. Eenmaal een verbinding is gevormd, wordt deze
verstrekt elke keer als een signaal een spoor volgt.
Ervaring: totaal van de patronen en gewoonten die we hebben opgebouwd in het verleden, zodat we
efficiënt en effectief kunnen handelen in een bepaalde context
Patroondoorbrekend denken wordt soms van nature afgeremd
Weerstand
Stereotypen blijven hierdoor
Creatief denken = een geheel van denkattitudes, denkvaardigheden, denktechnieken en
denkprocessen die de kans op patroondoorbreking, het leggen van nieuwe verbindingen in onze
hersenen vergroten.
1.2 Wat is agogisch denken en handelen?
1.2.1 Agogiek is de leer van de veranderingsprocessen
Agogiek is de leer van het doen veranderen van mensen. Agogiek is de leer van het handelen inzake
veranderingsprocessen.
In agogiek staat het handelen centraal en wordt gezocht naar manieren waarop mensen door middel
van begeleiding hun gedrag via dit handelen kunnen veranderen.
- Objectieve waarneming nodig
- Communicatie nodig
Niet elke methodiek is agogiek MAAR agogiek is wel altijd een methodiek!
1
, Een doelgerichte en systematische werkwijze is een kenmerk van een agogische benadering
Van tevoren nadrukkelijk een doel vastgelegd en een bepaalde systematische werkwijze
Sprake van open en eerlijke beïnvloeding interactie en wederkerigheid
Een agogische benadering houdt in dat je met de ander in gesprek probeert te komen. Je legt contact
en werkt vanuit dit contact aan verandering.
1.2.2 Goed contact is een voorwaarde om agogisch te kunnen werken
Belang van luisteren, aandacht geven, contact maken!
Technieken nodig, vaardigheden, theoretische kaders om bewust doelen te kiezen
1.3 Raakvlakken tussen creatief en agogisch denken
Gaan hand in hand!
Creatief denken: aanleren via stappen
Agogisch denken: gebeurt volgens bewuste stappen
1.3.1 Voorwaarden voor een positief contact in veranderingsprocessen
1) Open staan
2) Belangstelling/ nieuwsgierigheid
3) Open vragen
4) Waarnemen
5) Contact met jezelf
1.3.2 Voorwaarden om vaste denkpatronen te kunnen veranderen
5 manieren om creatief te denken:
1.3.2.1 Creatief waarnemen
We gaan af op onze waarneming om de wereld te verkennen!
We zien niet altijd de objectieve situatie!!
Beelden worden vormgegeven door onze hersenen DUS patronen door onze waarneming
Onze waarneming heeft een directe impact op het denken MAAR soms gebeuren er ook
waarnemingsfouten
- Te snel begrijpen en reageren
- Generaliseren
- Stereotypering
- Halo-effect
- Identificatie
- Projectie
- Persoonlijke norm
2
, Creatief waarnemen is het herkennen van dominanties in de eigen waarneming en het loskomen van
overheersende visies.
1.3.2.2 Uitstel van oordeel
3 niveaus van oordeel:
1) Oordeel 1: gebeurt meestal onbewust
2) Oordeel 2: ik verken het nieuwe idee
3) Oordeel 3: hier ga ik iets mee doen, of niet
Om verstandig met nieuwe ideeën van jezelf of anderen om te gaan zul je dus een genuanceerde
oordeelsvaardigheid dienen te ontwikkelen
Denkactivitetien: openen aanvaarden verkennen oordelen
1.3.2.3 Flexibel associëren
Een associatie met een grote kans van realisatie noemen we een sterke verbinding
Associatie herhalen? Verbreden spoor en versterken
Associaties = verbanden leggen
Verhoogt de efficiëntie van het denken
Hoe zorgen we er voor bij het zoeken naar alternatieve oplossingen minder voor de hand liggende
sporen worden verkend en/of nieuwe verbindingen worden gerealiseerd?
1) Bewust worden vaste associatie
2) Andere denkpiste kiezen dan normaal
a. Dissociatie
3) Iets buiten het onderwerp koppelen aan de denkpiste
a. Resociatie
1.3.2.4 Divergeren
Gezond-verstand-ideeën = eerste ideeën die ons te binnen schieten
Nieuwe invalshoeken? meer ideeën verzinnen
Divergeren!!
Uiteindelijk gaan we ook convergeren = ideeën selecteren uit die veelheid aan ideeën
1.3.2.5 Verbeeldingskracht ontwikkelen
Verbeelden = vermogen zich een voorstelling id geest te maken van iets dat op dat moment niet
fysiek waar te nemen is.
Groot deel herinnering wordt bewaard in beeldtaal holistisch en sneller dan woordtaal
Beelden hebben een hele sterke communicatieve kracht!
3
1 Inleiding
1.1 Wat is creatief denken?
1.1.1 Ik ben niet creatief en andere misvattingen
Leerkrachten durven soms ideeën afblokken van kinderen dit hoort niet, moeten we op inzetten
om hiermee anders om te gaan
1.1.2 Denken en denkpatronen
Denken = het verwerken van informatie
Prikkels komen via zintuigen binnen denksysteem verwerkt complexe informatie snel en juist
Denkpatronen zijn clusters van gegevens die we als cluster kunnen herkennen en die we zullen
opslaan als we er succes mee hebben.
Patroon snel ophalen en opnieuw toepassen
Denksysteem stelt ons in staat om via de stabiliteit van snel opgebouwde patronen heel snel te leren
Indien dit niet lukt nieuwe methode
Opbouw ervaring: succesvolle patronen
Na verloop van tijd worden patronen standvastiger. Eenmaal een verbinding is gevormd, wordt deze
verstrekt elke keer als een signaal een spoor volgt.
Ervaring: totaal van de patronen en gewoonten die we hebben opgebouwd in het verleden, zodat we
efficiënt en effectief kunnen handelen in een bepaalde context
Patroondoorbrekend denken wordt soms van nature afgeremd
Weerstand
Stereotypen blijven hierdoor
Creatief denken = een geheel van denkattitudes, denkvaardigheden, denktechnieken en
denkprocessen die de kans op patroondoorbreking, het leggen van nieuwe verbindingen in onze
hersenen vergroten.
1.2 Wat is agogisch denken en handelen?
1.2.1 Agogiek is de leer van de veranderingsprocessen
Agogiek is de leer van het doen veranderen van mensen. Agogiek is de leer van het handelen inzake
veranderingsprocessen.
In agogiek staat het handelen centraal en wordt gezocht naar manieren waarop mensen door middel
van begeleiding hun gedrag via dit handelen kunnen veranderen.
- Objectieve waarneming nodig
- Communicatie nodig
Niet elke methodiek is agogiek MAAR agogiek is wel altijd een methodiek!
1
, Een doelgerichte en systematische werkwijze is een kenmerk van een agogische benadering
Van tevoren nadrukkelijk een doel vastgelegd en een bepaalde systematische werkwijze
Sprake van open en eerlijke beïnvloeding interactie en wederkerigheid
Een agogische benadering houdt in dat je met de ander in gesprek probeert te komen. Je legt contact
en werkt vanuit dit contact aan verandering.
1.2.2 Goed contact is een voorwaarde om agogisch te kunnen werken
Belang van luisteren, aandacht geven, contact maken!
Technieken nodig, vaardigheden, theoretische kaders om bewust doelen te kiezen
1.3 Raakvlakken tussen creatief en agogisch denken
Gaan hand in hand!
Creatief denken: aanleren via stappen
Agogisch denken: gebeurt volgens bewuste stappen
1.3.1 Voorwaarden voor een positief contact in veranderingsprocessen
1) Open staan
2) Belangstelling/ nieuwsgierigheid
3) Open vragen
4) Waarnemen
5) Contact met jezelf
1.3.2 Voorwaarden om vaste denkpatronen te kunnen veranderen
5 manieren om creatief te denken:
1.3.2.1 Creatief waarnemen
We gaan af op onze waarneming om de wereld te verkennen!
We zien niet altijd de objectieve situatie!!
Beelden worden vormgegeven door onze hersenen DUS patronen door onze waarneming
Onze waarneming heeft een directe impact op het denken MAAR soms gebeuren er ook
waarnemingsfouten
- Te snel begrijpen en reageren
- Generaliseren
- Stereotypering
- Halo-effect
- Identificatie
- Projectie
- Persoonlijke norm
2
, Creatief waarnemen is het herkennen van dominanties in de eigen waarneming en het loskomen van
overheersende visies.
1.3.2.2 Uitstel van oordeel
3 niveaus van oordeel:
1) Oordeel 1: gebeurt meestal onbewust
2) Oordeel 2: ik verken het nieuwe idee
3) Oordeel 3: hier ga ik iets mee doen, of niet
Om verstandig met nieuwe ideeën van jezelf of anderen om te gaan zul je dus een genuanceerde
oordeelsvaardigheid dienen te ontwikkelen
Denkactivitetien: openen aanvaarden verkennen oordelen
1.3.2.3 Flexibel associëren
Een associatie met een grote kans van realisatie noemen we een sterke verbinding
Associatie herhalen? Verbreden spoor en versterken
Associaties = verbanden leggen
Verhoogt de efficiëntie van het denken
Hoe zorgen we er voor bij het zoeken naar alternatieve oplossingen minder voor de hand liggende
sporen worden verkend en/of nieuwe verbindingen worden gerealiseerd?
1) Bewust worden vaste associatie
2) Andere denkpiste kiezen dan normaal
a. Dissociatie
3) Iets buiten het onderwerp koppelen aan de denkpiste
a. Resociatie
1.3.2.4 Divergeren
Gezond-verstand-ideeën = eerste ideeën die ons te binnen schieten
Nieuwe invalshoeken? meer ideeën verzinnen
Divergeren!!
Uiteindelijk gaan we ook convergeren = ideeën selecteren uit die veelheid aan ideeën
1.3.2.5 Verbeeldingskracht ontwikkelen
Verbeelden = vermogen zich een voorstelling id geest te maken van iets dat op dat moment niet
fysiek waar te nemen is.
Groot deel herinnering wordt bewaard in beeldtaal holistisch en sneller dan woordtaal
Beelden hebben een hele sterke communicatieve kracht!
3
