INTERNATIONAAL
STRAFRECHT
Samenvatting 2022-2023
,Inhoud
1. Rechtsmacht.......................................................................................................................................3
1.1 Literatuur......................................................................................................................................3
1.2 Jurisprudentie...............................................................................................................................7
1.3 Praktijk..........................................................................................................................................8
2. Immuniteiten (uitzondering op de rechtsmacht)................................................................................9
1. Literatuur........................................................................................................................................9
2. Jurisprudentie...............................................................................................................................11
3. Praktijk..........................................................................................................................................13
3. Uitlevering........................................................................................................................................16
1. Literatuur......................................................................................................................................16
2. Jurisprudentie...............................................................................................................................19
3. Praktijk..........................................................................................................................................20
4. Ne bis in idem (zelfstudie)................................................................................................................21
1. Literatuur......................................................................................................................................21
2. Jurisprudentie...............................................................................................................................23
5. Mensenrechtenschendingen............................................................................................................27
1. Literatuur......................................................................................................................................27
2. Jurisprudentie...............................................................................................................................28
3. Praktijk..........................................................................................................................................35
6. Overdracht........................................................................................................................................36
1. Literatuur......................................................................................................................................36
2. Jurisprudentie...............................................................................................................................41
3. Praktijk..........................................................................................................................................43
7. Verstek..............................................................................................................................................43
1. Literatuur......................................................................................................................................43
2. Jurisprudentie...............................................................................................................................46
3. Praktijk..........................................................................................................................................48
8. Uniestrafrecht...................................................................................................................................49
1. Literatuur......................................................................................................................................49
2. Jurisprudentie...............................................................................................................................51
3. Praktijk..........................................................................................................................................52
9. Opsporingshulp en kleine rechtshulp...............................................................................................52
1. Literatuur......................................................................................................................................52
2. Jurisprudentie...............................................................................................................................59
1
, 3. Praktijk..........................................................................................................................................63
10. Internationale misdrijven...............................................................................................................64
1. Literatuur......................................................................................................................................64
2. Jurisprudentie...............................................................................................................................70
11. Overlevering...................................................................................................................................77
1. Literatuur......................................................................................................................................77
2. Jurisprudentie...............................................................................................................................85
3. Praktijk..........................................................................................................................................87
2
, 1. Rechtsmacht
1.1 Literatuur
Rechtsmacht = de toepasselijkheid van de strafwet; de bevoegdheid van een gerecht; bevoegdheden
om op te treden in de zin van onderzoek, opsporing, vervolging en berechting; de mogelijkheid om
daadwerkelijk gezag uit te oefenen en de mogelijkheid om gerechtelijke beslissingen ten uitvoer te
leggen.
Afhankelijk van welke rechtsmacht in het geding is en de wijze waarop die rechtsmacht wordt
uitgeoefend moet de vraag worden beantwoord of een inbreuk wordt gemaakt op de soevereiniteit
van een andere staat.
Negatief rechtsmachtconflict: het strafrecht van geen enkele staat op een concreet feit is van
toepassing terwijl het wel beantwoordt aan een nationale delictsomschrijving van een of meerdere
staten.
Positief rechtsmachtsconflict: indien de strafwet van meerdere staten van toepassing is op een
concreet strafbaar feit en de betrokkenen daarbij.
Verbod van terugwerkende kracht geldt voor rechtsmacht. Twee uitzonderingen waarbij met
terugwerkende kracht extraterritoriale rechtsmacht kan worden gevestigd:
- Het verbod van terugwerkende kracht wordt niet geschonden indien met terugwerkende
kracht extraterritoriale rechtsmacht wordt gevestigd over een gedraging die op het
betreffende moment strafbaar was op de plaats waar het werd begaan of naar het recht van
de staat waartoe de verdachte behoort. Onder die omstandigheden heeft de verdachte zijn
gedrag reeds afdoende op de strafbaarstelling kunnen afstemmen, ook al wordt hij nadien in
een vreemde staat vervolgd en wordt het feitencomplex daar wellicht anders gekwalificeerd.
In dat geval is de strafwaardigheid van het feit niet nieuw; nieuw zijn de wettelijke grondslag
voor de vervolgbaarheid en de bevoegd verklaarde rechter.
- Algemene uitzondering waarin art. 7 lid 2 EVRM in voorziet. Het verbod van terugwerkende
kracht staat niet in de weg aan het vestigen van extraterritoriale rechtsmacht indien het
betrekking heeft op een handelen of nalaten dat ten tijde van het handelen of nalaten een
misdrijf was overeenkomstig de algemene rechtsbeginselen die door de beschaafde volkeren
worden erkend.
Kompetenz-Kompetenz: de bevoegdheid rechtsmacht vast te stellen. Uit de soevereiniteit van de
staat vloeit voort dat een staat het recht heeft een strafwet toepasselijk te achten op feiten die
binnen zijn grenzen zijn begaan (interne soevereiniteit). Daarnaast zijn er aanvullingen op het
territorialiteitsbeginsel.
Fundamenten voor rechtsmacht: nationaal belang en internationale solidariteit.
Universele rechtsmacht: nationaal belang. Originaire rechtsmacht, overname is dan niet aan de orde
(verjaring van het feit naar het recht van de staat waar het feit is begaan staat in dat geval ook niet
het overnemen van de strafvervolging in de weg). Grondslagen voor rechtsmacht in het WvSr:
Art. 2 Sr: territorialiteitsbeginsel.
Art. 3 Sr: het vlagbeginsel
Art. 4 Sr: beschermingsbeginsel en universaliteitsbeginsel
Beschermingsbeginsel: het nationaal rechtsgoed/ nationaal belang moet (overwegend) worden
beschermd (of dat van staten/organisaties waarmee NL samenwerkt of aan deelneemt:
uitgebreid beschermingsbeginsel). Delicten tegen de soevereiniteit, alsmede feiten die de
politieke of economische fundamenten van een staat aantasten. Ziet uitsluitend op eigen
3
STRAFRECHT
Samenvatting 2022-2023
,Inhoud
1. Rechtsmacht.......................................................................................................................................3
1.1 Literatuur......................................................................................................................................3
1.2 Jurisprudentie...............................................................................................................................7
1.3 Praktijk..........................................................................................................................................8
2. Immuniteiten (uitzondering op de rechtsmacht)................................................................................9
1. Literatuur........................................................................................................................................9
2. Jurisprudentie...............................................................................................................................11
3. Praktijk..........................................................................................................................................13
3. Uitlevering........................................................................................................................................16
1. Literatuur......................................................................................................................................16
2. Jurisprudentie...............................................................................................................................19
3. Praktijk..........................................................................................................................................20
4. Ne bis in idem (zelfstudie)................................................................................................................21
1. Literatuur......................................................................................................................................21
2. Jurisprudentie...............................................................................................................................23
5. Mensenrechtenschendingen............................................................................................................27
1. Literatuur......................................................................................................................................27
2. Jurisprudentie...............................................................................................................................28
3. Praktijk..........................................................................................................................................35
6. Overdracht........................................................................................................................................36
1. Literatuur......................................................................................................................................36
2. Jurisprudentie...............................................................................................................................41
3. Praktijk..........................................................................................................................................43
7. Verstek..............................................................................................................................................43
1. Literatuur......................................................................................................................................43
2. Jurisprudentie...............................................................................................................................46
3. Praktijk..........................................................................................................................................48
8. Uniestrafrecht...................................................................................................................................49
1. Literatuur......................................................................................................................................49
2. Jurisprudentie...............................................................................................................................51
3. Praktijk..........................................................................................................................................52
9. Opsporingshulp en kleine rechtshulp...............................................................................................52
1. Literatuur......................................................................................................................................52
2. Jurisprudentie...............................................................................................................................59
1
, 3. Praktijk..........................................................................................................................................63
10. Internationale misdrijven...............................................................................................................64
1. Literatuur......................................................................................................................................64
2. Jurisprudentie...............................................................................................................................70
11. Overlevering...................................................................................................................................77
1. Literatuur......................................................................................................................................77
2. Jurisprudentie...............................................................................................................................85
3. Praktijk..........................................................................................................................................87
2
, 1. Rechtsmacht
1.1 Literatuur
Rechtsmacht = de toepasselijkheid van de strafwet; de bevoegdheid van een gerecht; bevoegdheden
om op te treden in de zin van onderzoek, opsporing, vervolging en berechting; de mogelijkheid om
daadwerkelijk gezag uit te oefenen en de mogelijkheid om gerechtelijke beslissingen ten uitvoer te
leggen.
Afhankelijk van welke rechtsmacht in het geding is en de wijze waarop die rechtsmacht wordt
uitgeoefend moet de vraag worden beantwoord of een inbreuk wordt gemaakt op de soevereiniteit
van een andere staat.
Negatief rechtsmachtconflict: het strafrecht van geen enkele staat op een concreet feit is van
toepassing terwijl het wel beantwoordt aan een nationale delictsomschrijving van een of meerdere
staten.
Positief rechtsmachtsconflict: indien de strafwet van meerdere staten van toepassing is op een
concreet strafbaar feit en de betrokkenen daarbij.
Verbod van terugwerkende kracht geldt voor rechtsmacht. Twee uitzonderingen waarbij met
terugwerkende kracht extraterritoriale rechtsmacht kan worden gevestigd:
- Het verbod van terugwerkende kracht wordt niet geschonden indien met terugwerkende
kracht extraterritoriale rechtsmacht wordt gevestigd over een gedraging die op het
betreffende moment strafbaar was op de plaats waar het werd begaan of naar het recht van
de staat waartoe de verdachte behoort. Onder die omstandigheden heeft de verdachte zijn
gedrag reeds afdoende op de strafbaarstelling kunnen afstemmen, ook al wordt hij nadien in
een vreemde staat vervolgd en wordt het feitencomplex daar wellicht anders gekwalificeerd.
In dat geval is de strafwaardigheid van het feit niet nieuw; nieuw zijn de wettelijke grondslag
voor de vervolgbaarheid en de bevoegd verklaarde rechter.
- Algemene uitzondering waarin art. 7 lid 2 EVRM in voorziet. Het verbod van terugwerkende
kracht staat niet in de weg aan het vestigen van extraterritoriale rechtsmacht indien het
betrekking heeft op een handelen of nalaten dat ten tijde van het handelen of nalaten een
misdrijf was overeenkomstig de algemene rechtsbeginselen die door de beschaafde volkeren
worden erkend.
Kompetenz-Kompetenz: de bevoegdheid rechtsmacht vast te stellen. Uit de soevereiniteit van de
staat vloeit voort dat een staat het recht heeft een strafwet toepasselijk te achten op feiten die
binnen zijn grenzen zijn begaan (interne soevereiniteit). Daarnaast zijn er aanvullingen op het
territorialiteitsbeginsel.
Fundamenten voor rechtsmacht: nationaal belang en internationale solidariteit.
Universele rechtsmacht: nationaal belang. Originaire rechtsmacht, overname is dan niet aan de orde
(verjaring van het feit naar het recht van de staat waar het feit is begaan staat in dat geval ook niet
het overnemen van de strafvervolging in de weg). Grondslagen voor rechtsmacht in het WvSr:
Art. 2 Sr: territorialiteitsbeginsel.
Art. 3 Sr: het vlagbeginsel
Art. 4 Sr: beschermingsbeginsel en universaliteitsbeginsel
Beschermingsbeginsel: het nationaal rechtsgoed/ nationaal belang moet (overwegend) worden
beschermd (of dat van staten/organisaties waarmee NL samenwerkt of aan deelneemt:
uitgebreid beschermingsbeginsel). Delicten tegen de soevereiniteit, alsmede feiten die de
politieke of economische fundamenten van een staat aantasten. Ziet uitsluitend op eigen
3
