SAMENVATTING TOPOGRAFISCHE ANATOMIE VD THORAX – FILIP REGA
1) Algemene beschrijving
Thoraxbeschrijving
- Onregelmatige afgeknotte kegel
- Twee openingen
o Apertura thoracalis superior (kleiner)
o Apertura thoracalis inferior (groter) afgesloten met diafragma; diafragma verdeelt
buik in thorax (1/3) en abdomen (2/3)
- Omsloten door thoraxwand
- Thoraxholte
o Linker pleuraholte omgeeft L long
o Rechter pleuraholte omgeeft R long
o Mediastinum tss pleuraholtes; bevat hart, grote vaten, slokdarm, luchtwegen,
belangrijke zenuwen
- Pleura rijkt tot rib10; long komt niet zo laag
Klinische opmerkingen
- Pleura’s zijn volledig gescheiden pleurale aandoening is meestal éénzijdig; tweezijdig kan
ook
- Anterieur komen pleuraholten vrij dicht bij elkaar
o Zeker bij pten met vergroot longvolume (astma of COPD)
o Indien pleuraholten elkaar anterieur raken, dan mogelijkheid bij openen vh sternum
door middellijnsincisie dat pleurholte geopend w
- Toppen vd pleurholten en longen komen meer craniaal dan rib1
o Aandoening in top pleura of long kan gevolgen hebben id hals en omgekeerd
Vb: steekwonde id halsbasis longlaceratie
Vb: plaatsen v catheter id v subclavia long kan aangeprikt wn
pneumothorax
2) Functies
Ademhaling
- Thorax bevat longen en mechanisme (ademhalingsspieren en thoraxwand) om negatieve
druk te ontwikkelen daardoor lucht aanzuigen en terug laten uitademen
- Diafragma beweegt op en neer; ribben bewegen lateraal- en anterieurwaarts
- Posterieur deel vd thoraxwand: rigied
- Lateraal en anterieur deel vd thoraxwand: elastisch, flexibel delen die meest bewegen
tijdens ademhaling
- Intercostalis externi
o O: achter boven
o I: voor onder
o Functie: heffen vd ribben bij inspiratie
1
, - Intercostalis interni
o O: voor boven
o I: achter onder
o Functie: expiratie
Bescherming vitale organen
- Intrathoracale organen: hart, longen
- Abdominale organen: lever, milt, stuk v nieren en maag mogelijk omdat diafragma
koepelvormig is
Doorvoer v structuren
- Belangrijke structuren hals abdomen
o Slokdarm, aorta, ductus thoracicus, n vagus
- Belangrijke structuren hals/abdomen intrathoracale organen
o N phrenicus bilateraal, trachea, vv cavae
Klinische opmerkingen
- Verschillende functies vd thorax vaak gelijktijdig aangetast bij problemen id thorax
o Vb: meerdere ribfracturen L milt kan beschadigd zijn + ademhaling kan
mechanisch bemoeilijkt zijn
o Vb: hart w bij middellijnsincisie benaderd via mediane sternotomie
Indien infectie v mediane sternotomiewonde komt mediastinum open te
liggen
Hierdoor mediastinale structuren nt meer beschermd + ademhaling kan
bemoeilijkt zijn, want kan veel minder intrathoracale druk genereren
3) Aanliggende regio’s
Halsregio
- Apertura thoracalis superior is onderzijde vd hals
- Pleuraholten steken 2cm uit boven rib1 (dus tot id halsbasis)
- Tussen pleuratoppen ligt slokdarm (meer dorsaal), trachea, grote bloedvaten en zenuwen
Bovenste lidmaat
- Toegang tss rib1 en clavicula
- A en v (meer ventraal) subclavia over rib1 naar arm a en v axillaris
o Gescheiden door tuberculum musculi scaleni anterioris op rib1 aanhechting van m
scalenus anterior
- Aan voorzijde m scalenus anterior loopt n phrenicus duikt hier id thoraxholte
Klinische opmerkingen
- V subclavia w veel gebruikt om catheter te plaatsen of om pacemakerleiding op te schuiven
tot ih hart
o Weten dat v meer ventraal ligt dan a
o Dus a subclavia onder clavicula palperen en ventraal daarvan prikken
2
1) Algemene beschrijving
Thoraxbeschrijving
- Onregelmatige afgeknotte kegel
- Twee openingen
o Apertura thoracalis superior (kleiner)
o Apertura thoracalis inferior (groter) afgesloten met diafragma; diafragma verdeelt
buik in thorax (1/3) en abdomen (2/3)
- Omsloten door thoraxwand
- Thoraxholte
o Linker pleuraholte omgeeft L long
o Rechter pleuraholte omgeeft R long
o Mediastinum tss pleuraholtes; bevat hart, grote vaten, slokdarm, luchtwegen,
belangrijke zenuwen
- Pleura rijkt tot rib10; long komt niet zo laag
Klinische opmerkingen
- Pleura’s zijn volledig gescheiden pleurale aandoening is meestal éénzijdig; tweezijdig kan
ook
- Anterieur komen pleuraholten vrij dicht bij elkaar
o Zeker bij pten met vergroot longvolume (astma of COPD)
o Indien pleuraholten elkaar anterieur raken, dan mogelijkheid bij openen vh sternum
door middellijnsincisie dat pleurholte geopend w
- Toppen vd pleurholten en longen komen meer craniaal dan rib1
o Aandoening in top pleura of long kan gevolgen hebben id hals en omgekeerd
Vb: steekwonde id halsbasis longlaceratie
Vb: plaatsen v catheter id v subclavia long kan aangeprikt wn
pneumothorax
2) Functies
Ademhaling
- Thorax bevat longen en mechanisme (ademhalingsspieren en thoraxwand) om negatieve
druk te ontwikkelen daardoor lucht aanzuigen en terug laten uitademen
- Diafragma beweegt op en neer; ribben bewegen lateraal- en anterieurwaarts
- Posterieur deel vd thoraxwand: rigied
- Lateraal en anterieur deel vd thoraxwand: elastisch, flexibel delen die meest bewegen
tijdens ademhaling
- Intercostalis externi
o O: achter boven
o I: voor onder
o Functie: heffen vd ribben bij inspiratie
1
, - Intercostalis interni
o O: voor boven
o I: achter onder
o Functie: expiratie
Bescherming vitale organen
- Intrathoracale organen: hart, longen
- Abdominale organen: lever, milt, stuk v nieren en maag mogelijk omdat diafragma
koepelvormig is
Doorvoer v structuren
- Belangrijke structuren hals abdomen
o Slokdarm, aorta, ductus thoracicus, n vagus
- Belangrijke structuren hals/abdomen intrathoracale organen
o N phrenicus bilateraal, trachea, vv cavae
Klinische opmerkingen
- Verschillende functies vd thorax vaak gelijktijdig aangetast bij problemen id thorax
o Vb: meerdere ribfracturen L milt kan beschadigd zijn + ademhaling kan
mechanisch bemoeilijkt zijn
o Vb: hart w bij middellijnsincisie benaderd via mediane sternotomie
Indien infectie v mediane sternotomiewonde komt mediastinum open te
liggen
Hierdoor mediastinale structuren nt meer beschermd + ademhaling kan
bemoeilijkt zijn, want kan veel minder intrathoracale druk genereren
3) Aanliggende regio’s
Halsregio
- Apertura thoracalis superior is onderzijde vd hals
- Pleuraholten steken 2cm uit boven rib1 (dus tot id halsbasis)
- Tussen pleuratoppen ligt slokdarm (meer dorsaal), trachea, grote bloedvaten en zenuwen
Bovenste lidmaat
- Toegang tss rib1 en clavicula
- A en v (meer ventraal) subclavia over rib1 naar arm a en v axillaris
o Gescheiden door tuberculum musculi scaleni anterioris op rib1 aanhechting van m
scalenus anterior
- Aan voorzijde m scalenus anterior loopt n phrenicus duikt hier id thoraxholte
Klinische opmerkingen
- V subclavia w veel gebruikt om catheter te plaatsen of om pacemakerleiding op te schuiven
tot ih hart
o Weten dat v meer ventraal ligt dan a
o Dus a subclavia onder clavicula palperen en ventraal daarvan prikken
2
