Evolutie van de geosfeer
1 Wat is een geografische streek?
1.1 18 geografische streken in België?
Een geografische streek = gebied die als
afzonderlijk kan beschouwd worden o.b.v het
reliëf, bodemsoort & manier waarop dit de
lokale samenleving beïnvloedt.
Bestuderen van reliëf = belangrijk → 1 vd
belangrijkste factoren die landbouw,
vegetatie & lokale samenleving in het
algemeen
gaan bepalen.
Reliëf komt vooral tot stand door de onophoudelijke werking van de natuurelementen. Regen,
wind, ijs, temperatuurschommelingen, vegetatie, ... zorgen voor verwering.
Verwering = losmaken, afbreken & oplossen van een stuk gesteente.
Door verwering ontstaan er korrels van verschillende grootte. Deze korrels verplaatsen naar
andere plaatsen, ze kunnen tot 10cm of tot 5000km verplaatsen.
Erosie = geheel van verwering, transport & afzetting (of sedimentatie).
Omdat erosie zorgt voor een verandering in het reliëf door krachten van buitenaf spreken we ook
van exogene processen.
Exogene processen = veranderingen in het reliëf door krachten binnenin de aarde.
Endogene processen = processen die zich afspelen binnenin de aardkorst.
Drijvende kracht achter exogene processen = klimaatsveranderingen & endogene processen.
1
, 1.2 Welke vormen van verwering zijn er?
Uitzicht van reliëf wordt bepaald door erosie.
Gevoeligheid van erosie wordt bepaald door geologische eigenschappen vd streek.
1.2.1 Mechanische verwering
Verpulveren, vergruizen of losslaan van een stuk gesteente ter grootte van een korrel.
→ gebeurt door wind, water of ijs.
! De chemische samenstelling van het gesteente blijft ongewijzigd !
Vorstverwering
Ijs zet uit in poreuze gesteenten of in barsten.
Vb. puimsteen, leisteen, kalksteen, …
Hydratatie
Kleimineralen in afzettingsgesteenten kunnen bij regen water opnemen. Kleilagen zijn evenwijdig
met elkaar waardoor deze kunnen zwellen bij opname van water. Zo ontstaan scheuren in het
gesteente
Corrasie
Fragmenten van gesteenten die zijn losgekomen na verwering kunnen tegen elkaar of tegen een
onverweerde rots botsen. Dan worden de fragmenten vergruist of er worden nieuwe fragmenten
losgeslagen/losgescheurd & getransformeerd.
Corrasie in de wereld
Yardangs & Mojave woestijn (VS)
Eolische verwering = erosie door de wind
Door wind worden zandkorrels opgepikt, waarna deze korrels
via corrasie nog meer korrels losmaken. Zo onstaan natuurlijke
kunstwerken.
2
1 Wat is een geografische streek?
1.1 18 geografische streken in België?
Een geografische streek = gebied die als
afzonderlijk kan beschouwd worden o.b.v het
reliëf, bodemsoort & manier waarop dit de
lokale samenleving beïnvloedt.
Bestuderen van reliëf = belangrijk → 1 vd
belangrijkste factoren die landbouw,
vegetatie & lokale samenleving in het
algemeen
gaan bepalen.
Reliëf komt vooral tot stand door de onophoudelijke werking van de natuurelementen. Regen,
wind, ijs, temperatuurschommelingen, vegetatie, ... zorgen voor verwering.
Verwering = losmaken, afbreken & oplossen van een stuk gesteente.
Door verwering ontstaan er korrels van verschillende grootte. Deze korrels verplaatsen naar
andere plaatsen, ze kunnen tot 10cm of tot 5000km verplaatsen.
Erosie = geheel van verwering, transport & afzetting (of sedimentatie).
Omdat erosie zorgt voor een verandering in het reliëf door krachten van buitenaf spreken we ook
van exogene processen.
Exogene processen = veranderingen in het reliëf door krachten binnenin de aarde.
Endogene processen = processen die zich afspelen binnenin de aardkorst.
Drijvende kracht achter exogene processen = klimaatsveranderingen & endogene processen.
1
, 1.2 Welke vormen van verwering zijn er?
Uitzicht van reliëf wordt bepaald door erosie.
Gevoeligheid van erosie wordt bepaald door geologische eigenschappen vd streek.
1.2.1 Mechanische verwering
Verpulveren, vergruizen of losslaan van een stuk gesteente ter grootte van een korrel.
→ gebeurt door wind, water of ijs.
! De chemische samenstelling van het gesteente blijft ongewijzigd !
Vorstverwering
Ijs zet uit in poreuze gesteenten of in barsten.
Vb. puimsteen, leisteen, kalksteen, …
Hydratatie
Kleimineralen in afzettingsgesteenten kunnen bij regen water opnemen. Kleilagen zijn evenwijdig
met elkaar waardoor deze kunnen zwellen bij opname van water. Zo ontstaan scheuren in het
gesteente
Corrasie
Fragmenten van gesteenten die zijn losgekomen na verwering kunnen tegen elkaar of tegen een
onverweerde rots botsen. Dan worden de fragmenten vergruist of er worden nieuwe fragmenten
losgeslagen/losgescheurd & getransformeerd.
Corrasie in de wereld
Yardangs & Mojave woestijn (VS)
Eolische verwering = erosie door de wind
Door wind worden zandkorrels opgepikt, waarna deze korrels
via corrasie nog meer korrels losmaken. Zo onstaan natuurlijke
kunstwerken.
2
