Samenvatting Basistest Beroepsopleiding Advocaten

Uitwerkingen toetstermen basistest
Geel gemarkeerd zit altijd in examen

Strafrecht
Voorafgaande aan de terechtzitting: dwangmiddelen
1.1. De kandidaat kan in een concreet geval vaststellen welke eisen gelden voor de doorzoeking van
gebouwen, voertuigen, woningen en kantoren van verschoningsgerechtigden.
Betreden en doorzoeken:
- Betreden plaats:
o Ter aanhouding (art. 55 Sv)
o Ter inbeslagneming (art. 96 Sv)
- Doorzoeken plaats:
o Ter aanhouding (art. 55a Sv)
o Ter inbeslagname
 art. 96b Sv: doorzoeken vervoersmiddel;
 art. 96c Sv: doorzoeken van een plaats;
 art. 97 Sv: doorzoeken zonder toestemming bewonder;
 art. 110 Sv: doorzoeking door RC.

Bevoegdheden bij betreden van plaatsen:
- Toegang verschaffen
- Doorgang verschaffen
- Zoekend rondkijken
Dus altijd in het kader van een andere bevoegdheid, zoals inbeslagneming of aanhouding.

HR Afvoerpijp
De opsporingsambtenaren waren niet bevoegd tot een doorzoeking. Het opentrekken van de
afvoerpijp kan niet worden aangemerkt als ‘zoekend rondkijken’, maar valt onder een doorzoeking.
De afvoerpijp in de kelder was dus zonder een daartoe strekkende bevoegdheid losgetrokken.
Verdachte is door overtreding van de norm echter niet in zijn belangen getroffen (de schütznorm).
Verdachte woonde namelijk niet in het huis en gebruikte de kelder niet. De rechtsnorm beschermde
dus niet het belang van verdachte, slechts dat van de bewoner. Hierdoor hoefde er geen
rechtsgevolg te worden verbonden aan de overtreding van de rechtsnorm.

Bevoegdheden bij het doorzoeken van plaatsen:
- Toegang verschaffen
- Doorgang verschaffen
- Stelselmatig en gericht onderzoek
Dus altijd in het kader van een andere bevoegdheid, zoals inbeslagneming of aanhouding.

Aanvullende eisen bij een woning:
- Algemene wet op binnentreden:
o schriftelijke machtiging, tenzij
 toestemming art. 1 lid 4 en 2 lid 1 Awbi) of
 spoed art. 1 lid 2 en 2 lid 3 Awbi) of
 bevoegdheid (art. 2 lid 1 Awbi)
o melden doel binnentreden (art. 1 lid 1 Awbi)
o tonen legitimatie (art. 1 lid 1 Awbi)

,1.2. De kandidaat kan in een concreet geval beoordelen of sprake is van een (on)rechtmatige
staandehouding, aanhouding of inverzekeringstelling en kan beoordelen welke rechtsgevolgen
aan een onrechtmatige uitoefening van deze dwangmiddelen zijn verbonden.
Dwangmiddelen: dit zijn de maatregelen die inbreuk maken op rechten en vrijheden van burgers,
maar die nodig zijn ten behoeve van het onderzoek in strafzaken. Voorbeelden zijn
vrijheidsbeneming en inbeslagname.

Zie ook vorig leerdoel ivm betreden plaatsen ter aanhouding.

Aanhouding en inverzekeringstelling: art. 52 Sv en verder.

Staandehouden (art. 52 Sv): ieder opsporingsambtenaar is bevoegd de identiteit van de verdachte
vast te stellen op de wijze bedoeld in art. 27a eerste lid eerste volzin en hem daartoe staande te
houden.

Inverzekeringstelling
- inverzekeringstelling is geregeld in art. 57 t/m 62a Sv
- komt na aanhouding en ophouden voor verhoor
- verdenking vereist art. 27 Sv
- doel (grond): belang van het onderzoek
- duur: twee keer drie dagen
- bevoegde autoriteit: hulpofficier, OvJ
- verdachte moet worden gehoord
- gevallen: voorlopige hechtenis zaken (art. 67 Sv)
- voorgeleiding: toetsing door rechter-commissaris na uiterlijk drie dagen en 18 uur na
aanhouding (art. 59a Sv) = habeas corpus.
o Toets rechtmatigheid vrijheidsbeneming
o Art. 5 lid 3 EVRM
- Enige mogelijkheid voor verdediging om bezwaar te maken, want kan niet meer via art. 359a
Sv (behoudens uitzonderingen)

Welke criteria spelen in het algemeen een rol bij de (rechterlijke) toetsing van de rechtmatigheid van
dwangmiddelen?
- Er moet een wettelijke grondslag voor zijn. Dwangmiddelen geregeld in Boek 1 Afdeling 3
Titel IV Sv (vanaf art. 52 Sv).
- Daarnaast moet je altijd kijken naar de proportionaliteit en subsidiariteit (beginselen).
- Ook de internationale verdragen (EVRM).

1.3. De kandidaat kan in een concreet geval beoordelen welke bijzondere opsporingsbevoegdheid
kan worden ingezet.
Opsporing: opsporing is het beginpunt van strafvordering in de zin van art. 1 Sv. Opsporing is
gedefinieerd in art. 132a Sv. Dit artikel zegt dat onder opsporing wordt verstaan het onderzoek in
verband met strafbare feiten onder gezag van de officier van justitie met als doel het nemen van
strafvorderlijke beslissingen. De verschillende varianten van opsporing zijn: klassieke opsporing,
vroegsporing (georganiseerd verband), opsporing van terrorisme, verkennend onderzoek en
repressieve controle.

Het is altijd belangrijk om eerst te bepalen in welk domein van opsporing (fase) je je bevindt. Niet in
elk domein mogen immers dezelfde dwangmiddelen worden gebruikt.
Domeinen van opsporing:
- Klassieke opsporing

, o Er moet sprake zijn van:
 een redelijk vermoeden van gepleegd strafbaar feit
 voltooid strafbaar feit of
 strafbare poging of
 strafbare voorbereiding
o Verdenking; soms verdachte in de zin van 27 Sv aan te wijzen.
o Het doel is opheldering en sanctieoplegging
o De inzet van alle dwangmiddelen toegestaan, mits aan de voorwaarden voor de inzet
is voldaan (art. 52 Sv en verder en art. 126g Sv en verder).
- Georganiseerd verband (vroegsporing)
o Redelijk vermoeden dat
 in georganiseerd verband
 misdrijven als bedoeld in art. 67 lid 1 Sv
 worden beraamd of gepleegd
 die gezien hun aard of samenhang met andere misdrijven een ernstige
inbreuk op de rechtsorde opleveren, (art. 126o Sv)
o Het doel is om zicht te krijgen op een criminele organisatie
o De inzet van BOB bevoegdheden is toegestaan,mits aan voorwaarden voor inzet is
voldaan (art. 126o Sv en verder).
- Terroristisch verband
o Aanwijzingen van terroristisch misdrijf
o Het doel is het voorkomen van terroristische misdrijven
o Er is een beperkte inzet van bevoegdheden (art. 126zd Sv en verder).

Opsporingshandelingen die geen inbreuk maken op een grondrecht kunnen gebaseerd worden op
art. 3 Politiewet en/of art. 141 en 142 Sv.
Volgens de HR kunnen beperkte inbreuken op grondrechten en vrijheden van burgers onder
omstandigheden worden gebaseerd op art. 3 Politiewet en/of art. 141 en 142 Sv.
Uitgangspunt: BOB-bevoegdheden kunnen alleen worden gebruikt op bevel van een OvJ en soms is
machtiging van de Rechter-commissaris nodig. BOB = bijzondere opsporingsbevoegdheden.
Uitzonderingen: het vorderen van bepaalde gegevens: art. 126 na & 126nc Sv (klassiek), 126ua &
126uc Sv (beraming), 126zi & 126zk Sv (terrorisme), door opsporingsambtenaren.
Informatieaanvragen hoeven niet altijd op een wettelijk bevel te zijn gebaseerd (als er geen
grondbeginsel wordt geschonden). Maar er is een gesloten stelsel. Om te voorkomen dat
bijvoorbeeld een bank in de knoei komt met belang van de klant en politie moet het op grond van
een bevel van de officier van justitie op grond van een wettelijke basis.

Klassieke opsporing Vroegsporing Terrorisme
Identificeren Art. 126nc SV Art. 126uc Sv Art. 126zk Sv
Vordering gegevens Art. 126nd Sv Art. 126ud Sv Art. 126zl Sv
Camerabeelden Art. 126nda Sv
Vordering toekomstige Art. 126ne Sv Art. 126ue Sv Art. 126zm Sv
gegevens
Vordering gevoelige Art. 126nf Sv Art. 126uf Sv Art. 126zn Sv
gegevens
Ontsleutelen Art. 126nh Sv Art. 126uh Sv Art. 126zp Sv
Bevriezing Art. 126ni Sv Art. 126ui Sv

BOB tijdens klassieke opsporing:
- Stelselmatige observatie
- Infiltratie

, - Pseudo koop
- Pseudo dienstverlening
- Stelselmatig inwinnen van informatie
- Betreden/bevoegdheden in besloten plaats
- Opnemen van vertrouwelijke communicatie
- Onderzoek van communicatie d.m.v. geautomatiseerd werk
- Vorderen van gegevens

BOB tijdens beramingsfase
- Stelselmatige observatie
- Infiltratie
- Pseudo koop
- Pseudo dienstverlening
- Stelselmatig inwinnen van informatie
- Betreden/bevoegdheden in besloten plaats
- Opnemen van vertrouwelijke communicatie
- Onderzoek van communicatie d.m.v. geautomatiseerd werk
- Vorderen van gegevens

BOB tijdens aanwijzing terrorisme
- Stelselmatige observatie
- Infiltratie
- Pseudo koop
- Pseudo dienstverlening
- Stelselmatig inwinnen van informatie
- Betreden/bevoegdheden in besloten plaats
- Opnemen van vertrouwelijke communicatie
- Onderzoek van communicatie d.m.v. geautomatiseerd werk
- Vorderen van gegevens
- Onderzoek voorwerpen, vervoermiddelen en kleding (art.126zq Sv en verder)

HR Stelselmatige observatie
Het kortstondig (vijf dagen) observeren van de auto van verdachte met behulp van peilbaken onder
de auto is geen stelselmatige observatie als bedoeld in art. 126g Sv. Het hof kon, gelet op de in hoger
beroep vastgestelde feiten, oordelen dat geen sprake is geweest van stelselmatige observatie als
bedoeld in art. 126g Sv en dat de toegepaste opsporingsmethode, de plaatsing van het peilbaken
onder de auto en het met behulp daarvan kortstondig observeren van de verdachte, niet geschikt is
geweest om een min of meer compleet beeld van bepaalde aspecten van het leven van de verdachte
te verkrijgen, dat het slechts om een beperkte inbreuk op de persoonlijke levenssfeer van de
verdachte ging en dat daarom het met toestemming van de officier van justitie plaatsen van het
peilbaken toegestaan was op grond van art. 3 Politiewet 2012.

Verkennend onderzoek (Titel VE Sv (vanaf art. 126gg Sv).
OvJ kan bevelen dat opsporingsambtenaren een onderzoek instellen met als doel de voorbereiding
van opsporing, mits:
- uit feiten of omstandigheden
- aanwijzingen (is minder dan redelijk vermoeden) voortvloeien
- dat binnen verzamelingen van personen
- art. 67 lid1 Sv misdrijven worden gepleegd
- die gezien hun aard/samenhang met andere misdrijven die binnen
- die verzameling van personen worden beraamd/gepleegd
- een ernstige inbreuk op rechtsorde opleveren.