Huisartsgeneeskunde
Psychosociale zorg
1. Contextgeneeskunde (Dr. De Boeck)
1.1. Introduc+e: wat is gezondheid?
Gezondheid in Europa:
• Hippocrates: “4 humores”
o Balans tussen de lichaamssappen
o Indien geen balans: aandoeningen
o Eerste encyclopedieën en chirurgische handelingen
• Renaissance – 20e eeuw: wetenschappelijke revoluHe
o Ontdekking anatomie en micro-organismen
o SubspecialisaHes in chemie, geneesmiddelen, chirurgie…
o Aandacht voor sociale factoren en omgevingsfactoren
• WHO 1948: Health is a state of complete physical, mental and social well-being and
not merely the absence of disease or infirmity.
1.2. Bio-psychosociaal model
Bestaat uit 3 delen:
• Biologisch
• Psychologisch
• Sociaal
è Deze factoren beïnvloeden elkaar ook onderling
Invloed van biologische/psychische factoren:
• Chronische rugpijn è depressie
Invloed van sociale factoren:
• Onderwijs is enorm belangrijk in je gezondheid
• Hoe lager SE status/onderwijs, hoe lager de levensverwachHng
1
,Huisartsgeneeskunde
1.3. Sociale gradiënt
= mensen met een lage SE status verschillen van mensen met een hoge SE status op vlak van
gezondheid
Verklaringen:
• Schaarste theorie
• Armoede = constante confrontaHe met tekort/schaarste en stress
• Dit beïnvloedt het denkproces
• Gebrek aan bandbreedte (je hebt de capaciteit niet om alles dragende te houden)
• Sociale determinanten van gezondheid
• Web van armoede
• Te vergelijken met kaartenhuisje: alles is met elkaar gelinkt en vanaf 1 ding begint
te falen wordt al de rest beïnvloed = versterkend effect van negaHeve impact
1.4. Wat betekent dit voor de pa+ënt en de zorgverlener?
Lagere gezondheidsvaardigheden
Minder en later zorg
è SubopHmale toepassing van zorg
1.5. Propor+oneel universalisme
= aanbieden van universele zorg, maar variërend in intensiteit/aanpak in lijn met de noden
van de populaHe
2
, Huisartsgeneeskunde
Quizvraag 1: Welk percentage van de totale Belgische bevolking loopt een ernsHg risico op
armoede (monetair/materieel) en sociale uitsluiHng?
è 18,7% (bijna 1/5 Belgen)
Quizvraag 2: Hoeveel bedraagt het verschil in gezonde levensjaren tussen de groep mannen
met minste welvaart en de groep mannen met meeste welvaart in Nederland?
è 25 jaar (73,9 jaar versus 49 jaar)
2. Middelenmisbruik (Dr. Art)
è Zeer wijd verspreid en diverse problema9ek
Verslaving is een chronische hersenziekte met impact op het sociaal, psychisch en lichamelijk
welzijn en funcHoneren
Beloningssysteem met dopaminerge banen:
• Als je iets lekker eet, komt er dopamine vrij en dat geec je een goed gevoel
• Bij cocaïne wordt de re-uptake van dopamine geblokkeerd en daarom is er meer
dopamine in synaps è zeer goed gevoel
2.1. Taken van de huisarts
1) Primaire, secundaire en terHaire prevenHe
2) DiagnosHek (signalen, communicaHe en conHnuïteit)
3) Therapie (moHvaHonele gesprekstherapie en gedragstherapie)
2.2. Epidemiologie van middelengebruik
Alcohol en nicoHne zijn het belangrijkst voor de gezondheid (stabiel of licht dalend)
Cocaïne wordt toenemend gebruikt in Europa, MDMA (ecstasy) en cannabis sterker dan 10
jaar geleden
Heroïne wordt gebruikt door een kleine groep, maar geec wel grote problemen
3
Psychosociale zorg
1. Contextgeneeskunde (Dr. De Boeck)
1.1. Introduc+e: wat is gezondheid?
Gezondheid in Europa:
• Hippocrates: “4 humores”
o Balans tussen de lichaamssappen
o Indien geen balans: aandoeningen
o Eerste encyclopedieën en chirurgische handelingen
• Renaissance – 20e eeuw: wetenschappelijke revoluHe
o Ontdekking anatomie en micro-organismen
o SubspecialisaHes in chemie, geneesmiddelen, chirurgie…
o Aandacht voor sociale factoren en omgevingsfactoren
• WHO 1948: Health is a state of complete physical, mental and social well-being and
not merely the absence of disease or infirmity.
1.2. Bio-psychosociaal model
Bestaat uit 3 delen:
• Biologisch
• Psychologisch
• Sociaal
è Deze factoren beïnvloeden elkaar ook onderling
Invloed van biologische/psychische factoren:
• Chronische rugpijn è depressie
Invloed van sociale factoren:
• Onderwijs is enorm belangrijk in je gezondheid
• Hoe lager SE status/onderwijs, hoe lager de levensverwachHng
1
,Huisartsgeneeskunde
1.3. Sociale gradiënt
= mensen met een lage SE status verschillen van mensen met een hoge SE status op vlak van
gezondheid
Verklaringen:
• Schaarste theorie
• Armoede = constante confrontaHe met tekort/schaarste en stress
• Dit beïnvloedt het denkproces
• Gebrek aan bandbreedte (je hebt de capaciteit niet om alles dragende te houden)
• Sociale determinanten van gezondheid
• Web van armoede
• Te vergelijken met kaartenhuisje: alles is met elkaar gelinkt en vanaf 1 ding begint
te falen wordt al de rest beïnvloed = versterkend effect van negaHeve impact
1.4. Wat betekent dit voor de pa+ënt en de zorgverlener?
Lagere gezondheidsvaardigheden
Minder en later zorg
è SubopHmale toepassing van zorg
1.5. Propor+oneel universalisme
= aanbieden van universele zorg, maar variërend in intensiteit/aanpak in lijn met de noden
van de populaHe
2
, Huisartsgeneeskunde
Quizvraag 1: Welk percentage van de totale Belgische bevolking loopt een ernsHg risico op
armoede (monetair/materieel) en sociale uitsluiHng?
è 18,7% (bijna 1/5 Belgen)
Quizvraag 2: Hoeveel bedraagt het verschil in gezonde levensjaren tussen de groep mannen
met minste welvaart en de groep mannen met meeste welvaart in Nederland?
è 25 jaar (73,9 jaar versus 49 jaar)
2. Middelenmisbruik (Dr. Art)
è Zeer wijd verspreid en diverse problema9ek
Verslaving is een chronische hersenziekte met impact op het sociaal, psychisch en lichamelijk
welzijn en funcHoneren
Beloningssysteem met dopaminerge banen:
• Als je iets lekker eet, komt er dopamine vrij en dat geec je een goed gevoel
• Bij cocaïne wordt de re-uptake van dopamine geblokkeerd en daarom is er meer
dopamine in synaps è zeer goed gevoel
2.1. Taken van de huisarts
1) Primaire, secundaire en terHaire prevenHe
2) DiagnosHek (signalen, communicaHe en conHnuïteit)
3) Therapie (moHvaHonele gesprekstherapie en gedragstherapie)
2.2. Epidemiologie van middelengebruik
Alcohol en nicoHne zijn het belangrijkst voor de gezondheid (stabiel of licht dalend)
Cocaïne wordt toenemend gebruikt in Europa, MDMA (ecstasy) en cannabis sterker dan 10
jaar geleden
Heroïne wordt gebruikt door een kleine groep, maar geec wel grote problemen
3
