Prof. Tom Goffin AJ 22-23
Gezondheidsrecht
Zwangerschapsafbreking
1. Historiek
Strafwetboek Vruchtafdrijving strafbaar voor arts en patiënt met gevangenisstraf:
1867 o Vijf tot tien jaar indien vrouw niet heeft toegestemd
o Drie maanden tot een jaar bij verzoek van de vrouw
MAAR: sporadische vervolgingen (gebeurde zelden) + obscure praktijken (illegaal)
Vanaf jaren • Positie burger meer centraal è kiezen wat er met zijn/haar lichaam gebeurt
1960 • Sterke discussie over liberalisering van abortus tijdens eerste trimester
• Abortus gebeurt nog steeds illegaal, maar niet meer in obscure abortuscentra
1974 Oprichting staatscommissie voor ethische problemen
1974-1980 Moratorium op vervolgingen voor abortus (= tijdelijk verbod op vervolgingen)
1978 Doorbreken moratorium
Wetswijziging 3 Vruchtafdrijving blijft strafbaar, MAAR ‘geen misdrijf’ bij zwangerschapsafbreking:
april 1990 o In een (door de vrouw te bepalen) noodsituatie
= grote o Tijdens eerste 12 weken (met uitzonderingsregeling voor late abortus om
koningskwestie medische redenen)
15 oktober 2018 Discussie over depenalisering abortuswet leidt tot nieuwe wet
o Abortuswet uit strafwetboek gehaald en in aparte wet gestoken
o Voorwaarden uit regeling 1990 grotendeels behouden (maar voorwaarde
van noodsituatie geschrapt)
o Abortus niet meer strafbaar als voorwaarden nageleefd worden
1
, Prof. Tom Goffin AJ 22-23
2. Vruchtafdrijving
Niet naleven van de wettelijke voorwaarden:
• Sancties voor arts:
o Gevangenisstraf 3 maanden tot 1 jaar
MAAR: bedragen zijn niet actueel!
o Geldboete van 100 tot 500 euro
è Vermenigvuldigd met coëfficiënt 8
• Sancties voor vrouw:
(inflatie)
o Gevangenisstraf 1 maand tot 1 jaar
o Geldboete van 50 tot 200 euro
Toegang tot de instelling van zwangerschapsafbreking verhinderen (bv. deur barricaderen)
• Zelfde straffen
Parlementaire discussie in 2019 over nieuwe wetswijziging:
• Mogelijk optrekken van termijn van 12 tot 18 weken
• Mogelijk reduceren van wachttermijn van 6 dagen naar 48 uur
• Mogelijk volledige depenalisering
• MAAR wordt nog steeds bediscusieerd è dus NU geldt nog steeds de wet van 15 okt 2018!
3. Voorwaarden voor een niet-strafbare zwangerschapsafbreking
1) Vaste wil van de vrouw
• Vrouw wordt niet gedwongen è vrouw zal steeds alleen gesproken worden
• < 12 weken: de vader mag NIET instemmen
• > 12 weken: mening van vader wordt gevraagd maar uiteindelijke beslissing door vrouw
2) In een gespecialiseerde instelling met inlichtingenvoorziening
• Kan dus NIET in een privépraktijk, wel ziekenhuis of abortuscentrum
• Inlichtingenvoorziening: educatie over vermijden van ZWS, adoptie, psychologie, etc…
3) Door een arts
• Vrouw inlichten over risico’s en na de ingreep over anticonceptie
• Zeker zijn van de wil van de vrouw + raad laten geven door inlichtingenvoorziening
4) Wachttermijn van 6 dagen (behalve bij dringende medische reden)
5) Binnen 12 weken
• Uitzondering: medisch noodgeval, handicap of wachttermijn van 6 dagen
2
Gezondheidsrecht
Zwangerschapsafbreking
1. Historiek
Strafwetboek Vruchtafdrijving strafbaar voor arts en patiënt met gevangenisstraf:
1867 o Vijf tot tien jaar indien vrouw niet heeft toegestemd
o Drie maanden tot een jaar bij verzoek van de vrouw
MAAR: sporadische vervolgingen (gebeurde zelden) + obscure praktijken (illegaal)
Vanaf jaren • Positie burger meer centraal è kiezen wat er met zijn/haar lichaam gebeurt
1960 • Sterke discussie over liberalisering van abortus tijdens eerste trimester
• Abortus gebeurt nog steeds illegaal, maar niet meer in obscure abortuscentra
1974 Oprichting staatscommissie voor ethische problemen
1974-1980 Moratorium op vervolgingen voor abortus (= tijdelijk verbod op vervolgingen)
1978 Doorbreken moratorium
Wetswijziging 3 Vruchtafdrijving blijft strafbaar, MAAR ‘geen misdrijf’ bij zwangerschapsafbreking:
april 1990 o In een (door de vrouw te bepalen) noodsituatie
= grote o Tijdens eerste 12 weken (met uitzonderingsregeling voor late abortus om
koningskwestie medische redenen)
15 oktober 2018 Discussie over depenalisering abortuswet leidt tot nieuwe wet
o Abortuswet uit strafwetboek gehaald en in aparte wet gestoken
o Voorwaarden uit regeling 1990 grotendeels behouden (maar voorwaarde
van noodsituatie geschrapt)
o Abortus niet meer strafbaar als voorwaarden nageleefd worden
1
, Prof. Tom Goffin AJ 22-23
2. Vruchtafdrijving
Niet naleven van de wettelijke voorwaarden:
• Sancties voor arts:
o Gevangenisstraf 3 maanden tot 1 jaar
MAAR: bedragen zijn niet actueel!
o Geldboete van 100 tot 500 euro
è Vermenigvuldigd met coëfficiënt 8
• Sancties voor vrouw:
(inflatie)
o Gevangenisstraf 1 maand tot 1 jaar
o Geldboete van 50 tot 200 euro
Toegang tot de instelling van zwangerschapsafbreking verhinderen (bv. deur barricaderen)
• Zelfde straffen
Parlementaire discussie in 2019 over nieuwe wetswijziging:
• Mogelijk optrekken van termijn van 12 tot 18 weken
• Mogelijk reduceren van wachttermijn van 6 dagen naar 48 uur
• Mogelijk volledige depenalisering
• MAAR wordt nog steeds bediscusieerd è dus NU geldt nog steeds de wet van 15 okt 2018!
3. Voorwaarden voor een niet-strafbare zwangerschapsafbreking
1) Vaste wil van de vrouw
• Vrouw wordt niet gedwongen è vrouw zal steeds alleen gesproken worden
• < 12 weken: de vader mag NIET instemmen
• > 12 weken: mening van vader wordt gevraagd maar uiteindelijke beslissing door vrouw
2) In een gespecialiseerde instelling met inlichtingenvoorziening
• Kan dus NIET in een privépraktijk, wel ziekenhuis of abortuscentrum
• Inlichtingenvoorziening: educatie over vermijden van ZWS, adoptie, psychologie, etc…
3) Door een arts
• Vrouw inlichten over risico’s en na de ingreep over anticonceptie
• Zeker zijn van de wil van de vrouw + raad laten geven door inlichtingenvoorziening
4) Wachttermijn van 6 dagen (behalve bij dringende medische reden)
5) Binnen 12 weken
• Uitzondering: medisch noodgeval, handicap of wachttermijn van 6 dagen
2
