Medische fysiologie en anatomie (blz. 358 – 365 en 371 – 380) Hoorcollege 1
Hoofdstuk 9 Huid en Thermoregulatie
§1 Bouw van de huid
Van buiten naar binnen:
- Epidermis
Opgebouwd uit meerlagig epitheel, 3 soorten cellen:
Keratinocyten (hoorncellen)
Produceren keratine (hoornstof) en ontstaan in de onderste laag van het epidermis.
Functie: barrière verschaffen tegen het binnendringen van vocht en vreemde stoffen door
afdichting van de intercellulaire ruimte. (Niet bij slijmvliezen; mond/vagina)
Epidermis wordt iedere 30 dagen vervangen.
Van binnen naar buiten vormt de keratinocyt:
: Stratum basale
De binnenste enkele laag cellen van epidermis (met keratinocyten en melanocyten) op
basaalmembraan dat grenst aan dermis. Bevat geen bloedvaten, wordt door plexus van capillairen
in dermis van zuurstof en voedingsstoffen voorzien. Afhankelijk van dermis, de aanhechting aan
basaalmembraan van groot belang. Hier vindt celdeling plaats (huid groeit vrij snel dicht naar
verwonding)
: Stratum spinosum
De breedste laag. Cellen vormen verbinding met naburige cellen (stevigheid huid)
basale + spinosum = germinativum (kiemlaag). Keratinocyten vorming.
Cellen van Langerhans zijn hier voornamelijk.
: Stratum granulosum (korrellaag)
De laag ontbreekt in de lippen
: Stratum corneum
De buitenste laag. Dode cellen, voortzetten van keratinocyt versterkt de huid en waterafstotend.
Soepel gehouden door: talg en vocht.
Stratum disjunctum: schilfers.
Melanocyten (pigmentcellen)
Produceren melanosomen (pigmentkorrels) zij geven dit door aan keratinocyten. Het melanine
(pigment) bedekt keratinocyten zo zijn deze beschermd tegen uv-straling.
(Ook in; slijmvliezen/oog/oor/hersenen)
Cellen van Langerhans
Immunologische actieve macrofagen. De cellen helpen bij de herkenning van lichaamsvreemde
stoffen en presenteren deze aan immuunsysteem. Na contact met antigenen maken zij zich los en
laten zich naar lymfeklieren vervoeren.
Epidermis is geribbeld: vb. de vingerafdruk (erfelijk). Capecitabine (de vingerafdruk verdwijnt)
Watergehalte van epidermis 70%, 15% in de hoornlaag afhankelijk van licht/omgeving/temp.
Pigmentvorming
: Twee soorten melanine
Eumelanine (bruin/zwart)
Phaeomelanine (rood/geel)
De verhouding bepaalt de kleur van de huid.
Zwarte huid: aantal melanosomen verhoogd en zijn ook groter (dan blanke huid), over de hele breedte
van epidermis. (Blank: vooral in basale). Bij uv-straling stijgt het aantal melanosomen.
Melanocyten stimulerend hormoon uit de hypofyse beïnvloed de pigmentatie.
Oestrogenen en progesteron beïnvloed pigmentatie.
Mensen die moeilijk melanine aanmaken (albino’s/blond/rood) groter risico op verbranden en
huidcarcinoom.
: Tweede type pigment, caroteen
Sproeten, haarkleur bij roodharige, oranje vlekken in de iris.
1