Samenvatting Uitgewerkte leerdoelen Zenuwstelsel en Farmacotherapie

Zenuwstelsel en farmacologie
Bijeenkomst 1
Leerdoelen
1. beschrijven hoe een neuron is opgebouwd;




2. de neuronen en gliacellen indelen naar soort en functie;
Gliacellen van het centraal zenuwstelsel:
- Oligodendrocyten: maken myelineschede  versnelt de signaaloverdracht. Wordt gemaakt
van cholesterol.
- Ependymcellen: vorming van liquor cerebrospinalis. Ependymcellen vormen de
binnenbekleding van de verntrikels en centrale ruggenmerg.
- Astrocyten: verbindt de neuronen met de capillairen. Laten vooral vetachtige stoffen door,
andere stoffen selectief. Vormt samen met endotheelcellen van de haarvaten de
bloedhersenbarrière.
- Microgliacellen: zijn cellen specifiek voor het immuunsysteem door middel van fagocytose.

Gliacellen van het perifeer zenuwstelsel:
- Schwann cellen: maken de myelineschede
- Satelliet cellen: omgeven de neuronen in sommige ganglia

3. uitleggen op welke manieren transport van deeltjes over een celmembraan
plaatsvindt;
Actief transport: stoffen worden tegen de concentratie in via een membraaneiwit opgenomen of
afgestaan. Het vereist veel energie (ATP).

Passief transport: kost geen ATP (energie). Stoffen stromen met het concentratieverval mee; van een
gebied met hoge concentratie naar een gebied met lage concentratie opgeloste stoffen (diffusie).

4. uitleggen hoe de rustpotentiaal van neuronen ontstaat;

,Wanneer de kaliumkanalen weer gaan sluiten, gaat de membraanpotentiaal weer terug naar zijn
rustwaarde. De actiepotentiaal is voorbij.

5. onderscheid maken tussen afferent/efferent, centraal/perifeer,
motorisch/sensorisch en animaal/vegetatief;
Afferent  sensorische neuronen: signalen gaan van het perifeer naar het centraal zenuwstelsel toe.
Efferent  motorische neuronen: signalen gaan van het centraal zenuwstelsel naar de spieren.

Centraal  Hersenen en ruggenmerg.
Perifeer  Alles buiten de hersenen en het ruggenmerg.

Sensorisch  geven informatie van de zintuigen aan de hersenen.
Motorisch  vanuit de hersenen worden de spieren aangestuurd.

Animaal  centraal zenuwstelsel.
Vegetatief  somatisch, perifeer zenuwstelsel.

6. de begrippen depolarisatie, repolarisatie en hyperpolarisatie fysiologisch verklaren;




1. Rustfase: natrium en kalium -poorten zijn gesloten;
2. Drempelwaarde: stimulus doet de natriumpoorten openen  depolarisatie (kalium poorten
zijn nog dicht;
3. Depolarisatie: door stimulering openen er extra natriumpoorten (kaliumpoorten blijven
dicht)  er gaat natrium naar binnen;
4. Repolarisatie: natriumpoorten gaan dicht, kaliumpoorten gaan open  kalium kan naar
buiten
5. Hyperpolarisatie: kaliumpoorten sluiten (te) langzaam waardoor er extra kalium naar buiten
gaat. Natriumpoorten gaan dicht.

7. een actiepotentiaal beschrijven en de verschillende fasen waaruit deze is
opgebouwd, verklaren;
Actiepotentiaal heeft altijd dezelfde sterkte en duur en bestaat uit:
Depolarisatie  instroom natrium

, Repolarisatie  uitstroom kalium
Herstel  natrium/kaliumpomp)

8. twee manieren van voortgeleiding van het actiepotentiaal over het neuron
beschrijven;
Ononderbroken geleiding: verplaatsing van een actiepotentiaal over het axon  komt voor bij
axonen zonder myeline.

Saltatorische geleiding: sprongsgewijze geleiding. Myelineschede van isolerende schwanncellen.
Tussen de knopen is er een zeer snelle geleiding, in de knoop is er versterking.

9. uitleggen hoe impulsgeleiding over verschillende soorten zenuwen plaatsvindt;

10. uitleggen door welke factoren de impulsgeleidingssnelheid wordt bepaald;
De hoeveelheid myeline heeft invloed op hoe snel de geleidingssnelheid is; hoe meer myeline, des te
hoger de geleidingssnelheid is.
11. van enkele verschillende sensorische prikkels benoemen over welk type vezel ze
worden voortgeleid;

12. uitleggen op welke twee manieren impulsen worden overgedragen tussen cellen;
Directe transmissie: overdracht van actiepotentialen via de ionkanalen tussen de cellen.

Indirecte transmissie: overdracht van actiepotentialen over een synaps met behulp van
neurotransmitters.

13. een aantal belangrijke neurotransmitters en hun receptoren benoemen;




14. beschrijven hoe cathecholaminen, serotonine en acetylcholine worden afgebroken;
In de synapsspleet wordt acetylcholine afgebroken door cholinesterase (AchE).
15. factoren benoemen, die de snelheid van impulsoverdracht beïnvloeden.


Aantekeningen
Functies zenuwstelsel:
- Perceptie  beeld hebben van de omgeving (mbv zintuigen)
- Actie  bijsturen met de verkregen informatie van perceptie
- Evenwicht  homeostase, balans van alle processen in het lichaam