Samenvatting biologische psychologie 1

1. Inleiding
1.1 Het menselijk bewustzijn: fysiologische benadering
1.1.1 Bewustzijn
 Bewustzijn is het vermogen om te reflecteren en communiceren over eigen gedachten,
waarnemingen,…
 Animisme: alles heeft een geest (ook levensloze voorwerpen)
 Dualisme: het lichaam is organisch en de geest niet
 Monisme: de wereld bestaat enkel uit materie en energie en de geest is het resultaat vd
werking vh zenuwstelsel

1.1.2 Neurologische evidentie
 Blindsight
o Patiënten kunnen grijpen naar voorwerpen die ze niet bewust
kunnen waarnemen
o Oorzaak: letsel in de recent ontwikkelde delen vh visuele systeem
(mammalion), maar de primitieve delen zijn nog intact
 Primitieve delen zorgen voor simpele gedragingen
 Mammalion delen zorgen voor spraak en denken
 Split brain
o De hersenen bestaan uit 2 hemisferen die verbonden zijn door
de corpus callosum
o Bij ernstige epilepsie ondergaan patiënten soms een split-
brain-operatie, waarbij de corpus callosum is doorgesneden, hierdoor wordt
de schade beperkt tot 1 hemisfeer
o De linkerhermisfeer controleerd de rechterkant (reuk, gehoor, gevoel en
zicht) en is verantw voor spraak, de rechterhemisfeer controleerd de
linkerkant (idem LH)
 Als de patiënt iets alleen met zijn rechteroog waarneemt kan hij dit
niet verwoorden, maar wel tekenen
o Patiënten hebben “het vreemde hand syndroom”: de linkerhand lijkt zijn
eigen wil te hebben
 Unilateraal neglect/hemi neglect/visuele neglect
o Alles in het linker visuele veld wordt genegeerd
 Objecten, visuele beeld, eigen lichaam en ingebeelde objecten (droom)
o Oorzaak: schade in pariëntale cortex vd de rechterhemisfeer
 Is belangrijk bij de ruimtelijke waarneming
o Patiënten nemen dingen in het linker visuele veld waar, maar onbewust
o Ze hebben hier geen probleem mee, want de hersenen vullen de info aan
o Persoon tekent bv een klok met alle cijfers aan de rechterkant
 Rubbere hand illusie
o De persoon krijgt het gevoel dat de rubbere hand
zijn hand is, bij een plotse klap op de rubbere hand
zal de persoon zijn eigen hand wegtrekken



1

, o Activatiepatroon in de hersenen
 Tegenovergestelde richting  pariëntale cortex
 Synchroon strelen  pariëntale cortex + premotore cortex
 Functie premotore cortex: planning van bewegingen en “feeling
of body ownership”

1.1.3 Conclusie
 Moderne wetensch hangt een monistische visie aan
 Bewustzijn vloeit voort uit de werking vd hersenen
 Bewijs uit patiënten met hersenletsel waarbij bewustzijn is verstoord
 Niet alle delen vd hersenen hebben toegang tot het bewustzijn
 Verbindingen met talige hersendelen zijn belangrijk voor zelfbewustzijn


1.2 Geschiedenis vd biologische psychologie
1.2.1 De oudheid
 Oude beschavingen: het hart is de zetel van emoties en het denken want bij emoties
gaat het hart sneller kloppen
 Hippocrates: het brein is de zetel van emoties en vh denken
 Aristoteles: de hersenen koelen de emoties vh hart
 Galenus: moeder natuur zou de hersenen en het hart niet zo ver uit elkaar plaatsen
o Ontdekte de hersenzenuwen: sensorische verbindingen tussen zintuigen en
hersenen (ontdekte dit via dissectie studies op vee)

1.2.2 17e eeuw
 Descartes (filosoof): de wereld en dieren zijn mechanisch en de mens kan bewegen
door impulsen van buitenaf die reflexmatig zijn
o Reflex: automatische beweging die het directe resultaat is van een stimulus
o Pijnappelklier: in de hersenen zijn kamers gevuld met vocht die onder
druk staan, als de geest beslist om een lichaamsdeel te bewegen,
bewoog hij de pijnappelklier zodat er vocht zou wegvloeien uit de
kamers via de zenuwen naar de spieren vh lichaamsdeel
 Galvani: de lichaamsdelen kunnen bewegen en hebben zelf dus ook een bron
van energie, dus de aansturing vd hersenen was niet noodzakelijk voor beweging
o Onderzoek via elektrische stimulatie vd zenuw in de benen van een onthoofde
kikker  dit zorgde nog altijd voor spieractiviteit

1.2.3 19e eeuw
 Müller: Doctrine of Specific Nerve Energies  experimenteren
o Zenuwen hebben 1 vorm van overdracht, dus zintuiglijke info moet worden
doorgegeven door specifieke zenuwen aan een bepaald deel in de hersenen
 Flourens: experimenten op de theorie van Müller
o Experimentele ablatie: wegnemen/beschadigen van bepaalde gebieden in de
hersenen om zo te zien welke zenuwen niet meer werkten
 Broca: ablatie toegepast op mensen die hersenbeschadiging hadden opgelopen
o Onderzocht de hersnene van deze mensen na hun dood
o Gebied van Broca: als dit beschadigd is, zijn mensen
niet meer zo goed in staat om te spreken


2