Lesnotities economisch recht (2023)

STARTEN VAN EEN
ECONOMISCHE ACTIVITEIT
ECONOMI SCH RECHT








1

, STARTEN VAN EEN ECONOMISCHE
ACTIVITEIT

• Uitgangspunt: Vrijheid van handel en
nijverheid (II.3 WER)

• Niettemin: voor starten van iedere
zelfstandige beroepsactiviteit → zekere
voorwaarden/verplichtingen

• Diverse aanknopingspunten




Eén van dé belangrijkste principes in het economisch recht is de vrijheid van handel
en nijverheid. Iedereen kan hierdoor een economische activiteit verrichten. Dit is
bepaalt in artikel 3 boek 2 WER. → Het is dus eigenlijk raar dat het recht bepaalt dat
men bij het starten van een economische activiteit aan bepaalde voorwaarden en
wetten moet voldoen.




2

, ECONOMISCHE BEKWAAMHEID

• Algemeen: handelingsbekwaamheid
• Minderjarige
• Voortzetting onderneming overleden ouders: art. 407, §1, 7°oud
BW
• Nationaliteit?
• Huwelijk
• Geen toestemming nodig MAAR art. 216 oud BW
• ≠ gebruik naam
• Meewerkende echtgenoot → onderneming?
• Onverenigbaarheden
• Beperkingen op uitoefening ondernemingsactiviteit voor
bepaalde personen, vanuit hun functie of beroep; bijv.
• Gerechtsdeurwaarder, notaris, (advocaat)
• Leden rechterlijke macht
• Bepaalde overheidsambtenaren (bijv. lid Rekenhof)




1. Economische bekwaamheid

De eerste voorwaarde om een economische activiteit te starten is dat men
handelingsbekwaam is. Het stellen van een economische activiteit is namelijk een
rechtshandeling.

Hieruit volgt dus dat minderjarigen in principe geen economische activiteiten kunnen
starten (ze zijn namelijk handelingsonbekwaam). Als een minderjarige toch
economische daden wil stellen, zal dit moeten gebeuren via de voogd (=ouders).
Daarnaast is het ook mogelijk dat een minderjarig kind een onderneming erft van zijn
overleden ouders. Hiervoor is dan wel de toestemming van de vrederechter en de
voogd vereist.

Iedereen die een wettelijke verblijfplaats heeft in ons land kan een economische
activiteit starten. De nationaliteit is dus volledig irrelevant hierbij.

Speelt het huwelijk hierbij een rol? Men heeft vooreerst bepaalt dat binnen het
huwelijk geen toestemming is vereist van de partner om een economische activiteit
op te starten. De partner kan zich dus niet verzetten tegen het feit dat je een
onderneming opricht. Wanneer de partner echter meent dat zijn/haar/de familie
belangen geschonden (dreigen te) worden door die economische activiteit, dan kan




3

, deze aan de familierechtbank vragen om een verbod of maatregelen op te leggen. →
MAAR: Als je de naam van de huwelijkspartner wil gebruiken in het kader van jouw
economische activiteit, dan is hiervoor wel de uitdrukkelijke toestemming van de
partner vereist.

Vroeger sprak men in het Wetboek van Koophandel van het stattuut van de
meewerkende echtgenoot. Dit betekent dat als je als echtgenoot van een handelaar
meewerkt met jouw man, dan werd je niet zelf als handelaarster beschouwd. Een
vrouw die af en toe eens meewerkt met haar man (die handelaar is), is dus zelf geen
handelaar. Dit statuut bestaat vandaag niet meer. Vandaag moet er dus gekeken
worden of die huwelijkspartner door het meewerken ook als onderneming moet
worden beschouwd. Dit is een feitenkwestie. Een vrouw die af en toe eens meehelpt
in de winkel van haar man zal niet zelf als onderneming beschouwd worden.


Onverenigbaarheden

Voor sommige mensen is het uitoefenen van een economische activiteit verboden:

- Leden van de rechtelijke macht (=rechters) kunnen geen economische activiteiten
stellen, aangezien dit tot gevolg kan hebben dat ze niet meer onpartijdig zouden
zijn.

- Bepaalde hogere overheidsambtenaren kunnen ook geen economische activiteiten
stellen. Ook hier speelt namelijk een risico op onpartijdigheid.

- Hetzelfde geldt voor gerechtsdeurwaarders en notarissen (en advocaten?).

MAAR: Deze onverenigbaarheden zijn vreemd. De wetgever stelt namelijk langs de
ene kant dat advocaten natuurlijke personen met een zelfstandige beroepsactiviteit
zijn, en dus als onderneming moeten worden beschouwd. Langs de andere kant stelt
de wetgever echter dat deze advocaten geen economische activiteiten mogen stellen.
→ Vandaag heeft men deze problematiek aangepakt: Advocaten worden gezien als
ondernemingen, en dus kunnen zij economische activiteiten uitoefenen. Deze
activiteiten moeten echter vooraf worden gemeld aan de Orde van Vlaamse Balies.
Deze Orde kan oordelen dat de economische activiteiten strijdig zijn met de
waardigheid van het beroep van advocaat, en kan de activiteiten dus verbieden. (VB.:
een advocaat die bijklust als ober in een restaurant werd verboden door de Orde).

MAAR: Deze personen mogen dus geen economische activiteiten verrichten. Het is
echter wel toegelaten om aandeelhouder te zijn van een vennootschap. Dit
aandeelhouderschap kadert dan namelijk in het normale beheer van zijn vermogen.




3