TW les 3 – representatie en culturele context
1. Representatie in de socio-semiotiek (Halliday)
a. Ideationele functie
Socio-semiotiek:
"Het is de inhoudelijke functie van taal, taal als 'over iets'. Het is de component waardoor de taal
de culturele ervaring codeert, en de spreker zijn eigen individuele ervaring als lid van de cultuur.
Het drukt de verschijnselen van de omgeving uit: de dingen - wezens, objecten, acties,
gebeurtenissen, kwaliteiten, toestanden en relaties - van de wereld en van ons eigen bewustzijn,
inclusief het verschijnsel taal zelf, en ook de metafenomena, de dingen die al gecodeerd zijn als
feiten en als verslagen." (Halliday, 2014:268)
incodering van culturele ervaring van onze omgeving maar ook van het innerlijke
afhankelijk van perspectief dat je neemt: zie proef tomaten: is in dagelijks leven
geïncodeerd als groente, maar biologisch gezien een vrucht.
2. Representatie in de linguïstische antropologie (Sapir-Whorf) en semiotiek
(Saussure)
a. Sapir-Whorf hypothese
Linguïstische antropologie: Determinisme:
we gebruiken taal om de realiteit te begrijpen;
o T helpt ons zin te geven aan de wereld, maar betekent ook dat wij dat doen, en dat
we naar de wereld kijken met onze taal.
we gebruiken de taalconcepten (en -structuren) zoals ze genormeerd zijn door onze
taalgemeenschap
o ’t is omdat we afspraken navolgen dat we kunnen communiceren bv. Afspraak
dat boom een boom is dus arbre =tree = boom, … maar toch kunnen er nuances
zijn
bijgevolg wordt ons denken door die taal bepaald
o want door realiteit gestuurd en cultuur-gebonden
Semiotiek - De Saussure: l’arbitraire du signe :
het verband tussen signifiant en signifié berust op conventionalisering (afspraak)
die afspraken zijn taalspecifiek
b. Determinisme of relativisme
"Ziet u dan niet dat het hele doel van Nieuwspraak is om het denkvermogen te beperken?
Uiteindelijk zullen we gedachtencriminaliteit letterlijk onmogelijk maken, omdat er geen woorden
zullen zijn om het uit te drukken. Elk concept dat ooit nodig kan zijn, zal worden uitgedrukt door
precies één woord, met zijn betekenis strikt gedefinieerd en al zijn nevenbetekenissen uitgewist en
vergeten." (George Orwell, 1984, p. 45)
Als T ons denken bepaalt, dan kan je door T te manipuleren ook het denken
manipuleren .
proberen T logischer maken en daardoor ons denken ook
Bv. I.p.v de wanorde die we hebben om goede en slechte dingen uit te drukken, dat
systematiseren zoals bv goed, +goed, dubbel goed, ….
T maakt denken mogelijk maar we zijn ons daar nu veel meer van bewust
1
1. Representatie in de socio-semiotiek (Halliday)
a. Ideationele functie
Socio-semiotiek:
"Het is de inhoudelijke functie van taal, taal als 'over iets'. Het is de component waardoor de taal
de culturele ervaring codeert, en de spreker zijn eigen individuele ervaring als lid van de cultuur.
Het drukt de verschijnselen van de omgeving uit: de dingen - wezens, objecten, acties,
gebeurtenissen, kwaliteiten, toestanden en relaties - van de wereld en van ons eigen bewustzijn,
inclusief het verschijnsel taal zelf, en ook de metafenomena, de dingen die al gecodeerd zijn als
feiten en als verslagen." (Halliday, 2014:268)
incodering van culturele ervaring van onze omgeving maar ook van het innerlijke
afhankelijk van perspectief dat je neemt: zie proef tomaten: is in dagelijks leven
geïncodeerd als groente, maar biologisch gezien een vrucht.
2. Representatie in de linguïstische antropologie (Sapir-Whorf) en semiotiek
(Saussure)
a. Sapir-Whorf hypothese
Linguïstische antropologie: Determinisme:
we gebruiken taal om de realiteit te begrijpen;
o T helpt ons zin te geven aan de wereld, maar betekent ook dat wij dat doen, en dat
we naar de wereld kijken met onze taal.
we gebruiken de taalconcepten (en -structuren) zoals ze genormeerd zijn door onze
taalgemeenschap
o ’t is omdat we afspraken navolgen dat we kunnen communiceren bv. Afspraak
dat boom een boom is dus arbre =tree = boom, … maar toch kunnen er nuances
zijn
bijgevolg wordt ons denken door die taal bepaald
o want door realiteit gestuurd en cultuur-gebonden
Semiotiek - De Saussure: l’arbitraire du signe :
het verband tussen signifiant en signifié berust op conventionalisering (afspraak)
die afspraken zijn taalspecifiek
b. Determinisme of relativisme
"Ziet u dan niet dat het hele doel van Nieuwspraak is om het denkvermogen te beperken?
Uiteindelijk zullen we gedachtencriminaliteit letterlijk onmogelijk maken, omdat er geen woorden
zullen zijn om het uit te drukken. Elk concept dat ooit nodig kan zijn, zal worden uitgedrukt door
precies één woord, met zijn betekenis strikt gedefinieerd en al zijn nevenbetekenissen uitgewist en
vergeten." (George Orwell, 1984, p. 45)
Als T ons denken bepaalt, dan kan je door T te manipuleren ook het denken
manipuleren .
proberen T logischer maken en daardoor ons denken ook
Bv. I.p.v de wanorde die we hebben om goede en slechte dingen uit te drukken, dat
systematiseren zoals bv goed, +goed, dubbel goed, ….
T maakt denken mogelijk maar we zijn ons daar nu veel meer van bewust
1
