Samenvatting Vrijheid en Autonomie – Blok 1
College 02-09-2015
Drie stromingen
1. Klassiek compatibalisme - Determinisme: Ja, Vrijheid: Ja – Hobbes, Mill, Hume
2. Libertarisme – Determinisme: Nee, Vrijheid: Ja – Descartes, Kane, Chisholm, Kant
3. Hard determinisme – Determinisme: Ja, Vrijheid: Nee (Optimisme en Pessimisme)
Normatieve ethiek gaat niet op als je geen vrijheid van handelen heb. Vrijheid en vrije wil zijn dus
noodzakelijk hiervoor.
Voor morele verantwoordelijkheid zijn – in grote lijnen – 2 voorwaarden:
1. Er zijn alternatieve mogelijkheden (Er kon ook voor gekozen worden om iets anders te doen);
2. Controle: Je bepaalt zelf wat je doet.
Voldoende antecedente oorzaken (oorzaken met maar één gevolg) -> leidt tot determinisme.
Determinisme Fatalisme
Backward looking Forward looking
Wat je doet wordt bepaald door het verleden en Wat je ook doet, x zal gebeuren
natuurwetten
College 09-09-2015
Verschil tussen Klassiek en Nieuw Compatibalisme:
Klassiek Compatibalisme Nieuw Compatibalisme
Criterium: Wel/Geen obstakels tussen Vrijheid van actie = vrijheid om te doen wat je
verlangens en hun bevrediging wil
Kritiek: Gericht op vrijheid van handelen, niet Vrijheid van wil = vrijheid om te wil wat je wil
van de wil willen (Verlangens over verlangens) - Frankfurt
Eerste en Tweede orde verlangens
Onvrijwillige en Vrijwillige verslaafde
Autonomie = Harmonie tussen wilsniveaus, identificatie met het verlangen dat tot het handelen leidt.
Het is niet relevant hoe dit tot stand is gekomen.
Verantwoordelijkheid zonder vrije wil – Andere interpretatie van de wil, namelijk wil = het eerste
orde verlangen dat ons tot handelen heeft aangespoord. -> Als je een behoefte heb en die behoefte
ook wil hebben, dan ben je moreel verantwoordelijk.
|-> Kritiek hierop: -Als je geïndoctrineerd en dat je iets wil
-Als je weet hoe je wil is ontstaan, zou je dan nog hetzelfde willen?
-Heteronome zondaars: Ik wil wel studeren, maar ik kom er niet toe
-Sinistere motieven
-Oneindige regressie (!): Wat maakt je 2e orde verlangens autonoom? 3e, 4e, etc?
Implicaties van liefde: Liefde is reden genoeg
Implicaties van moreel/ethiek: Formeel ideaal – Voorgeschreven.
College 02-09-2015
Drie stromingen
1. Klassiek compatibalisme - Determinisme: Ja, Vrijheid: Ja – Hobbes, Mill, Hume
2. Libertarisme – Determinisme: Nee, Vrijheid: Ja – Descartes, Kane, Chisholm, Kant
3. Hard determinisme – Determinisme: Ja, Vrijheid: Nee (Optimisme en Pessimisme)
Normatieve ethiek gaat niet op als je geen vrijheid van handelen heb. Vrijheid en vrije wil zijn dus
noodzakelijk hiervoor.
Voor morele verantwoordelijkheid zijn – in grote lijnen – 2 voorwaarden:
1. Er zijn alternatieve mogelijkheden (Er kon ook voor gekozen worden om iets anders te doen);
2. Controle: Je bepaalt zelf wat je doet.
Voldoende antecedente oorzaken (oorzaken met maar één gevolg) -> leidt tot determinisme.
Determinisme Fatalisme
Backward looking Forward looking
Wat je doet wordt bepaald door het verleden en Wat je ook doet, x zal gebeuren
natuurwetten
College 09-09-2015
Verschil tussen Klassiek en Nieuw Compatibalisme:
Klassiek Compatibalisme Nieuw Compatibalisme
Criterium: Wel/Geen obstakels tussen Vrijheid van actie = vrijheid om te doen wat je
verlangens en hun bevrediging wil
Kritiek: Gericht op vrijheid van handelen, niet Vrijheid van wil = vrijheid om te wil wat je wil
van de wil willen (Verlangens over verlangens) - Frankfurt
Eerste en Tweede orde verlangens
Onvrijwillige en Vrijwillige verslaafde
Autonomie = Harmonie tussen wilsniveaus, identificatie met het verlangen dat tot het handelen leidt.
Het is niet relevant hoe dit tot stand is gekomen.
Verantwoordelijkheid zonder vrije wil – Andere interpretatie van de wil, namelijk wil = het eerste
orde verlangen dat ons tot handelen heeft aangespoord. -> Als je een behoefte heb en die behoefte
ook wil hebben, dan ben je moreel verantwoordelijk.
|-> Kritiek hierop: -Als je geïndoctrineerd en dat je iets wil
-Als je weet hoe je wil is ontstaan, zou je dan nog hetzelfde willen?
-Heteronome zondaars: Ik wil wel studeren, maar ik kom er niet toe
-Sinistere motieven
-Oneindige regressie (!): Wat maakt je 2e orde verlangens autonoom? 3e, 4e, etc?
Implicaties van liefde: Liefde is reden genoeg
Implicaties van moreel/ethiek: Formeel ideaal – Voorgeschreven.
