Samenvatting alle hoofdstukken module 1: anatomie

ANATOMIE

FUNCTIONELE ANATOMIE VAN HET BOVENSTE LIDMAAT
HOOFDSTUK 1: TOPOGRAFIE (4)


1. TERMINOLOGIE ANATOMICA
 *Ana (uiteen) tomie (snijden) = ontleedkunde (bouw van het menselijk lichaam)

 *Fysiologie bestudeert de functies van levende organismen

 Afgeleid van 2 Griekse woorden: physis (natuur) en logos (leer, wetenschap)

 Voorbeelden: bloeddruk, samenstelling van urine, spierkracht, hersenactiviteit, …

 Anatomie + fysiologie = functionele anatomie

 *Functionele anatomie: de bouw van een lichaamsdeel of orgaan hangt samen met de functie ervan.

 Vorm en bouw zijn bepalend voor de functiemogelijkheden. Vb. hand tov voet

 De functie van een orgaan heeft invloed op de bouw ervan. Vb. hardlopen (spieren worden meer
ontwikkeld)

 Terminologia anatomica = Internationale naamgeving voor functionele anatomie

 Allemaal dezelfde termen in verschillende talen/ beroepen

 Latijnse benaming

Latijn voor dummies:
1. Geslacht 2. Enkelvoud (zie kolom 3. Nominatief- genitief
1)- meervoud

Vrouwelijk -a bv: capsula Meervoud: Nominatief = zn
Mannelijk -us bv: musculus Vrouwelijk - ae bv: vertebrae Genitief = vervangt ‘van het’
Onzijdig -um bv: ligamentum Mannelijk - i bv: sulci Vrouwelijk scapula (schouderblad)
Onzijdig -i bv: ligamenti scapulae (van het schouderblad) Spina
scapulae
M humerus (opperarm) humeri (van de
opperarm) Caput humeri
O collum (hals) colli (van de hals)
ligamentum colli

Afkortingen:

a. = arteria (slagader) C = cervicaal ( wervels hals) S = sacraal ( wervels heilig been)
v. = vena (ader) Th = thoracaal ( wervels borst, n. = nervus (perifere zenuw,
m. = musculus (spier) romp) aftakkingen van
mm.= musculi (meervoud van L = lumbaal ( wervels lage rug) ruggenmergszenuwen)
musculus) N.= nervus (centrale zenuw,
hersenzenuw)



1

, 2. VLAKKEN EN ASSEN
 Anatomische houding:

 Persoon staat rechtop

 Persoon houdt het hoofd rechtop, aangezicht naar voren

 Persoon houdt de armen gestrekt naast het lichaam

 De handpalmen zijn naar voren gekeerd

 De voeten zijn iets gespreid, voeten naar voren

 Lichaamssnijvlakken = deze maken denkbeeldige doorsnede door het lichaam of delen daarvan

 3 vlakken:

1. Frontaal vlak

 Evenwijdig met het voorhoofd.

 Verdeelt het lichaam in een voorkant en achterkant.

2. Sagittaal vlak

 Loodrecht op frontale vlakken (voorhoofd).

 Verdeelt het lichaam in links en rechts

 Mediane vlak of Mediosagittale vlak. Gaat door de neus en de navel.

 Symmetrisch ( bij scoliose niet symmetrisch)

3. Transversaal vlak

 Evenwijdig met de vloer.

 Verdeelt het lichaam in een onder en bovenkant

 Loodrecht op de lichaams-as




Snijvlakken door buisvormige organen:

1. Transversaal



2

,  Dwarse doorsnede.
 Nog steeds 2 buisjes
 Ontstaan lumen (holte)
2. Longitudinaal

 Verticale doorsnede
 Ontstaan gootje
Statische richting- of plaatsaanduiding

o Sinister(a), Dexter(a) = links, rechts

o Ventraal, dorsaal = Voor-, achterzijde

o Anterior, posterior = Voor- achterzijde

o Craniaal, Caudaal = Boven, onder

o Superior, inferior = Boven, onder

o Proximaal, distaal = Dichterbij, ver (tegenover
lichaamsdeel; schouder, romp)

o Mediaal, lateraal = Dichterbij lichaamsas, verder van lichaamsas.

o VB: pink ligt altijd mediaal. (anatomische positie)

o Mediaal = ulnair

o Lateraal = radiaal

o Intermediar = tussen mediaal en lateraal.

o Internus, externus = binnen-, buiten gelegen

o Superficialis, profundus = oppervlakkig, diep in het lichaam

o Centraal, perifeer = Beschrijven wat boven, onder, voor en achter ligt.




3

, 4. BEWEGING
Bewegingen die in een bepaald bewegingsvlak plaatsvinden, vinden altijd plaats om de bewegingsas die hier
loodrecht staat.

1. Transversale as (gebeurt in het sagittale vlak)

o Flexie (buigen) en extensie (strekken)

o Anteflexie (naar voor) en retroflexie (naar achter)

o Enkel vanuit arm, been, romp en hoofd

o Dorsaalflexie (buiging hand/voet richting handrug/voetwreef), palmairflexie (buiging van hand
richting handpalm) en plantairflexie (buiging voet richting voetzool)

o Anteversie (voorwaarts kantelen  holle rug) en retroversie (achterwaarts kantelen bolle rug)
-> enkel bij heupen

2. Sagittale as (gebeurt in de frontaal vlak)

o ABductie (weg van anatomische positie: gespreide vingers) en ADductie (terug naar anatomische
positie)

o Lateroflexie = romp/hoofd zijwaarts bewegen

3. Longitudinale as (gebeurt in het transversaal vlak)

o Endorotatie (naar binnen draaien) en Exorotatie (naar buiten draaien)

o Laterorotatie (hoofd wegdraaien van middenpositie) en Mediorotatie (terug kijken naar
middenpositie)




4