Vermaatschappelijking van de jeugdhulp
1. Inleidend: In de beleidsnota’s
2. Wat is vermaatschappelijking?
3. Belang van het sociaal netwerk
4. Voorbeelden van vermaatschappelijking in de jeugdhulp
5. Voor- en nadelen van vermaatschappelijking
1. Inleidend: In de beleidsnota’s
“We zetten verder in op de vermaatschappelijking van de zorg. Het is immers
cruciaal dat kwetsbare mensen hun eigen zinvolle plek in de samenleving vinden.
(Beleidsnota WVGA)
“We zetten sterker in op de uitbouw van expertise in de jeugdhulp rond sociale
netwerken, buurtwerking, verenigingsleven, mantelzorgers… ten voordele van
kwetsbare gezinnen met kinderen en jongeren. (Actieplan Jeugdhulp, 2015)”
“Krachtgericht werken moet, nog sterker dan vandaag, een basishouding
binnen een versterkte jeugdhulp worden (Een 2.0-aanpak voor IJH in
Vlaanderen)”
2. Wat is vermaatschappelijking?
°1960-1970.
Vermaatschappelijking van de jeugdhulp = 1 van de 6 doelstellingen van de
IJH.
Zorg IN de samenleving (inclusie) en DOOR de samenleving (informele zorg).
IN: Inclusie We willen dat zorgvragers niet meer apart worden gezet,
maar we willen ze IN de samenleving opvangen.
Inclusieve scholen –
onderwijs, inclusieve
arbeid, inclusieve
huisvesting.
DOOR: Zorg door de burgers,
door niet professionelen:
Omgevingszorg, mantelzorgers,
vrijwilligers.
Getrapte zorg: Subsidiariteit. Minst ingrijpende eerst.
Ook wel voorgesteld in concentrische cirkels (WHO).
Dus: Maximaal respecteren en versterken van de krachten van de cliënt en
zijn omgeving => Krachtgericht werken.
36
, Organisatie én inhoud van zorg is veranderd
Wijzigingen in de organisatie van de zorg: Extramuralisering / de-
institutionalisering.
Extramuralisering = Meer focus op ambulante en mobiele zorg (semi
residentiele hulp). Minder focus op residentiele zorg.
Einde van de totale instituties.
Afbouw van residentiële bedden, ten voordele van ambulante, mobiele en
semi-residentiële hulp.
Balanced care:
Residentiële HV als het moet, ambulant als het kan.
Kleinschalige residentiële hulp in de samenleving.
Focus op informele zorg: MZ en VW.
Zie les 3: Welzijnscreatie kan ook zonder markt; informele zorg
wordt niet meegerekend in BBP.
België: VW = 130 000 VTE (voltijds equivalenten = Voltijds
werkenden).
Vlaanderen: 26% verleent mantelzorg.
Evolutie van totale instituties naar balanced care
TOTALE INSTITUTIES AFBOUW BALANCED CARE
(1880 – 1950) INSTELLINGEN vanaf vanaf 2000
1950
Oprichting asielen. Afbouw asielen. Kleinschalige
voorzieningen.
Stijging residentiele Daling residentiele Daling van residentiele
bedden. bedden. bedden zwakt af.
Beperkte rol familie. Familie heeft kleine Versterkte rol familie en
inbreng. mantelzorg.
Alleen medisch (Para)medisch personeel Multidisciplinaire
personeel. + humane teamwerking in
wetenschappers. thuiszorg.
Vooral controle, weinig Focus op sociale Evenwicht tussen
behandeling. rehabilitatie. controle en
zelfbeschikking.
37
1. Inleidend: In de beleidsnota’s
2. Wat is vermaatschappelijking?
3. Belang van het sociaal netwerk
4. Voorbeelden van vermaatschappelijking in de jeugdhulp
5. Voor- en nadelen van vermaatschappelijking
1. Inleidend: In de beleidsnota’s
“We zetten verder in op de vermaatschappelijking van de zorg. Het is immers
cruciaal dat kwetsbare mensen hun eigen zinvolle plek in de samenleving vinden.
(Beleidsnota WVGA)
“We zetten sterker in op de uitbouw van expertise in de jeugdhulp rond sociale
netwerken, buurtwerking, verenigingsleven, mantelzorgers… ten voordele van
kwetsbare gezinnen met kinderen en jongeren. (Actieplan Jeugdhulp, 2015)”
“Krachtgericht werken moet, nog sterker dan vandaag, een basishouding
binnen een versterkte jeugdhulp worden (Een 2.0-aanpak voor IJH in
Vlaanderen)”
2. Wat is vermaatschappelijking?
°1960-1970.
Vermaatschappelijking van de jeugdhulp = 1 van de 6 doelstellingen van de
IJH.
Zorg IN de samenleving (inclusie) en DOOR de samenleving (informele zorg).
IN: Inclusie We willen dat zorgvragers niet meer apart worden gezet,
maar we willen ze IN de samenleving opvangen.
Inclusieve scholen –
onderwijs, inclusieve
arbeid, inclusieve
huisvesting.
DOOR: Zorg door de burgers,
door niet professionelen:
Omgevingszorg, mantelzorgers,
vrijwilligers.
Getrapte zorg: Subsidiariteit. Minst ingrijpende eerst.
Ook wel voorgesteld in concentrische cirkels (WHO).
Dus: Maximaal respecteren en versterken van de krachten van de cliënt en
zijn omgeving => Krachtgericht werken.
36
, Organisatie én inhoud van zorg is veranderd
Wijzigingen in de organisatie van de zorg: Extramuralisering / de-
institutionalisering.
Extramuralisering = Meer focus op ambulante en mobiele zorg (semi
residentiele hulp). Minder focus op residentiele zorg.
Einde van de totale instituties.
Afbouw van residentiële bedden, ten voordele van ambulante, mobiele en
semi-residentiële hulp.
Balanced care:
Residentiële HV als het moet, ambulant als het kan.
Kleinschalige residentiële hulp in de samenleving.
Focus op informele zorg: MZ en VW.
Zie les 3: Welzijnscreatie kan ook zonder markt; informele zorg
wordt niet meegerekend in BBP.
België: VW = 130 000 VTE (voltijds equivalenten = Voltijds
werkenden).
Vlaanderen: 26% verleent mantelzorg.
Evolutie van totale instituties naar balanced care
TOTALE INSTITUTIES AFBOUW BALANCED CARE
(1880 – 1950) INSTELLINGEN vanaf vanaf 2000
1950
Oprichting asielen. Afbouw asielen. Kleinschalige
voorzieningen.
Stijging residentiele Daling residentiele Daling van residentiele
bedden. bedden. bedden zwakt af.
Beperkte rol familie. Familie heeft kleine Versterkte rol familie en
inbreng. mantelzorg.
Alleen medisch (Para)medisch personeel Multidisciplinaire
personeel. + humane teamwerking in
wetenschappers. thuiszorg.
Vooral controle, weinig Focus op sociale Evenwicht tussen
behandeling. rehabilitatie. controle en
zelfbeschikking.
37
