AFP periode 4 neurologie
Opbouw zenuwstelsel
Functionele indeling van het zenuwstelsel:
Het zenuwstelsel ontvangt informatie vanuit de omgeving en zorgt ervoor dat het lichaam hierop kan
reageren door bijvoorbeeld spieren of hormonen te activeren.
Centraal zenuwstelsel: hersenen en het ruggenmerg. 12 hersenzenuwen die uit hersenen lopen en
ruggenmerg dat zich in de wervelkolom bevindt.
Perifeer zenuwstelsel: verbinding tussen het centrale stelsel, spieren en de organen.
Opgedeeld in verschillende stelsel:
1. Somatische zenuwstelsel: houdt zich bezig met taken die we bewust en of vrijwilliger
uitvoeren -> sensorische en motorische zenuwen
2. Autonome zenuwstelsel: controleert onze organen, meestal niet bewust van. Kan verdeeld
worden in:
- Sympatische zenuwstelsel= ACTIE! Zorgt dat lichaam in actie kan komen
- Parasympatische zenuwstelsel= RUST! Zorgt herstel van het lichaam
Organen -> zenuwstelsel = via afferente zenuwbanen = sensorisch = geheel van cellen en zenuwen
die zintuigelijke informatie doorgeven aan de hersenen AAN
Zenuwstelsel -> organen = via efferente zenuwbanen = motorisch = geheel van botten, gewrichten,
skeletspieren, pezen en motorische zenuwen die zorgen voor de lichaamshoudingen en bewegingen.
Een functie van het efferente gedeelte is stuurt signalen naar spieren EXIT
Dorsale kolom bestuurt alle fijne aanraking (trilling, voelen, aanrakingen, weten hoe je staat).
,Leg uit wat neuron is en deelt deze in naar functie:
Zenuwweefsel bestaat uit:
- Neuronen: zijn de basis functionele eenheden van zenuwstelsel. Neuron zijn de cellen in het
zenuwstelsel die de bouwstoffen voor de hersenen vormen. Het zijn celtypes die
gespecialiseerd zijn in het overbrengen van informatie naar andere zenuwcellen. De cellen
kunnen dus communiceren met andere neuronen via neurotransmitters.
- Gliacellen: geven voeding, bescherming en steun aan neuronen -> werken als fagocyten.
Soorten gliacellen in het CZS:
Astrocyt: zijn steuncellen die de bouwstenen van de bloed-hersen barrière vormen.
Zij zorgen er dus voor dat niet alle stoffen uit het bloed de hersenen kunnen
bereiken. Daarnaast zijn ze verantwoordelijk voor de chemische omgeving van de
zenuwcellen. Wetenschappers denken dat ze mogelijk een belangrijke rol spelen bij
het ontstaan van epilepsie en de Ziekte van Parkinson.
Oligodendrocyt: Uiteinden zijn gewikkeld om axonen zodat ze een vliezige schede
vormen die uit myelinebestaat = elektrische isolator en verhoogt snelheid
actiepotentiaal . Is vettig waardoor het er wit uitziet. Axonen met myeline heten
gemyeliniseerde axonen.
Microglia: verwijderen schadelijk materiaal zoals virussen uit het centrale
zenuwstelsel en zijn een belangrijk onderdeel van het immuunsysteem.
Ependymcellen: bekleden centrale kanaal van het ruggenmerg en ventrikels van
hersenen, gevuld met cerebrospinaal vloeistof, dit kunnen ze ook produceren en
bewegen a.d.h.v. trilharen
Soorten gliacellen in het PZS:
Satellietcellen: omgeven en ondersteunen cellichamen in het PZS
Schwann-cellen: maken ook myeline aan om de verbinding tussen zenuwcellen te
beschermen
Soorten neuronen:
Sensibele neuronen/afferente
neuronen: geleiden impulsen van de
zintuigen naar het centrale
zenuwstelsel
Motorische neuronen/efferente
neuronen: geleiden impulsen van
het centrale zenuwstelsel naar de
spieren of klieren
Schakelneuronen: geleiden impulsen
tussen zenuwcellen
Een multipolair neuron heeft een
cellichaam, gevoelige dendrieten die
binnenkomende signalen opvangen en een lang axon dat uitgaande signalen geleidt in de richting
van de een of meer synapsknoppen.
,Leg uit wat het verschil is tussen grijze stof en witte stof
Grijze stof: is het deel van het centrale zenuwstelsel
dat de cellichamen van de zenuwcellen, de
dendrieten en korte axonen bevat. Grijze stof heeft
als functie het verwerken van informatie.
Witte stof: is het deel van het centraal zenuwstelsel
dat de axonen, gemyeliniseerde uitlopers van
zenuwcellen bevat. Functie is verzorgen van
communicatie tussen de zenuwcellen
Prikkelgeleiding en
actiepotentiaal
Legt uit hoe een actiepotentiaal ontstaat en verloopt:
Een prikkel of impuls van een ander neuron kan een
actiepotentiaal veroorzaken. Door de prikkel
verandert de doorlaatbaarheid van de celmembraan
door het openstellen van specifieke ionkanelen. Door
de in- en uitstroom van bepaalde ionen, verandert het
ladingsverschil tussen het cytoplasma en de omgeving.
Dit verloopt in een aantal stappen:
De natriumkanalen gaan open, zodat
Na+ heel snel de cel instroomt als
gevolg van zowel de concentratie- als
de ladingsgradiënt. Hierdoor wordt
de membraanpotentiaal steeds
positiever.
Vervolgens sluiten de Na+ kanalen
zich weer, terwijl nu de K+ kanalen
openen. K+ stroomt de cel uit volgens
zijn concentratiegradiënt. Hierdoor
wordt de membraanpotentiaal
negatiever: repolarisatie.
Er stroomt zoveel K+ de cel uit, dat de
membraanpotentiaal negatiever
wordt dan bij de rustpotentiaal:
hyperpolarisatie.
De K+-kanalen sluiten weer. De Na+/K+-
ATPase-pomp herstelt de
rustpotentiaal door de natrium- en
kaliumbalans weer te herstellen.
, Actiepotentiaal: elk lichaamscel is elektrisch geladen; positief van buiten, negatief vanbinnen. Binnenin
zitten vaak veel eiwitten (negatief geladen) met een klein beetje positief geladen kalium. Eiwitten kunnen
het membraan niet uit, daardoor negatief. Buiten de cel bevindt zich het positief geladen ion natrium
(Naff). Door diffusie wisselen de ionen Naff en Kff een beetje uit. Omdat lading van Naff sterker is dan Kff,
raakt de cel uit evenwicht. Om dit evenwicht te herstellen bevatten cellen zogenaamde ionenpompen ->
Naff weer naar buiten en Kff weer naar binnen pompen.
Actiepotentiaal wordt door prikkel in gang gezet -> worden membraanpoorten opgezet -> Kff kan de cel in
en Naff de cel uit. Cel is vanbinnen maximaal geladen -> neurotransmitters worden afgegeven waardoor
het weer terugzakt naar rustpotentiaal.
Een actiepotentiaal ontstaat door instroom van natriumionen. Uitstroom van kaliumionen veroorzaakt
repolarisatie. Met behulp van een Kalium-natriumpomp wordt de rustpotentiaal hersteld.
Neurotransmitters: zijn signaalstofjes die zenuwimpulsen overdragen tussen neuronen en/of
kliercellen. Het zijn een soort boodschappers die begint met een elektrisch signaal. Elke neuron heeft
een bepaalde elektrische lading die afgevuurd wordt als er een specifieke grens is bereikt hier
komen dan neurotransmitters vrij.
Neurotransmitters worden in de uiteinden (synaps) van een zenuwcel gemaakt en de axon gestuurd.
Hebben stimulerende of remmende functie.
Gaat om de balans of actiepotentiaal wordt afgevoerd of niet.
Opbouw zenuwstelsel
Functionele indeling van het zenuwstelsel:
Het zenuwstelsel ontvangt informatie vanuit de omgeving en zorgt ervoor dat het lichaam hierop kan
reageren door bijvoorbeeld spieren of hormonen te activeren.
Centraal zenuwstelsel: hersenen en het ruggenmerg. 12 hersenzenuwen die uit hersenen lopen en
ruggenmerg dat zich in de wervelkolom bevindt.
Perifeer zenuwstelsel: verbinding tussen het centrale stelsel, spieren en de organen.
Opgedeeld in verschillende stelsel:
1. Somatische zenuwstelsel: houdt zich bezig met taken die we bewust en of vrijwilliger
uitvoeren -> sensorische en motorische zenuwen
2. Autonome zenuwstelsel: controleert onze organen, meestal niet bewust van. Kan verdeeld
worden in:
- Sympatische zenuwstelsel= ACTIE! Zorgt dat lichaam in actie kan komen
- Parasympatische zenuwstelsel= RUST! Zorgt herstel van het lichaam
Organen -> zenuwstelsel = via afferente zenuwbanen = sensorisch = geheel van cellen en zenuwen
die zintuigelijke informatie doorgeven aan de hersenen AAN
Zenuwstelsel -> organen = via efferente zenuwbanen = motorisch = geheel van botten, gewrichten,
skeletspieren, pezen en motorische zenuwen die zorgen voor de lichaamshoudingen en bewegingen.
Een functie van het efferente gedeelte is stuurt signalen naar spieren EXIT
Dorsale kolom bestuurt alle fijne aanraking (trilling, voelen, aanrakingen, weten hoe je staat).
,Leg uit wat neuron is en deelt deze in naar functie:
Zenuwweefsel bestaat uit:
- Neuronen: zijn de basis functionele eenheden van zenuwstelsel. Neuron zijn de cellen in het
zenuwstelsel die de bouwstoffen voor de hersenen vormen. Het zijn celtypes die
gespecialiseerd zijn in het overbrengen van informatie naar andere zenuwcellen. De cellen
kunnen dus communiceren met andere neuronen via neurotransmitters.
- Gliacellen: geven voeding, bescherming en steun aan neuronen -> werken als fagocyten.
Soorten gliacellen in het CZS:
Astrocyt: zijn steuncellen die de bouwstenen van de bloed-hersen barrière vormen.
Zij zorgen er dus voor dat niet alle stoffen uit het bloed de hersenen kunnen
bereiken. Daarnaast zijn ze verantwoordelijk voor de chemische omgeving van de
zenuwcellen. Wetenschappers denken dat ze mogelijk een belangrijke rol spelen bij
het ontstaan van epilepsie en de Ziekte van Parkinson.
Oligodendrocyt: Uiteinden zijn gewikkeld om axonen zodat ze een vliezige schede
vormen die uit myelinebestaat = elektrische isolator en verhoogt snelheid
actiepotentiaal . Is vettig waardoor het er wit uitziet. Axonen met myeline heten
gemyeliniseerde axonen.
Microglia: verwijderen schadelijk materiaal zoals virussen uit het centrale
zenuwstelsel en zijn een belangrijk onderdeel van het immuunsysteem.
Ependymcellen: bekleden centrale kanaal van het ruggenmerg en ventrikels van
hersenen, gevuld met cerebrospinaal vloeistof, dit kunnen ze ook produceren en
bewegen a.d.h.v. trilharen
Soorten gliacellen in het PZS:
Satellietcellen: omgeven en ondersteunen cellichamen in het PZS
Schwann-cellen: maken ook myeline aan om de verbinding tussen zenuwcellen te
beschermen
Soorten neuronen:
Sensibele neuronen/afferente
neuronen: geleiden impulsen van de
zintuigen naar het centrale
zenuwstelsel
Motorische neuronen/efferente
neuronen: geleiden impulsen van
het centrale zenuwstelsel naar de
spieren of klieren
Schakelneuronen: geleiden impulsen
tussen zenuwcellen
Een multipolair neuron heeft een
cellichaam, gevoelige dendrieten die
binnenkomende signalen opvangen en een lang axon dat uitgaande signalen geleidt in de richting
van de een of meer synapsknoppen.
,Leg uit wat het verschil is tussen grijze stof en witte stof
Grijze stof: is het deel van het centrale zenuwstelsel
dat de cellichamen van de zenuwcellen, de
dendrieten en korte axonen bevat. Grijze stof heeft
als functie het verwerken van informatie.
Witte stof: is het deel van het centraal zenuwstelsel
dat de axonen, gemyeliniseerde uitlopers van
zenuwcellen bevat. Functie is verzorgen van
communicatie tussen de zenuwcellen
Prikkelgeleiding en
actiepotentiaal
Legt uit hoe een actiepotentiaal ontstaat en verloopt:
Een prikkel of impuls van een ander neuron kan een
actiepotentiaal veroorzaken. Door de prikkel
verandert de doorlaatbaarheid van de celmembraan
door het openstellen van specifieke ionkanelen. Door
de in- en uitstroom van bepaalde ionen, verandert het
ladingsverschil tussen het cytoplasma en de omgeving.
Dit verloopt in een aantal stappen:
De natriumkanalen gaan open, zodat
Na+ heel snel de cel instroomt als
gevolg van zowel de concentratie- als
de ladingsgradiënt. Hierdoor wordt
de membraanpotentiaal steeds
positiever.
Vervolgens sluiten de Na+ kanalen
zich weer, terwijl nu de K+ kanalen
openen. K+ stroomt de cel uit volgens
zijn concentratiegradiënt. Hierdoor
wordt de membraanpotentiaal
negatiever: repolarisatie.
Er stroomt zoveel K+ de cel uit, dat de
membraanpotentiaal negatiever
wordt dan bij de rustpotentiaal:
hyperpolarisatie.
De K+-kanalen sluiten weer. De Na+/K+-
ATPase-pomp herstelt de
rustpotentiaal door de natrium- en
kaliumbalans weer te herstellen.
, Actiepotentiaal: elk lichaamscel is elektrisch geladen; positief van buiten, negatief vanbinnen. Binnenin
zitten vaak veel eiwitten (negatief geladen) met een klein beetje positief geladen kalium. Eiwitten kunnen
het membraan niet uit, daardoor negatief. Buiten de cel bevindt zich het positief geladen ion natrium
(Naff). Door diffusie wisselen de ionen Naff en Kff een beetje uit. Omdat lading van Naff sterker is dan Kff,
raakt de cel uit evenwicht. Om dit evenwicht te herstellen bevatten cellen zogenaamde ionenpompen ->
Naff weer naar buiten en Kff weer naar binnen pompen.
Actiepotentiaal wordt door prikkel in gang gezet -> worden membraanpoorten opgezet -> Kff kan de cel in
en Naff de cel uit. Cel is vanbinnen maximaal geladen -> neurotransmitters worden afgegeven waardoor
het weer terugzakt naar rustpotentiaal.
Een actiepotentiaal ontstaat door instroom van natriumionen. Uitstroom van kaliumionen veroorzaakt
repolarisatie. Met behulp van een Kalium-natriumpomp wordt de rustpotentiaal hersteld.
Neurotransmitters: zijn signaalstofjes die zenuwimpulsen overdragen tussen neuronen en/of
kliercellen. Het zijn een soort boodschappers die begint met een elektrisch signaal. Elke neuron heeft
een bepaalde elektrische lading die afgevuurd wordt als er een specifieke grens is bereikt hier
komen dan neurotransmitters vrij.
Neurotransmitters worden in de uiteinden (synaps) van een zenuwcel gemaakt en de axon gestuurd.
Hebben stimulerende of remmende functie.
Gaat om de balans of actiepotentiaal wordt afgevoerd of niet.
