Samenvatting - biomedische - 'centrale zenuwstelsel ZSO 3' (FVV3)

ZSO 3 centraal zenuwstelsel
Zenuwstelsel is belangrijk coördinatiecentrum:
- Behoud homeostase
: elk individu moet veranderingen in inwendige en uitwenidige milieu kunnen waarnemen en
op juiste manier erop reageren
- Regelen, besturen alle levensbelangrijke orgaanfuncties bv. ah, circulatie, bd  gebeurt
samen met endocriene stelsel
 Gebeurt via adaptatie (= actieve aanpassing v lichaam aan verandering)
- Zorgt voor tot stand komen contact met buitenwereld (via zintuigen)
- Bevat psychische functies bv. emoties in limbische systeem

1. Ontvangt info over veranderingen binnen en buiten lichaam  sensorische input naar czs
gestuurd
2. Verwerkt binnenkomende info  integratie
3. Reageert (on)bewust op gepaste manier  motorische output via effectoren
 Adaptatie  homeostase

Czs is integratie / coördinatie / regulatiecentrum  verwerkt binnenkomende info
Sensorische en motorische banen maken deel uit v perifere zenuwstelsel

Zenuwstelsel bevindt zich centraal (hersenen, ruggenmerg) en perifeer (zenuwen):
- Centrale zenuwstelsel
- Perifere zenuwstelsel
- Autonome zenuwstesel

Perifere zenuwstelsel (PZS): (ZIE SCHEMA DIA 5)
- Sensorische / afferente component
 signaal PZS naar CZS
Input uit zintuigen / sensoren / receptoren:
o Somatische zintuigen  lichaamszintuigen
o Viscerale zintuigen  geeft toestand orgaanstelsels weer

- Motorische / efferente component
 signaal CZS naar PZS naar effectoren
Omvat:
 Somatische zenuwstelsel
 Effector: skeletspier  willekerige bewegingen
 Autonoom zenuwstelsel
 Parasympatische zenuwstelsel
 Sympatische / orthosympatische zenuwstelsel
 Effector: gladde spier, hartspier, vetweefsel  geen bewuste controle
over
Centrale zenuwstelsel:
- Hersenen

, o Cerebrum (grote hersenen)
o Cerebullum (kleine hersenen)
o Truncus cerebri (hersenstam)
- Medulla spinalis / ruggenmerg

HERHALING FVV1:
Zenuwweefsel bestaat uit:
- Neuronen
- Steuncellen / gliacellen (= neuroglia)
soorten neuroglia:
o Ependymcel: bekleding holtes
o Microglacel: afweer door fagocytose
o Astrocyten: bloed-hersenbarrière (scheiding hersenen v algemene circulatie)
o Oligodendrocyt: myeline (isolatie v axonen)

Zenuwvezel: bundel v axonen (= uitloper v zenuwbaan)
Versch zenuwbundels zorgen voor zenuwbaan

2 soorten zenuwen i lichaam:
- Craniale zenuwen (hersenzenuwen), vertrekken vanuit hersenen
- Spinale zenuwen (ruggenmergzenuwen), vertrekken vanuit ruggenmerg

Neuron bestaat uit:
- Cellichaam: bevat grote celkern
- Dendrieten (vertakte uitlopers) -> ontvangen info meestal v andere neuronen
- Axon (lange uitloper) -> geleiden info naar andere cellen
- Bundels v axonen: vezels -> omdat ze zeer lang en dun zijn

Signaaloverdracht: 3 neuronen nodig
Elektrisch signaal -> chemisch signaal -> elektrisch signaal

Communicatie tssn neuronen en andere cellen vindt plaats via membraanoppervlakken, deze zijn
elektrische gebeurtenissen en zeer snel! Verandering v elektrische potentiaal v membraan kan leiden
tot actiepotentiaal AP (= zenuwimpuls)

Ontstaan v actiepotentiaal
- Cel i rust: membraanpotentiaal v -70mV
- Leaky channels v Na+ en K+ zijn altijd open en samen met Na-K pomp zorgen ervoor dat er
meer Na+ buiten de cel en meer K+ in de cel zitten
- I celmembraan zitten ook Na en K kanalen die gesloten zijn i cel en dus in rust zijn

1. Depolatisatie tot drempelwaarde:
Stimulus die actiepotentiaal in gang zet is een depolarisatie die groot genoeg is om de
potentiaalgestuurde natriumkanalen te openen

2. Activatie v natriumkanalen en snelle depolarisatie
: wanneer potentiaalgestuurde natriumkanalen zich openen zullen er inwendig meer + ionen
zijn dan – en de membraanpotentiaal is veranderd
Aangezien er massaal veel Na+ binnekomen zal de cel die eerst - geladen was nu + geladen
worden = depolarisatie