Inleiding in de persoonlijkheidspsychologie
H5 De rol van persoonlijkheid in het leven
Persoonlijkheid speelt een belangrijke rol in het dagelijks leven, hoe mensen zich voelen, wat ze
denken en zoal doen. Mensen hebben dan ook de neiging te denken dat anderen ongeveer hetzelfde
zijn als zij, en dezelfde mening er op na houden, het zogenoemde false consensus effect.
5.1: Sekseverschillen in persoonlijkheid
Sekseverschillen in termen van het Five-factor model: Extraversie, zorgvuldigheid, neuroticisme,
vriendelijkheid en openstaan zijn de persoonlijkheidseigenschappen van dit model. Vrouwen scoren
over het algemeen hoger op vriendelijkheid en neuroticisme. Rond het 7de levensjaar zien we al
verschil tussen jongens en gedrag. Echter kunnen dingen ook bijtrekken. Zo zijn mannen op jonge
leeftijd minder zorgvuldig, maar trekt dit later bij.
Seksverschillen in empathie: Empathie is een gevoelsmatige reactie van medeleven die mensen
ervaren als ze contact hebben met iemand die het moeilijk heeft. Over het algemeen zou vrouwen
empathischer dan mannen, en ook zijn vrouwen empathisch accurater, emptathic-accuracy. Dit heeft
betrekking op hoe goede inschatting je kunt maken wat een ander voelt en denkt. Vrouwen hebben
in communicatie meer aandacht voor emoties.
Sekseverschillen in agressie: Zowel verbaal als fysiek zijn mannen over het algemeen agressiever dan
vrouwen. Bovendien voelen vrouwen zich na agressief gedrag vaak schuldiger dan mannen. Betreft
de meer indirecte manier van agressie, zoals buitensluiten, roddelen en uitlachen, dan zijn vrouwen
minstens zo erg als mannen.
De Dark Triad: Dat mannen lager scoren op empathie en hoger op agressie zorgt voor een hoge
scoren op de zogeheten Dark Triad-eigenschappen. De 3 eigenschappen weerspiegelen de ‘donkere’
kant van de menselijke natuur. Het gaat om de 3 eigenschappen:
Machiavellisme: de mate waarin iemand liegt en manipuleert voor eigen gewin.
Narcisme: Denken dat je het recht hebt op het beste, zichzelf superieur vinden, ijdel,
egocentrisch en zelfingenomen.
Psychopathie: impulsief en roekeloos gedrag vertonen, zonder stil te staan bij de gevolgen en de
morele kant ervan
De kern van de dark triad is een gebrek aan empathie en eerlijkheid.
Sekseverschillen in emoties: Vrouwen tonen makkelijker en vaker hun emoties en voelen deze
intenser. Ook ervaren vrouwen vaker negatieve emoties zoals angst, verdriet, schaamte en
schuldgevoel terwijl mannen zicht weer vaker trots voelen dan vrouwen. Verondersteld wordt dat
dit zich al vroeg zo ontwikkeld, jongens dienen vaak stoer en sterk te zijn vanuit de sociale rol gezien.
Sekseverschillen in cognitieve taken: Mannen zijn over het algemeen beter in cognitieve taken zoals
mentaal roteren van een figuur en de weg vinden in een virtueel of echt doolhof. Bij dit soort taken
wordt bij mannen een ander deel van de hippocampus geactiveerd dan bij vrouwen. Echter kan dit
wek getraind, zo spelen mannen vaak games waarbij deze skills worden verbeterd. Vrouwen kunnen
hetzelfde niveau bereiken. Wat betreft lezen en schrijven scoren vrouwen over het algemeen beter.
Qua IQ doen mannen en vrouwen niet voor elkaar onder, echter presteren vrouwen vaak beter op
school, dit hangt vooral samen met de zelfdiscipline en motivatie.
Sekseverschillen in zelfwaardering en zelfbeeld: Vrouwen hebben een meer interdepent
(verbonden) zelfbeeld, ze zien zichzelf sterker als onderdeel van een netwerk (de zus van, vrouw
H5 De rol van persoonlijkheid in het leven
Persoonlijkheid speelt een belangrijke rol in het dagelijks leven, hoe mensen zich voelen, wat ze
denken en zoal doen. Mensen hebben dan ook de neiging te denken dat anderen ongeveer hetzelfde
zijn als zij, en dezelfde mening er op na houden, het zogenoemde false consensus effect.
5.1: Sekseverschillen in persoonlijkheid
Sekseverschillen in termen van het Five-factor model: Extraversie, zorgvuldigheid, neuroticisme,
vriendelijkheid en openstaan zijn de persoonlijkheidseigenschappen van dit model. Vrouwen scoren
over het algemeen hoger op vriendelijkheid en neuroticisme. Rond het 7de levensjaar zien we al
verschil tussen jongens en gedrag. Echter kunnen dingen ook bijtrekken. Zo zijn mannen op jonge
leeftijd minder zorgvuldig, maar trekt dit later bij.
Seksverschillen in empathie: Empathie is een gevoelsmatige reactie van medeleven die mensen
ervaren als ze contact hebben met iemand die het moeilijk heeft. Over het algemeen zou vrouwen
empathischer dan mannen, en ook zijn vrouwen empathisch accurater, emptathic-accuracy. Dit heeft
betrekking op hoe goede inschatting je kunt maken wat een ander voelt en denkt. Vrouwen hebben
in communicatie meer aandacht voor emoties.
Sekseverschillen in agressie: Zowel verbaal als fysiek zijn mannen over het algemeen agressiever dan
vrouwen. Bovendien voelen vrouwen zich na agressief gedrag vaak schuldiger dan mannen. Betreft
de meer indirecte manier van agressie, zoals buitensluiten, roddelen en uitlachen, dan zijn vrouwen
minstens zo erg als mannen.
De Dark Triad: Dat mannen lager scoren op empathie en hoger op agressie zorgt voor een hoge
scoren op de zogeheten Dark Triad-eigenschappen. De 3 eigenschappen weerspiegelen de ‘donkere’
kant van de menselijke natuur. Het gaat om de 3 eigenschappen:
Machiavellisme: de mate waarin iemand liegt en manipuleert voor eigen gewin.
Narcisme: Denken dat je het recht hebt op het beste, zichzelf superieur vinden, ijdel,
egocentrisch en zelfingenomen.
Psychopathie: impulsief en roekeloos gedrag vertonen, zonder stil te staan bij de gevolgen en de
morele kant ervan
De kern van de dark triad is een gebrek aan empathie en eerlijkheid.
Sekseverschillen in emoties: Vrouwen tonen makkelijker en vaker hun emoties en voelen deze
intenser. Ook ervaren vrouwen vaker negatieve emoties zoals angst, verdriet, schaamte en
schuldgevoel terwijl mannen zicht weer vaker trots voelen dan vrouwen. Verondersteld wordt dat
dit zich al vroeg zo ontwikkeld, jongens dienen vaak stoer en sterk te zijn vanuit de sociale rol gezien.
Sekseverschillen in cognitieve taken: Mannen zijn over het algemeen beter in cognitieve taken zoals
mentaal roteren van een figuur en de weg vinden in een virtueel of echt doolhof. Bij dit soort taken
wordt bij mannen een ander deel van de hippocampus geactiveerd dan bij vrouwen. Echter kan dit
wek getraind, zo spelen mannen vaak games waarbij deze skills worden verbeterd. Vrouwen kunnen
hetzelfde niveau bereiken. Wat betreft lezen en schrijven scoren vrouwen over het algemeen beter.
Qua IQ doen mannen en vrouwen niet voor elkaar onder, echter presteren vrouwen vaak beter op
school, dit hangt vooral samen met de zelfdiscipline en motivatie.
Sekseverschillen in zelfwaardering en zelfbeeld: Vrouwen hebben een meer interdepent
(verbonden) zelfbeeld, ze zien zichzelf sterker als onderdeel van een netwerk (de zus van, vrouw
